Դոկտոր Գևորգյա՞ն, թե՞ մահվան հայ միջնորդ

Ըստ ոմանց՝ Ջեք Գևորգյանը «կանանց սպանող լիցենզավորված» հոգեկան հիվանդ էր, միայն «դոկտոր Մահ» մականվանն արժանի բժիշկ, Աստծո՝ ինքնակոչ մրցակից կենաց ու մահվան հարցում։ Իսկ ըստ մյուսների՝ նա «երջանիկ մահվան» առաջամարտիկ էր, «բարեգութ սպանության» ջատագով, որի գործունեությունը նոր դարաշրջան է բացել մարդկության պատմության մեջ։

Ջեք Գևորգյանը ծնվել է 1928 թվականի մայիսի 28-ին Պոնտիակում (Միչիգան, ԱՄՆ), հայ վտարանդիների ընտանիքում։ Դեռ մանուկ հասակում աչքի էր ընկնում բարձր ինտելեկտով և ամենատարբեր սարքեր հորինելու ունակությամբ, տիրապետում էր 15 լեզուների, այդ թվում՝ հայերենի, ռուսերենի և ճապոներենի, նա միաժամանակ նկարիչ էր և տաղանդավոր կոմպոզիտոր:

1950-ականներին ուսանող Գևորգյանը, ով մասնագիտացել էր պաթոֆիզիոլոգիայի ասպարեզում, հետազոտություններ էր կատարում մահապարտ բանտարկյալների շրջանում։ Այդ տարիներին Էր, որ Ջեքը հիվանդներից մեկին բարեհաջող կերպով մեռած մարդու արյուն էր ներարկել։ Դրանից հետո ուսանողական հանրակացարանում ոչ ոք չէր համարձակվում նրա հետ նույն սենյակում ապրել։

1956-ին՝ դիպլոմը ստանալուց 3 տարի անց, նա ստացավ «Դոկտոր Մահ» մականունը։

1960-ականներին Միչիգանում մեծ իրարանցում առաջացրեց ցեղասպանությունը, մահապատիժը և մարդակերությունը ներկայացնող՝ 18 կտավներից բաղկացած նրա գեղանկարչական շարքը։ Հենց այդ տարիներին նա հայտարարեց, որ մահվան հանդեպ ունեցած իր մոտեցումները ձևավորել են նախնիների պատմության փաստերը, մասնավորապես՝ Հայոց ցեղասպանությունը։ Իր հայացքների պատճառով նա երբևէ չի ամուսնացել։

1986թ. Գևորգյանն այցելեց Նիդեռլանդներ՝ միակ երկիրն աշխարհում, ուր բժիշկներին օրենքով թույլատրված Է աջակցել անբուժելի հիվանդներին ինքնասպանության հարցում։ Այդ ժամանակից ի վեր նա հանդես Է եկել ամենատարբեր հոդվածներով ու աշխատություններով՝ մշտապես արտահայտվելով «արժանապատիվ մահվան», «մեռնելու իրավունքի» օգտին։

Գևորգյանը հայտնագործել է «Ինքնասպանության մեքենան», ինքն այն անվանել Էր «Գթության մեքենա»՝ Mercitron։ Այն իրենից ներկայացնում Է 3 կաթուցիկներով շտատիվ։ Կաթուցիկներից մեկը պարունակում Է ուժեղ քնաբեր, մյուսը՝ միայն Գևորգյանին հայտնի մի հեղուկ, որը կաթվածահար Է անում մկանները և դադարեցնում շնչառությունը, իսկ երրորդը՝ կալիումի քլորիդ, որը դադարեցնում Է սրտի աշխատանքը։ Այս սարքը, որ գործի էր դնում ինքը՝ հիվանդը, Գևորգյանը հարմարեցրել Էր իր՝ 1968թ արտադրության Volkswagen–ի մեջ:

1992-ին Միչիգանում ընդունվեց «անհատական օրենք», որը նպատակ ուներ վերջ դնել Գևորգյանի՝ անբուժելի հիվանդների ինքնասպանությանն աջակցելու 15 հայտնի դեպքերին։ Հաջորդ մի քանի տարիներին նա աջակցեց մոտ 130 մարդու՝ հիմնականում կանանց, ինչի համար էլ 1999 թվականին ԱՄՆ-ի դատարաններից մեկը նրան դատապարտեց 10-ից 25 տարվա ազատազրկման և ազատվել միայն 2007 թվականին: Դատարանի որոշումից հետո դատավորն ասաց մի խոսք, որին Ջեքի հակառակորդներն ԱՄՆ-ում սպասում էին 10 տարի, այն է. «Դուք որոշել էիք փորձել՝ արդյո՞ք արդարադատությունը կկարողանա կանգնեցնել Ձեզ, թե՞ ոչ։ Հիմա կարող եք համարել, որ կարողացավ...»։

Հայտնի է, որ Գևորգյանն ապրել է համեստ՝ ամսական 537 դոլար թոշակով, և երբևէ գումար չի պահանջել իրեն դիմողներից, չնայած նրա հարազատները, ասում են, հսկայական գումարներ էին փոխանցում բժշկի հաշվին, որոնք նա իբրև թե մտադիր էր օգտագործել «Մահվան հիվանդանոցներ» բացելու իր ծրագրի իրականացման համար։ «Մահվան հայ միջնորդը» վախճանվել է 2011 թվականի հունիսի 3-ին: 2010 թվականին ռեժիսոր Բարի Լևինսոնը Ջեք Գևորգյանի մասին նկարահանել է «Դու չգիտես Ջեքին» ֆիլմը, որտեղ նրան մարմնավորել է Ալ Պաչինոն: