Ներկայացվեցին կենսաչափական անձնագրերն ու նույնականացման քարտերը

ՀՀ ոստիկանության անձնագրային և վիզաների վարչությունում այսօր ՀՀ ոստիկանությունն ու Լեհաստանի արժեթղթերի արտադրության ֆաբրիկան (PWPW) ներկայացրին կենսաչափական կողմնորոշիչներ պարունակող անձնագրերի և էլեկտրոնային նույնականացման քարտերի առաջին նմուշները։ 

Մամլո ասուլիսին ներկա էին ՀՀ ոստիկանապետի տեղակալ, ոստիկանության գեներալ–մայոր Արթուր Օսիկյանը, ՀՀ ոստիկանության անձնագրային եւ վիզաների վարչության պետ, ոստիկանության գնդապետ Հովհաննես Քոչարյանը և Հայաստանում Լեհաստանի դեսպան Զդիսլավ Ռաչինսկին։

Հիշեցնենք, որ 2011թ.-ի հուլիսից ի վեր Լեհաստանի արժեթղթերի արտադրության ֆաբրիկան (ՊՎՊՎ) իրականացնում է էլեկտրոնային նույնականացման համակարգի ներդրման և կենսաչափական կողմնորոշիչներով անձնագրերի ու նույնականացման քարտերի մատակարարման նախագիծը Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիների համար։ Հայաստանյան կողմից նախագծի համակարգման և վերահսկման համար պատասխանատու հիմնական կառույցներն են ՀՀ կառավարությանն առընթեր Ոստիկանությունը և «Էլեկտրոնային կառավարման ենթակառուցվածքների ներդրման գրասենյակ» (ԷԿԵՆԳ) ՓԲԸ-ն: Վերջինս ստեղծվել է 2009թ.-ին ՀՀ կառավարության որոշմամբ և պատասխանատու է ՀՀ-ում էլեկտրոնային հասարակության տեխնիկական իրականացման համար՝ համաձայն ՀՀ կառավարության կողմից հաստատված «ՀՀ-ում էլեկտրոնային հասարակության ձևավորման հայեցակարգի»: ԷԿԵՆԳ ՓԲԸ-ն մշակել է ՀՀ-ում էլեկտրոնային նույնականացման համակարգի ներդրման նախագիծը՝ մրցութային համապատասխան փաստաթղթերի հետ մեկտեղ: 2011թ.-ին կայացած մրցույթի արդյունքում նախագիծն իրականացնող ընկերություն է ընտրվել Լեհաստանի Արժեթղթերի Արտադրության Ֆաբրիկան (ՊՎՊՎ)՝ ՀՀ Ոստիկանության և ԷԿԵՆԳ ՓԲԸ-ի անմիջական համակարգման և վերահսկման ներքո:

Կնքված պայմանագրի համաձայն մեկնարկել է կենսաչափական կողմնորոշիչներ պարունակող անձնագրերի ու էլեկտրոնային նույնականացման քարտերի թողարկման ամենաժամանակակից համակարգերից մեկի ներդրումը։ Նշված փաստաթղթերը թողարկվելու են Եվրամիության և Միացյալ Նահանգների կառավարության պահանջներին համապատասխան։ Դրանք նույնականացման առաջին փաստաթղթերն են
Հայաստանում, որոնցում համակցված են այնպիսի տեխնոլոգիաներ, ինչպիսք են կենսաչափությունը, կրիպտոգրաֆիան և տվյալների անլար փոխանցումը։

Հին անձնագրի հետ համեմատ, նորի գլխավոր առանձնահատկությունը կայանում է նրանում, որ այն պետք է պարունակի անձի կենսաչափական երկու կողմնորոշիչ։ Նոր անձնագրերում և նույնականացման քարտերում անձի դեմքը պատկերվում է ՀՀ Ոստիկանության անձնագրային բաժանմունքում կատարվող լուսանկարի հիման վրա։ Բացի այդ, անձնագրում տեղ են գտել անձի երկու մատնահետքերը որպես կենսաչափական կողմնորոշման մեթոդ, ինչը տալիս է լավագույն արդյունքներ անձանց ավտոմատ նույնականացման ժամանակ։

Էլեկտրոնային նույնականացման քարտի միկրոպրոցեսորում տեղադրվող կրիպտոգրաֆիկ բանալու շնորհիվ քարտը ոչ միայն հանդիսանում է անձը նույնականացնող փաստաթուղթ, այլ նաև կարող է ծառայել որպես էլեկրոնային ստորագրություն, ինչը նշանակալի ձևով կհեշտացնի քաղաքացու և հանրային էլեկտրոնային ծառայություններ մատուցող մարմինների միջև շփումը։

Նույնականացման քարտի միջոցով հնարավոր կլինի գաղտնագրել կամ ստորագրել թվայնացված փաստաթղթեր, ինչպես նաև հավաստել դրանք ուղարկողի ինքնությունը:

Արդիական տեխնոլոգիաների կիրառումը թույլ կտա ապագայում զգալիորեն ընդլայնել նույնականացման քարտի գործառույթները։ Քարտում անձնական լրացուցիչ տվյալներ ընդգրկելու արդյունքում այն կարող է նաև ծառայել միաժամանակ որպես բժշկական ապահովագրության քարտ, վարորդական իրավունքի վկայական, բանկային քարտ և այլն։

Ինչպես նույնականացման քարտը, այնպես էլ անձնագիրը տեխնիկական տեսանկյունից բավականին բարդ փաստաթղթեր են։ Բացի փաստաթղթերի արտադրության ընթացքում պաշտպանվածության կիրառվող տեխնոլոգիայից, փաստաթղթում զետեղվում է անձի մասին տեղեկությունների երկրորդ օրինակը։ Այն փաստը, որ ինֆորմացիան մասամբ կրկնվում է (օրինակ՝ տպված լուսանկարն առկա է նաև թվային պահոցում կենսաչափական լուսանկարի տեսքով), էլ ավելի է դժվարեցնում անձնագրի կեղծման հնարավորությունը։

Պայմանագրի շրջանակներում ՊՎՊՎ–ն մատակարարել է կենսաչափական անձնագրերի և նույնականացման քարտերի հատուկ համակարգ, որը ներդրվել է Հայաստանի Հանրապետության Ոստիկանության անձնագրային բաժանմունքներում։ Նոր համակարգը վերահսկում է անձնագրերի և նույնականացման քարտերի տրամադրման դիմումների գրանցման և դրա հետ կապված տեղեկատվության հավաքագրման ու փաստաթղթաշրջանառության գործընթացները։ Համակարգը հիմնված է ՊՎՊՎ–ի կողմից ներմուծված կենսաչափական ամենաժամանակակից սարքավորումների վրա. թվային տեսախցիկներ թվային լուսանկարների գրանցման համար, մատնադրոշմների պատճենահանման սկաներներ և այլն։

Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիների համար էլեկտրոնային անձնագրերի ու նույնականացման քարտերի նախագիծը Լեհաստանի արժեթղթերի արտադրության ֆաբրիկայի կողմից իրականացվող առաջին արտասահմանյան պայմանագիրը չէ։ Նախկինում ընկերությունը նմանատիպ նախագիծ է իրականացրել նաև Լիտվայի Հանրապետության համար՝ ներդնելով էլեկտրոնային անձնագրերի համակարգ և առաքելով հինգ տեսակի կենսաչափական անձնագրեր և ճամփորդական փաստաթղթեր։ Բացի այդ, ֆիրման պաշտպանված թղթեր է արտադրում մի շարք երկրների անձնագրերի համար՝ Սլովակիա, Թուրքիա, Չեռնոգորիա և այլն։ Ներկայումս ՊՎՊՎ ԲԸ-ն իրականացնում է անձնագրային գրքույկների առաքում Բանգլադեշի համար։

Ներքին շուկայում վերջին տասնամյակի ընթացքում ՊՎՊՎ ԲԸ-ն Լեհաստանի Ներքին գործերի նախարարության Փաստաթղթերի անհատականացման կենտրոնին է առաքել 40 միլիոնից ավել նույնականացման քարտ և 18 միլիոնից ավել անձնագիր։ 2006թ.-ից սկսած լեհական անձնագրերը ներառում են հատուկ չիպեր, որոնցում գրանցված են քաղաքացու կենսաչափական տվյալները (թվային դիմապատկերը), իսկ 2009թ.ից սկսած՝ նաև մատնահետքերը։