Եվրոպան սկսում է Տիեզերքի մութ էներգիայի հետազոտական սարքի կառուցումը

Եվրոպական տիեզերական վարչությունը (ԵՏՎ) հայտարարել է, որ ավարտել է Euclid առաքելության կազմակերպչական հարցերի քննարկումը և անմիջականորեն անցնում է տիեզերական սարքի նախագծմանն ու կառուցմանը։ Այս մասին հաղորդվում է ԵՏՎ կայքում։

Անցյալ դարի 70-ական թվականներին աստղաֆիզիկոսները հայտնաբերել են, որ մեծ թվով գալակտիկաների եզրային գոտիներում աստղերը պպտվում են սպասվածից ավելի մեծ արագությամբ։ Այս երևույթի և դրա՝ տեսական մոդելից շեղման բացատրության համար ներմուծվել էր թաքնված (դիտումնների համար անտեսանելի) զանգվածի հասկացությունը։ Ինչպես հետագայում պարզվեց, այդ զանգվածն անհամեմատ ավելի մեծ է, քան Տիեզերքի ողջ տեսանելի նյութը։

90-ականներին, իր հերթին, աստղագետները, ուսումնասիրելով Ia դասի գերնոր աստղերը, նկատել էին, որ Տիեզերքը ընդարձակվում է արագացմամբ, ինչի բացատրության համար ներմուծվեց մութ (թաքնված) էներգիայի գաղափարը, որը, տեսականորեն, պիտի հրելով ընդարձակի տարածությունը։ Արդի պատկերացնումների համաձայն, սովորական նյութը կազմում է Տիեզերքի զանգված-էներգիայի ընդամենը 4%-ը (զանգվածի և էներգիայի համարժեքությունը սահմանվում է Էյնշտեյնի հայտնի E=mc^2 հավասարմամբ), թաքնված նյութը՝ 24%-ը, իսկ 72%-ը կազմում է մութ էներգիան։

Euclid առաքելությունը տիեզերական սարք է՝ նախատեսված բացառապես մութ էներգիայի և թաքնված զանգվածի (մշակողների խոսքերով՝ Մութ Տիեզերքի) հետազոտության համար։ Սարքի ընդհանուր արժողությունն է 600 միլիոն դոլար։ Դրանում ներառված կլինի երկու տեսախցիկ, մեկը՝ օպտիկական, մյուսը՝ ինֆրակարմիր տիրույթում դիտումների համար։ Երկուսն էլ զինված կլինեն 1.2 մետրանոց դիտակներով, որոնք Euclid տիեզերական դիտակը կուղղի ավելի քան մեկ միլիարդ գալակտիկաների շարժման վերլուծությանը։ Դիտակը դուրս կբերվի Երկիր-Արեգակ համակարգի մերձակա L2 լագրանժյան կետ։

Արբանյակ-դիտակի վրա կտեղադրվի նաև զուգահեռ հաշվարկների բարդագույն համակարգ դիտակներից ստացվող պատկերների մշակման համար։ ԵՏՎ-ի փոխանցմամբ, սարքի նախագծմանը և կառուցմանը կմասնակցի 1000-ից ավելի գիտնական հարյուրից ավելի գիտական հիմնարկություններից։

NASA-ն ևս իր մասնակցությունը կունենա ծրագրի իրականացմանը։