Վերջ, Գյումրիում էլ տուն ունեցա. Լևոն Մալխասյան

Ջազի նվիրյալներից մեկը՝ հայ ջազի կենդանի լեգենդ Լևոն Մալխասյանը, բազում առիթներ է ունեցել հաղոդակցվելու ջազասեր հասարակության հետ, սակայն Գյումրիի նրա մենահամերգն ուրույն պատմություն դարձավ:

Քաղաքը մեկ երեկո էլ ապրեց ջազով: Հանդիսատեսի զգացմունքները և մաեստրոյի իմպրովիզներով հագեցած կատարումներն իսկական ներդաշնակություն էին ստեղծում: Համերգի ընթացքում մաեստրոյին նվագակցող ջազ-բենդը, կոնտրաբասահար Նիկողայոս Վարդանյանի և Հայաստանի վաստակավոր արտիստ Արամոյի անակնկալ կատարումները մեծ ոգևորություն առաջացրեցին դահլիճում:

Ջազն առաջացել է մի քանի տարբեր երաժշտական ուղղությունների և տարբեր մշակույթների միախառնումից: Այն սկզբնավորվել է Աֆրիկյան երկրներից: Ջազի ակունքները սերտորեն կապված են բլյուզ երաժշտության հետ: Ջազ ոճի առանձնահատկությունը վիրտուոզ ջազմենի յուրօրինակ և անկրկնելի կատարումն է: Ջազի հավերժ երիտասարդության գաղտնիքը իմպրովիզն է: Աշխարհահռչակ ջազմենի՝ Լուի Արմսթրոնգի ի հայտ գալուց հետո ջազն իր առջև նոր հորիզոններ բացեց: Վոկալային կամ գործիքային սոլոները դարձան ամբողջ ներկայացման կենտրոնը՝ հիմնորեն փոխելով ջազի մասին պատկերացումը: Ջազը ոչ միայն երաժշտության կոնկրետ ոճ է, այլ նաև անկրկնելի կենսուրախ դարաշրջան:

Հայաստանում, ջազ տենդը սկիզբ է առել դեռ խորհրդային տարիներին, իսկ մեր օրերում այն շարունակում է մեծ լսարան գրավել:

Գրեթե բոլորը գիտեն հայկական ջազի պրոպագանդման և տարածման գործում Լևոն Մալխասյանին մեծ ավանդի մասին: Նա գերում է բոլորին: Մարդիկ նրա մեջ փնտրում և գտնում են ներդաշնակություն: Մալխասի սկիզբն էլ, վերջն էլ ջազն է: Արդեն մոտ կես դար է՝ Մալխասը ջազով է ապրում, դա նրա կյանքն է: Երբ մաեստրոյին հարցնում են՝ ի՞նչ է ջազը, պատասխանը երբեք չի ուշանում. այն միշտ անկեղծ է։ «Դա հենց կյանքն է, ինչպես կյանքում, այնպես էլ ջազում չգիտես քայլերիդ ընթացքը, հերթականությունը։ Այն չկրկնվող, անսպասելի, դինամիկ ընթացք է՝ մեր առօրյան է ինքնին»,- ասում է Մալխասը։

Ջազը միշտ յուրովի է հնչում և այն հարցին ի պատասխան, թե ի՞նչը 15 ամյա պատանուն դրդեց լսել և ապրել հենց այս երաժշտական տեսակով՝ ջազով, մաեստրոն ասաց, որ իր միակ ոգեշնչման աղբյուրը, միակ ուսուցիչը վիրտուոզ կանադացի Օսքար Փիթերսոնն է (Oscar Piterson) է, որի ամեն մի մելիզմ հարազատ է իրեն։

Արդեն մի քանի տարի է ինչ գործում է «Մալխաս ջազ ակումբը»։ Խոսքերն չեն կարող նկարագրել այն միջավայրը, ուր ամեն երեկո թևածում է կենդանի ջազը:

Ջազ ակումբում տեսնելով «Մալխասի անկյունը» վերջինս ասաց. «Վերջ, Գյումրիում էլ տուն ունեցա»: