Գիտնականները հնագույն Անտարկտիդայում բուսականություն են հայտնաբերել

Հնակլիմայաբանները պարզել են, որ Անտարկտիդայում 16 միլիոն տարի առաջ կլիման շատ ավելի մեղմ էր, քան մինչև այժմ ենթադրվում էր։ Որպես հետևանք, հարավային այդս մայրցամաքի ափերին գոյություն ուներ բազմազան բուսականություն։ Ուսումնասիրությունը տպագրվել է Nature Geoscience պարբերականում։ Գիտնականներին վաղուց էր հայտնի, որ միոցենի դարաշրջնում (23.03-5.33 միլիոն տարի առաջ) Անտարկտիդայի կլիման այժմեականից ավելի մեղմ էր, սակայն որքանով՝ պարզ չէր։ Մասնավորապես, անորոշ էր մնում մայրցամաքի վրա տեղումների տարեկան չափաբաժնի հարցը։ Այժմ, օրինակ, Անտարկտիդայի Չոր հովիտները համարվում են Երկրագնդի ամենաչորային վայրը, ուր 2 միլիոն տարի է՝ ոչ մի կաթիլ ջուր չի ընկել։

2009 թվականին հետազոտողները միոցենին վերաբերող նմուշներում հայտնաբերել են ծաղկափոշի, ինչը, մասնավորապես, վկայում էր, որ մայրցամաքի մի մասը բույսերի գոյության համար ուներ անհրաժեշտ պայմաններ։

Սկզբից գիտնականներն անց են կացրել ծաղկափոշու և հնագույն բույսերի տերևների վրայի բուսամոմի ռադիոիզոտոպային անալիզ։ Պրոտիումի և դեյտերիումի (ջրածնի կայուն իզոտոպները) հարաբերակցությունը թույլ է տվել գիտնականներին պարզել ժամանակաշրջանի տեղումների ռեժիմը։ Համակարգչային մոդելավորմամբ, հետազոտողները կարողացել են ստանալ միոցենի ամենատաք շրջանում՝ 15.7 միլիոն տարի առաջ Անտարկտիդայի ափամերձ շրջանների կլիմայի ամբողջական պատկերը։

Պարզվել է, որ այդ ժամանակ մայրցամաքում ջերմաստիճանը 11 աստիճանով (ըստ Ցելսիուսի) ավելի բարձր էչ, քան այժմ, և ամառային սեզոնին հասնում էր +4C-ի։ Ավելին, ափամերջ շրջաններում հաճախակի եին անձրևները։ Սա, իր հերթին, նշանակում է, որ այդ ժամանակ կլիման կարող էր ապահովել այդ տարածքներում բուսականության գոյությունը։

Գիտնականների խոսքով, նոր տվյալները թույլ են տալիս ոչ միայն իմանալ, թե մոլորակի հետ հնում ինչ է կատարվել, այլև կանխագուշակել կլիմայական ապագան։ Կլիմայաբանների որոշ կանխատեսումների համաձայն, եթե մթնոլորտում ածխաթթու գազի մակարդակը աճի նույն արագությամբ, ինչ հիմա է, ապա XXI դարի վերջում CO2-ի պարունակությունը կհասնի միոցենյան մակարդակի։ Որպես հետևանք, Երկրագնդի վրա կհաստատվի նույն կլիման, ինչ այն ժամանակ։