Վարչապետը «աքցանի» մեջ

«Անհրաժեշտ են կարծրատիպերից դուրս, ստեղծագործական մոտեցումներ, և մեր ժողովուրդը հենց Ձեզ է վստահել դրանք գտնելու և իրագործելու պատվաբեր առաքելությունը: Ուրեմն՝ շարունակենք եռանդով աշխատել»,- հունիսի 29-ի կառավարության նիստում գործադիրի ղեկավարին ասել է Սերժ Սարգսյանը: Սերժ Սարգսյանի հայտարարությունը կարծես թե բավական միարժեք է և լրացնում է վարչապետի հրաժարականի պատճառ չունենալու մասին նրա հայտնի հայտարարությունը:

Նախագահը փաստորեն հայտարարում է, որ ժողովուրդը վստահել է Կարեն Կարապետյանին: Իրականում՝ այստեղ իրավիճակը խնդրահարույց է, քանի որ ՀՀԿ ցուցանիշն իրականում ապահովել են ՀՀԿ ռեյտինգայինները, առանց վերջիններիս, անգամ լայն ժպիտի, խարիզմայի և դրայվի շնորհիվ դժվար թե Կարապետյանը ՀՀԿ համար նման արդյունք ապահովեր: ՀՀԿ խմբակցության կեսն այժմ կազմում են ռեյտինգային պատգամավորները, որոնք գրեթե ամբողջ կազմով՝ օդիոզ, բայց հատկապես՝ օլիգարխիկ կերպարներ են: Այս հանգամանքը բացահայտում է, որ ՀՀԿ-ն ամբողջությամբ քաղաքական թիմ չէ, ինչի տպավորությունն այս ուժը ստեղծում էր ընտրարշավում քաղաքական «մաքուր» դեմքերից կազմված համամասնական անցողիկ ցուցակով: Եթե նախորդ խորհրդարանում այս կոնտինգենտը ՀՀԿ խմբակցության մոտավորապես 40 տոկոսն էր կազմում, հիմա արդեն՝ ուղիղ կեսը: Սա նշանակում է, որ այս մարդկանց ներկայացվածությունը, հետևաբար՝ նաև ազդեցությունը ոչ միայն ՀՀԿ խմբակցությունում է մեծանում, այլև՝ ընդհանուր առմամբ. իշխանությունում:

Ռեյտինգային համամասնական ընտրակարգը ՀՀԿ քաղաքական և օլիգարխիկ-օդիոզ բևեռների միջև որոշակի գործարքային հավասարակշռում է ապահովել՝ փաստացի մեծացնելով միմյանց հանդեպ փոխադարձ պարտավորությունները: Կուսակցությունն իր ցուցակով նրանց Աժ անցնելու և իրենց շահերի լոբբինգն անմիջականորեն իրականացնելու հնարավորություն է տվել, իսկ ռեյտինգայիններն աննախադեպ քանակությամբ ձայն են ապահովել ՀՀԿ-ի համար՝ ցույց տալով, որ առանց իրենց՝ նույնիսկ վարչական ռեսուրսով հանդերձ, ընտրություններում ՀՀԿ-ն որպես կուսակցություն բացարձակ մրցունակ լինել չի կարող: Նման երկդեմ խմբակցության հետ արդեն իսկ լուրջ խնդիրների է բախվում «բարեփոխիչ» վարչապետ Կարեն Կարապետյանը, ում դիրքերը, թվում է, բավականին հաջող անհատական քարոզարշավի շնորհիվ ՀՀԿ-ում պետք է ավելի ամրապնդվեին: Իրականում, ի դեմս ՀՀԿ խմբակցության՝ նա ստացել է մի մեծամասնություն, որի կեսը հանդես է գալիս տնտեսության ազատականացման բարեփոխումների ցանկացած առողջ նախաձեռնության դիմադրողի դիրքերից, և որտեղ ինքն՝ անձամբ՝ ներկայացվածություն, հենարան չունի: Այսինքն՝ սա իշխանական կոնյունկտուրայի նույն՝ մեծամասամբ կոճակ սեղմողների թիմն է, որն արմատապես վերափոխելու «ռազմակոչով» Կարեն Կարապետյանը «ներխուժեց» ՀՀԿ վերնախավ: Սա փաստացի ոչ թե նրա, այլ գործող նախագահի մեծամասնությունն է, և այս հանգամանքը չի կարող չկաշկանդել դեռևս գործարար-վարչարարից քաղաքական ֆիգուր չդարձած Կարապետյանին: 

Սերժ Սարգսյանն, անշուշտ, փայլուն գիտակցում է այս հանգամանքը, բայց Կարեն Կարապետյանի վրա է դնում «վստահության» պատասխանատվությունը, գուցե ակնկալելով, որ նա կմնա այդ պատասխանատվության տակ: Իր հերթին Կարեն Կարապետյանն էլ քաջ գիտակցում է իր միակ առավելությունը՝ եթե անգամ հանրային աջակցության մակարդակը բավարար չէ, կապիտալը նրան վստահում է ավելի քան Սերժ Սարգսյանին: Իսկ որևէ մեկի համար գաղտնիք չէ, որ Հայաստանում իշխանական համակարգի հիմքը հենց կապիտալն է, որն էլ Կարապետյանի վարչապետ նշանակվելուց հետո նրան հայտնեց իր աջակցությունը: Այժմ վարչապետը փորձում է իր համար հենարան ստեղծել հենց այս սեկտորում, մինչդեռ նախագահը նրան ակնարկում է, որ անհրաժեշտ է լեզու գտնել հանրության հետ, ինչը Կարեն Կարապետյանի մոտ այդքան էլ լավ չի ստացվում, քանի որ վերջինս լինելով մենեջեր և ունենալով գործարար մտածողություն, այդպես էլ չի կարողանում իր մեջ քաղաքական գործչին հատուկ հատկանիշներ բացահայտել: Նախագահը ակնարկում էր, որ պատրաստվում է հարվածել վարչապետին հենց այդ աքիլլեսյան գարշապարի միջոցով:

Ստելլա Խաչատրյան