Աշխարհի 25 խոշոր նավթային ընկերությունները՝ Պուտինի ձեռքում. Forbes

Նավթային արդյունաբերության ոչ մի առաջատար այնպիսի ազդեցություն չունի էներգետիկ ոլորտում կամ այդքան գործարքներ չի կատարել, որքան Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը, -գրում է Forbes–ի հոդվածագիր Քրիստոֆեր Հելմենը։

Նա նման եզրակացության է հանգել՝ վերլուծելով աշխարհի 25 խոշոր նավթային ընկերությունների ցուցակը։ 

«Գազպրոմ» և «Ռոսնևթ» ընկերությունները, որոնց վերահսկիչ փաթեթը պատկանում է պետությանը, արտադրանքի ծավալներով զբաղեցնում են 2-րդ և 15–րդ տեղերը։

«2006–ին Forbes–ն առաջին անգամ ուսումնասիրել էր՝ ինչպես է Պուտինը «Գազպրոմ»–ը օգտագործում որպես քաղաքական գործիք։ Այդ ժամանակից ի վեր Պուտինը, ով մենաշնորհային ազդեցություն ունի այդ ընկերության կողմից Արևմտյան Եվրոպա գազի մատակարարման վրա, միայն շեշտակի ավելացրել է իր ազդեցությունը», – գրում է հոդվածագիրը։

Միևնույն ժամանակ Պուտինը «Ռոսնևթ» ընկերության ղեկավար է նշանակել իր մերձավոր շրջապատի ներկայացուցիչ Իգոր Սեչինին։   

Ըստ Հելմենի՝ Պուտինը նաև լուրջ ազդեցություն ունի «Լուկոյլ» ընկերության վրա, որը ցուցակում զբաղեցնում է 18-րդ տեղը, թեև այն մասնավոր ընկերություն է։ «Լուկոյլ»–ի հիմնադիր Վահիդ Ալեքպերովը պարբերաբար խորհրդակցում է Պուտինի հետ, -նշված է հոդվածում։

«Միևնույն ժամանակ Պուտինի ազդեցությունը տարածվում է նաև այլ նավթային գիգանտների վրա», – գրում է Հելմենը՝ հիշեցնելով Royal Dutch Shell–ի (7-րդ հորիզոնական) «Գազպրոմ»–ի և Exxon Mobil (4–րդ հորիզոնական), ինչպես նաև «Ռոսնևթ» ընկերությունների միջև կայացած գործարքը։ BP–ն (6–րդ հորիզոնական) նույնպես փորձում էր նման պայմանագիր կնքել, թեև բրիտանական ընկերության նախաձեռնությունը կանխվեց ռուս օլիգարխների ջանքերով։ «Ռոսնևթ»–ը համագործակցության պայմանագիր ունի Statoil (20–րդ հորիզոնական) և Eni (19–րդ հորիզոնական) նավթային խոշոր ընկերությունների հետ։

Ինչպես նշում է հոդվածագիրը՝ Պուտինը ունի (ունեցել է) նաև «նավթային հարուստ պաշարներով հայտնի երկրների» ղեկավար գործընկերներ։ Վերջինս ջերմ հարաբերություններ ուներ Լիբիայի նախկին նախագահ Մուամար Կադաֆիի և Վենեսուելայի նախագահ Ուգո Չավեսի հետ։ Ի դեպ, Petroleos de Venezuela ընկերությունը ցուցակում զբաղեցնում է 22-րդ հորիզոնականը։ 

Ռուսաստանը բացեիբաց մրցակցում է սաուդյան Aramco նավթային գիգանտի հետ, որը վաճառքի ծավալներով զբաղեցնում է 1–ին հորիզոնականը։ Թեև այդ առիթով 2011–ին Պուտինը հայտարարել էր, որ Ռուսաստանը «կհամակարգի իր գործունեությունը ՕՊԵԿ–ի հետ»։ 

Հինգ տարի առաջ Պուտինը Qatar Petroleum (17–րդ հորիզոնական) և National Iranian Oil Company (3–րդ հորիզոնական) ընկերությունների հետ միասին «Գազային ՕՊԵԿ» ստեղծելու վերաբերյալ նախաձեռնողականություն էր դրսևորել, թեև գազի համաշխարհային շուկան կտրուկ փոխվեց ԱՄՆ–ի կողմից հերձաքարային գազի արդյունահանմանը զարկ տալու վերաբերյալ լուրերից հետո։  

«Հերձաքարային գազի հեղափոխությունը» նավթային–էներգետիկ ոլորտում Պուտինի իշխանության գլխավոր մարտահրավերն է,- նշում է հոդվածագիրը։ Եթե ամերիկացիներին հաջողվի հեղուկ գազի արտահանման համար համապատասխան ենթակառուցվածքներ ստեղծել, ապա «Գազպրոմ» ընկերության համար վառելիքի համաշխարհային շուկայում ևս մեկ լուրջ մրցակից կհայտնվի։  

«Զարմանալի չէ, որ Պուտինը և նրա գործընկերները քննադատում են հերձաքարային գազը», – հավելում է հոդվածագիրը։

Պատահական չէ, որ Կրեմլի արտաքին քարոզչամեքենայի մաս կազմող «Russia Today» հեռուստաալիքը հերձաքարային գազի ստացման վերաբերյալ քննադատական սյուժե էր պատրաստել։

«Ժամանակի հարց է՝ արդյոք Exxon և Statoil ընկերությունների կողմից Սիբիրում հերձաքարային գազ արդյունահանելու հաջող փորձերից հետո Ռուսաստանի իշխանության տոնը կփոխվի, թեև չի կարելի հավատալ, որ Պուտինը թույլ կտա հերձաքարային գազի ստացման մեթոդի դեմ բողոքի ակցիաները սպառնան՝ «Գազպրոմ»–ի և «Ռոսնևթ»–ի նավթի համաշխարհային 25 խոշոր ընկերությունների ցուցակում դիրքերը զիջելուն», – եզրափակում է հոդվածագիրը։