Դարչնագույն թզուկների քանակն ավելի քիչ է, քան առաջ ենթադրում էին

«Դարչնագույն» թզուկները փոքր և սառը աստղեր են, որոնց դժվար է նկատել, և աստղագետները մինչև այժմ գրեթե համոզված էին, որ մեր գալակտիկայում այդ «անհաջողակ» աստղերի քանակությունը նույնքան է, որքան նորմալ աստղերինը։

NASA-ի WISE ինֆրակարմիր դիտակով արված դիտումները, սակայն, ցույց են տվել, որ իրականում մեր գալակտիկայում դրանց քանակը, չնայած առկա բոլոր տեսությունների, շատ ավելի քիչ է, քան առաջ ենթադրվում էր։

WISE դիտակն անց է կացրել որոշ փորձեր, որոնք թույլ են տվել հայտնաբերել այս առեղծվածային մարմիններից ամենասառները։ Կարո՞ղ են արդյոք այս թզուկները թաքնվել միջաստղային տարածության մեջ։ Կարո՞ղ է դրանցից մեկն ավելի մոտ գտնվել Արեգակին, քան առայժմ Կենտավրոսի համաստեղության Պրոքսիմա (թարգմանաբար՝ Մոտակա) աստղը։ Հնարավո՞ր է, որ դրանք կամուրջ դառնան միջաստղային ճանապարհորությունների համար։

WISE դիտակով առաջին հետազոտությունները ցույց էին տվել, որ Ծիր Կաթին գալակտիկայում պիտի որ գրեթե հավասար քանակության սովորական և թզուկ աստղեր լինեն։ Ցավոք, այս տվյալներն այնքան էլ ճիշտ չեն։ 

WISE դիտակի գերզգայուն ինֆրակարմիր «աչքը» ունակ է հայնաբերել այս մարած աստղերի անգամ ամենաաղոտ լույսի հետքերը։ Ավելի հետաքրքիր է այն, որ դրանց ենթադասերից մեկը՝ այսպես կոչված Y-թզուկները, մինչև WISE դիտակով հայտնաբերվելը համարվում էին միայն տեսություն։ Նշենք, որ 2011 թվականին հայտնաբերվել է WISE 1828+2650 օբյեկտը, որի ջերմաստիճանը 25 աստիճան է ըստ Ցելսիուսի սանդղակի։ Դա հայտնի ամենասառը դարչնագույն թզուկն է, որի գոյությունը կարծես հաստատում էր այն միտքը, որ գերսառը «անորսալի» Y-թզուկների քանակությունը կարող է ավելին լինել։ Այս եզրահանգումները, սակայն, վաղաժամ էին։ «Այժմ, երբ մենք ունենք ավելի նուրբ և ճշգրիտ տեխնիկա, պարզ է դառնում, որ այս փոքր օբյեկնտներն այնքան էլ շատ չեն, որքան ենթադրվում էր»,- ասում է Փասադենայում Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական համալսարանի WISE հետազոտակակն խմբի գիտաշխատող Դեյվի Քըրքփաթրիքը (Davy Kirkpatrick), քանի որ WISE-ի տվյալների հետագա վերլուծության արդյունքում պարզվել է, որ նման օբյեկտների քանակն ավելի պակաս է, քան հետազոտողները կարող էին ենթադրել։ Մեր գալակտիկայում դարչնագույն թզուկներն ընդհանրապես հազվադեպ են։

WISE 1828+2650 օբյեկտի հայտնագործությունից հետո դիտակը գտել է ևս 200 դարչնագույն թզուկ աստղ, այդ թվում՝ 13 Y-թզուկ։ Այս աստղերից 33-ը գտնվում են Արեգակից ոչ ավելի քան 26 լուսատարի հեռավորության վրա։ Այդ շառավղով ոլորտի ներսում գտնվում է նաև 211 սովորական աստղ, այսինքն կարմիր թզուկների քանակը 6 անգամ ավելի քիչ է։

Դարչնագույն թզուկ աստղերի սակավությունը նշանակում է, որ յուրաքանչյուր նորահայտ օբյեկտ կարող է առանձակի դեր ունենալ այս սառը օբյեկների ճանաչողության ընդլայնման գործում։

Հիշեցնեն, որ դարչնագույն թզուկների ձգողական դաշտը չի բավարարում աստղի խորքում միջուկային սինթեզի գործարկման համար անհրաժեշտ ճնշումներ ապահովելու համար։