Ինչո՞ւ Փաշինյանը չի պահում ժողովրդին տված իր խոստումը

Վերլուծական 23 Հունվար, 2019 18:00

ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հունվարի 22-ին Դավոսում ոչ պաշտոնական հանդիպում է ունեցել Իլհամ Ալիեւի հետ: Այս մասին ֆեյսբուքյան գրառմամբ տեղեկացրել է հենց ինքը՝ Նիկոլ Փաշինյանը։ Ըստ մամուլում տեղ գտած հրապարակումների` կողմերը մտքեր են փոխանակել բանակցային գործընթացի ընթացիկ իրավիճակի եւ հետագա քննարկումների մասին: Հանդիպումը տեւել է մոտ ժամուկես:

Ուշագրավն այստեղ այն հանգամանքն է, որ վարչապետի հրապարակային խոստումները մասնավորապես արցախյան բանակցությունների մասով՝ խիստ հակասում են նրա գործողություններին: Այսպես օրինակ՝ հանրահավաքների և իր ուղիղ եթերների ընթացքում Փաշինյանը բազմիցս հայտարարել է, որ որևէ ստվերային գործընթաց, որևէ գաղտնի որոշում Արցախի հարցում չի կարող կայացվել, անգամ ամենաչնչին կարևորության քայլը քննարկվելու է և համաձայնեցվելու է ժողովրդի հետ: Այսօր մենք տեսնում ենք հակառակ պրոցեսը, երբ Ադրբեջանի ղեկավարի, քննարկվող հարցերի շարքի կամ ձեռքբերված համաձայնությունների մասին այդ նույն ժողովուրդը իմանում է պոստֆակտում, «դոզավորված» տեղեկատվության տեսքով, կամ էլ ինչն էլ ավելի վատ է՝ ադրբեջանական աղբյուրներից: Պետք է հիշել, որ 2018 թվականի դեկտեմբերի սկսզբներին ևս Փաշինյանն ու Ալիևը զրույց էին ունեցել, ինչի մասին հանրությունն իմացավ ադրբեջանական կողմից: Միայն այն բանից հետո, երբ Բաքուն խոսեց այդ մասին, հայկական կողմը հաստատեց փաստը:

Բացի այդ, փորձ է արվում տպավորություն ստեղծել, որ Ալիևի հետ հանդիպումը պատահական էր և երկու երկրների ղեկավարները պարզապես օգտվել են Դավոսյան համաժողովի ֆորմատից՝ մտքեր փոխանակելու համար: Մեկ շաբաթ առաջ Փարիզում տեղի ունեցավ երկու երկրների արտաքին գործերի նախարարների հանդիպումը, որը կազմակերպվել էր Մինսկի խմբի համանախագահ եռյակի ջանքով: Հանդիպումը 4 ժամ է տեւել, որից հետո չկար խոսակցություն, թե մեկ շաբաթ անց Դավոսում կարող է դիտարկվել նախագահների հանդիպման հնարավորություն: Մինչդեռ պարզից էլ պարզ է, որ նման հանդիպումները պատահական չեն լինում և Փաշինյանին պետք է որ շատ լավ նախապատրաստած լինեին աննախադեպ՝ մեկուկես ժամ տևած հանդիպման համար:

Ինչևէ, թեև Փաշինյան-Ալիև հանդիպման մանրամասները մեզ հայտնի չեն, այնուամենայնիվ, կարելի է մի քանի ընդհանուր եզրահանգում անել: Դավոսից Փաշինյանը մեկնում է Մոսկվա և այս համատեքստում էլ ավելի ուշագրավ են դառնում նրա և Ալիևի՝ Շվեյցարիայից Մոսկվային հղած մեսիջները: Եթե Փաշինյանը դժգոհություն է հայտնում ինտեգրացիոն գործընթացներում առաջ եկած խոչընդոտներից, ապա Ալիևն անչափ լավատեսորեն է տրամադրված՝ թե՛ ինտեգրացիոն գործընթացների, թե՛ սպառազինության ձեռքբերման նոր պայմանագրերի վերաբերյալ: Այս մեսիջները Մոսկվային՝ անհրաժեշտ է դիտարկել նաև Արցախյան հակամարտության կարգավորման պրիզմայի ներքո, հաշվի առնելով նաև Մոսկվայից՝ Լավրովի մակարդակով հնչող վերջին թափանցիկ ակնարկները, որ Երևանից ակնկալում են հետևել Բաքվի կառուցողական քաղաքականությանը:

Այստեղ տեղին է խոսել Արցախի հարցում Հայաստանի վարած քաղաքականության մասին ընդհանրապես: Հայաստանը չունի հստակ գծված մարտավարություն, իսկ դա հղի է լուրջ ռիսկերով: Նիկոլ Փաշինյանը ժամանակին պնդում էր, որ բանակցութունները պետք է ընթանան Արցախի և Ադրբեջանի միջև, իսկ այսօր արդեն մենք ականատես ենք լինում ակտիվ շփումների՝ Հայաստան-Ադրբեջան ձևաչափով: Ստացվում է՝ Փաշինյանին չի հաջողվել պահել նախապես գծված քաղաքական գիծը, իսկ չունենալով այն՝ պատահական հանդիպումների հորձանուտ նետվելը՝ կարող է հայկական կողմի համար նոր խնդիրներ առաջացնել:

Եվ վերջապես, ոչ պակաս մի գործոնի՝ վերբալ հաղորդակցության կարևորության մասին: Նման կարևորության հանդիպումների, բանակցությունների ժամանակ, երկրների առաջնորդների կեցվածքը մատնում է, թե՛ վերջիններիս հոգեվիճակը, թե՛ բանակցային գործընթացում կողմերի զբաղեցրած դիրքը՝ տվյալ պահին: Այս տեսանկյունից մենք իրոք մտահոգվելու առիթներ ունենք, քանի որ Նիկոլ Փաշինյանի վերբալ մեսիջները Ալիևի հետ հանդիպման ժամանակ, մատնում են վերջինիս անհանգստությունը, լարվածությունը և վստահության պակասը, ինչը չես ասի հարևան երկրի ղեկավարի վերբալ ազդակների մասին՝ Ալիևը Փաշինյանի հետ հանդիպմանը ներկայացել էր բավական ինքնավստահ կեցվածքով, անգամ ժպտում էր, բանակցությունների սենյակ Ալիևը ժամանել էր առաջինը, մինչդեռ Փաշինյանի «ոտքը կախ գցելը» վերբալ հաղորդակցության մեջ ենթադրում է, որ Հայաստանի վարչապետն այնքան էլ ոգևորված չէր հանդիպման առիթով և առանձնապես մեծ սպասելիքներ չուներ, համենայնդեպս՝ դրական:

Իհարկե, այս ամենը կարող է մանրուք թվալ, սակայն ինչպես ժողովուրդն է ասում՝՝ «սատանան հենց մանրուքների մեջ է»…

Ստելլա Խաչատրյան