ԴՆԹ-ն պատմում է հնագույն եվրոպացիների կապերի մասին

Գիտնականները վերլուծել են Իսպանիայի տարածքում մոտ 8 հազար տարի առաջ բնակվող որսորդ-հավաքչիների ԴՆԹ-ն և ցույց տվել, որ հնագույն մարդիկ գենետիկորեն մոտ են աշխարհագրորեն հեռու բնակվող իրենց ժամանակակիցներին։ Հետազոտությունը տպագրվել է Current Biology պարբերականում, որի համառոտ բովանդակությունը ներկայացնում է ScienceNow-ն։

2006 թվականին գիտնականներն իսպանական Լա Բրանյա Արինտերո (La Braña-Arintero) քարայրում հայտնաբերել էին երկու որսորդ տղամարդու կմախք։ Դրանց մոտ գտնվել էին ազնվացեղ եղջերուի ժանիքներից պատրաստված և քայքայված հագուստին փակցված զարդեր։ Կմախքներն իրարից մի քանի մետր հեռավորության վրա են եղել։ Երկուսն էլ ունեն նույն տարիքը՝ մոտ 8000 տարի։

Հետազոտողներին հաջողվել է գտածո ոսկորներից արտազատել բջջակորիզային և միտոքոնդրիալ ԴՆԹ-ները, որոշել դրանց առանցքային մուտացիաները և անգամ վերակառուցել գենոմի մի փոքր հատված։

Արդյունքների գենետիկ վերլուծությունը թույլ է տվել երկու հիմնական հետևություն անել։ Առաջինը՝ հնագույն որսորդները Իսպանիայի ներկայիս բնակիչների ազգագիցները չեն եղել, վերջիններս Պիրենեյան թերակղզի են ներգաղթել շատ ավելի ուշ՝ Ասիայից իրենց հետ բերելով հողագործության արհեստը։ Այս արդյունքը հաստատում են Եվրոպայի հնագույն բնակչության վերաբերյալ բոլոր վերջին հետազոտությունները։

Երկրորդը՝ իսպանաբնակ որսորդները արդի եվրոպացիների շրջանում այժմ շատ հազվադեպ հանդիպող U5b հապլոխմբի կրողներ են եղել։ Այս հապլոխմբին է պատկանել սակայն, Եվրոպայում միջին քարի դարի հետազոտված բնակչության մոտ կեսը։ Այսպիսով, իսպանական քարայրի որսորդները Գերմանիայի, Լեհաստանի և Լիտվայի տարածքներում բնակվող իրենց ժամանակակիցների մոտ ազգականներն են եղել։ Գենետիկների կարծիքով, սա խոսում է այն մասին, որ մինչև հողագործների մուտքը Եվրոպա, այստեղի որսորդ և հավաքիչ ցեղերը չեն ապրել այնպիսի մեկուսացածությամբ, ինչպես այժմ է։

Որսորդների և հավաքչիների ժամանակակից ցեղերի վերաբերյալ ոչ վաղ անցյալի հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ դրանք գենետիկորեն այնքան էլ մեկուսացված չեն, որքան կարծում էին անցյալում։ Նախկինում գիտնականները գտնում էին, որ ցեղերը գերազանցապես միավորվում են ազգակցական կապերի շուրջ, ինչը ժամանակակից տվյալներով այնքան էլ չի հաստատվում։