Քրեական օրենսգիրք. Ռուբեն Հայրապետյանը` օժանդակող

Երեկ տեղի ունեցավ ՀՀ ռազմաբժշկական ծառայության մայոր Վահե Ավետյանի թաղման արարողությունը: Հիշեցնեմ, որ հունիսի 17-ին Ռուբեն Հայրապետյանի (Նեմեց Ռուբոյի) ընտանիքին պատկանող «Հարսնաքար» ռեստորանում վերջինիս թիկնազորը դաժան ծեծի էր ենթարկել սպային:

Ակտիվ հասարակությունը փաստացի ամբողջ կազմով պահանջում է, որ սպայի սպանության համար պատասխանատվություն կրեն ոչ միայն դրա անմիջական կատարողները, այլ նաև Ռուբեն Հայրապետյանը: Եկեք հասկանանք, թե որոնք կարող են լինել Ռուբեն Հայրապետյանին պատժելու իրավական հիմքերը:

Անմեղության կանխավարկածով՝ ենթադրենք, որ Ռուբեն Հայրապետյանն իր թիկնապահներին չի տվել բժիշկներին սպանելու (կամ ծեծելու) անմիջական հրահանգ և անձամբ չի մասնակցել ծեծին: Այսինքն, առաջին այսպիսի հայացքից կարելի է նույնիսկ ասել, որ ՀՀԿ-ական պատգամավորը անմիջական մեղք չունի բժիշկների սպանության մեջ:

Սակայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածը, որում թվարկված են հանցակիցների տեսակները, ի թիվս այլ հանցակիցների (կատարող, կազմակերպող, դրդող), 5-րդ մասում ասում է. «Հանցագործությանը օժանդակող է համարվում այն անձը, ով հանցագործությանն օժանդակել է խորհուրդներով, ցուցումներով, տեղեկատվություն կամ միջոցներ, գործիքներ տրամադրելով կամ խոչընդոտները վերացնելով…»:

Այսինքն, պարտադիր չէ, որ անձն անմիջականորեն պատվիրի հանցագործությունը, կամ  ներկա գտնվի դրա կատարմանը, որպեսզի համարվի հանցակից և պատասխանատվություն կրի հանցագործությունն անմիջականորեն կատարած անձանց պես:

Այստեղ հարկ է հասկանալ, որ հազիվ թե Ռուբեն Հայրապետյանի թիկնապահները և ռեստորանի աշխատակիցները ծեծելով մինչև այն աշխարհ հասցնեին բժիշկին, եթե չունենային «վերևից» ստացած «կռիշան» կամ իրավական տերմիններով՝ հանցավոր օժանդակությունը:

Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ծեծողների քանակը բավականին մեծ է եղել՝ ակնհայտ է, որ այդ մարդիկ ունեին որոշակի իրավիճակում այդպես կամ համարյա այդպես վարվելու «ինստրուկցիա»: Եվ նույնիսկ կարելի է պատկերացնել, որ այդ «ինստրուկցիան» ունեցել է մոտավորապես հետևյալ բովանդակությունը. «Տղերք, ուրեմն, ով իրան լավ չի պահում, ընենց եք դաս տալիս, որ միշտ հիշի»:

Եթե այս ենթադրությունները ճիշտ են, ապա ծեծողների ղեկավար՝ Ռուբեն Հայրապետյանը, համաձայն Քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 5-րդ մասի, պիտի համարվի հանցագործությանն օժանդակող անձ և կրի պատասխանատվություն նույն օրենսգրքի 104 հոդվածի (սպանություն) 2-րդ մասով սահմնաված պատժով, այն է՝ 12-20 տարի կամ ցմահ ազատազրկում:

Դանիել Իոաննիսյան