Մի՛ ստեք, պարոնա՛յք, դա սարսափելի է. Մարինա Խաչատրյան

Բազմիցս խոսել եմ «Գարդասիլ-4» պատվաստանյութի մասին։

Այսօր էլ ստիպված եմ որոշ անբարեխիղճ պաշտոնյաների հիշեցնել «Գարդասիլ-4»-ի հետ կապված մի շարք խնդիրներ, որոնց վրա նրանք համառորեն ցանկանում են աչք փակել։

Քաղաքական պաշտոն զբաղեցնող անձը, ցանկանալով «Գարդասիլ-4»-ը տանել դեպի քաղաքական դաշտ, իրեն բնորոշ գլխիկոր դիրքում, հերթական ստերն է հնչեցնում ՀՀ ԱԺ բարձր ամբիոնից։ Անդրադառնամ այդ ստերին։

ՀՀ առողջապահության նախարարը նշում է, որ «Գարդասիլ-4» պատվաստանյութը Հայաստանում ներդրվել է 2017 թվականի վերջերին, սակայն, ՀՀ ԱՆ Դեղերի փորձագիտական կենտրոնի տնօրենի տեղակալ Լիլիթ Ղազարյանի հայտարարության համաձայն, Հայաստանում «Գարդասիլ-4»-ը ներդրվել է դեռևս 2011 թվականին:

Հետևաբար, պատասխանատու պաշտոնյան չի տիրապետում «Գարդասիլ-4» պատվաստանյութի վերաբերյալ մեր հանրապետությունում առկա իրավիճակին։ 2. Ա. Թորոսյանը նշում է, որ. «Գարդասիլ-4»-ը միանշանակ օգտակար է և չկա որևէ գիտական ապացույց որևէ երկրում, որ այն վնասակար է։ Այստեղ հարկ է անդրադառնալ «Գարդասիլ-4» պատվաստանյութի FDA-ի կողմից հաստատված ներդիր թերթիկին, որտեղ հստակ նշված է, որ

• Գնահատված չէ «Գարդասիլ-4»-ի քաղցկեղածին և գենոտոքսիկ ազդեցությունը (13.1կետում)։ Կարծում եմ, որ սա պայմանավորված է «Գարդասիլ-4»-ի «կարճ կյանքով» (13 տարի) և այս ազդեցությունների մասին վերջնական եզրակացության հանգելու համար անհրաժեշտ կլինի նվազագույնը երկու սերնդափոխություն։ Դեռևս հայտնի չէ, արդյո՞ք այն կառաջացնի տարբեր արատներ մեր սերունդների մոտ, արդյո՞ք «Գարդասիլը» ուռուցքի առաջացման պատճառ կարող է հանդիսանալ թե ոչ, ինչպես որ դա տեղի ունեցավ շուրջ 40 տարի կիրառության մեջ գտնվող Դիէթիլստիլբեստրոլի հետ (Տե՛ս ստորև)։ Ավելին, «Գարդասիլ-4»-ի ներդիր թերթիկի 8.1 կետում նշվում է, որ «Գարդասիլ-4» ստացած մայրերի մոտ նկարագրված է բնածին արատներով երեխաներ ունենալու ավելի բարձր հաճախականություն։

• «Գարդասիլ-4» -ի կիրառումը սկսելուց հետո դիտվել են հետևյալ կողմնակի էֆեկտները (6.2 կետ). Արյան և լիմֆատիկ համակարգ - աուտոիմուն հեմոլիտիկ անէմիա, իդիոպաթիկ թրոմբոցիտոպենիկ պուրպուրա, լիմֆադենոպաթիա Շնչառական համակարգ – թոքային էմբոլիա Աղե-ստամոքսային համակարգ – սրտխառնոց, փսխում, պանկրեատիտ Ընդհանուր բնույթի խանգարումներ - ասթենիա, սարսուռ, մահ Իմուն համակարգ – աուտոիմուն հիվանդութուններ, անաֆիլքսիա, բրոնխոսպազմ, ցանավորում Հենաշարժական համակարգ – արթրալգիա, միալգիա Նյարդային համակարգ – գլխացավ, գլխապտույտ, սինկոպե, սուր տարածուն էնցեֆալոմիելիտ, Գիյեն-Բարեի համախտանիշ, մոտոնեյրոնային հիվանդություններ, պարեզներ, ցնցումներ, լայնաձիգ միելիտ Անոթային համակարգ – խորանիստ երակների թրոմբոզ ՀՀ ԱՆ Դեղերի փորձագիտական կենտրոնի տնօրենի տեղակալ Լիլիթ Ղազարյանը ԱԺ Առողջապահության և սոցիալական հարցերի հանձնաժողովի նիստի ընթացքում ևս նշեց, որ. բացարձակ անվտանգ դեղ գոյություն չունի … բոլոր դեղերն էլ ունեն կողմնակի երևույթներ …. էտ է պատճառը, որ դեղերն այսքան խիստ հսկվում են … կողմնակի երևույթները հավաքագրվում են … այս պահին ունեն 62.000 դեպք կողմնակի երևույթների)։

(Տե՛ս սկսած 3:56)

Այստեղ ես ներկայացրեցի մի քանի խոսուն տվյալ «Գարդասիլ-4» պատվաստանյութի FDA-ի կողմից հաստատված ներդիր թերթիկից։ Սակայն կան բազմաթիվ հրապարակումներ, որտեղ նշվում է կանանց մոտ պտղաբերության անկում, ցրված սկլերոզի զարգացում և այլն «Գարդասիլ-4» պատվաստանյութի հետևանքով։ Դրանց կանդրադառնամ հաջորդ հրապարակումներում։

Այսպիսով, բազմաթիվ փաստեր վկայում են, որ ԱԺ բարձր ամբիոնից ելույթ ունեցող գլխիկոր պաշտոնյան հերթական անգամ ստում է` փորձ կատարելով մոլորեցնել մեր հանրությանը։

«Փորձարկու՞մ է թե ոչ» հարցին Ա. Թորոսյանը կրկին տալիս է ՍՈՒՏ պատասխան, քանզի «Գարդասիլ-4» պատվաստանյութի մինչ օրս կիրառվող ներդիր թերթիկում նշված է (մինչ օրս այս ներդիր թերթիկն է արդիական և կիրառելի)

8.1 կետում նշված է, որ այս պատվաստանյութը ցուցված չէ 27 տարեկան և դրանից բարձր անձանց։