Բուսակերությո՞ւն, թե՞ մսակերություն

Բուսակերների ու մսակերների առողջության վիճակների բազմաթիվ համեմատական հետազոտությունները պարզորոշ կերպով վկայում են բուսակերական սննդի բազմապիսի առավելությունների մասին: Որոշ հիվանդություններ, ինչպիսիք են զարկերակային հիպերտենզիան, միզաթթվային դիաթեզը, կույր աղիքի բորբոքումը և շատ ուրիշներ, բուսակերների շրջանում գրեթե բոլորովին չեն հանդիպում (նկատենք, որ ԽՍՀՄ-ում 1979 թ. տվյալներով բոլոր անհապաղ վիրահատությունների 85%-ը կատարվում էր կույր աղիքի սուր բորբոքման պատճառով՝ տարեկան մոտավորապես 500.000): Ուրիշ շատ հիվանդություններ նրանց մոտ զգալիորեն ավելի հազվադեպ են առաջանում:

Այսպես, ԳՖՀ-ի առողջապահության հարցերով «Տեղեկություններ-փորձաքննություն» Ֆեդերալ գերատեսչությունը, զանազան հետազոտությունների հղումներ անելով, հաստատում է, որ այդ հետազոտությունները «պարզորոշ կերպով ցույց տվեցին, որ բուսակերների մեջ ռիսկի գործոնները շատ ավելի հազվադեպ են հանդիպում, քան սննդում մսամթերք գործածող մարդկանց շրջանում»: Նրանց ճնշումն ավելի ցածր է, քաշն ավելի պակաս, և արյան մեջ ճարպերի պարունակության ցուցանիշներն ավելի լավ են: Բուսակերների շրջանում ավելի հազվադեպ են նյութափոխանակության խանգարումները, սրտանոթային հիանդությունները, շաքարախտն ու հոդատապը և, ամենայն հավանականությամբ, աղիների քաղցկեղը:

«Օրգանիզմին կենդանական սպիտակուցների անհրաժեշտության», «մսամթերքում անփոխարինելի ամինոթթուների առկայության», «առանց մսի օգտագործման ծանր ֆիզիկական աշխատանքի անընդունակության» մասին տեսությունները բուսակերության կողմնակիցները հերքում են գիտական տեսակետից, բայց, նախ և առաջ, բազմաթիվ պատմական հակաօրինակների վկայակոչմամբ (միս չէին ուտում հռոմեացի ռազմիկները, Սուվորովի զինվորները և շատ ուրիշներ, բուսակերներ են եղել և են հայտնի շատ մարզիկներ, որոնց թվում կան Օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ և այլն): Այս և նմանատիպ այլ հետազոտությունների ու պատմական փաստերի արդյունքների հրապարակման հետևանքը եղավ Արևմուտքում մսակերության նկատմամբ այն վերաբերմունքի տարածումը, ըստ որի վերջինս երբեմն հաճելի, բայց ընդհանուր առմամբ վնասակար զբաղմունք է (ինչպես ծխելը), որով մարդիկ զբաղվում են սովորության համաձայն և թուլությունից :

Կիսաբուսակերներ

Հավասարակշռված սնունդն անիմաստ է առանց կենդանական ծագման սպիտակուցների: Իրականում պրոտեին պարունակող մթերքները հեշտությամբ կարող են փոխարինել իրար, դրա համար էլ մսի բացակայությունը սննդի մեջ կարելի է առանց առանձնակի կորուստների լրացնել կաթնաշոռով, կաթով և ձվով: Սակայն պետք է հաշվի առնել, որ մսի մեջ պարունակվող լավ յուրացվող երկաթի պակասը կաթնային և բուսական մթերքներով լրացնելն անհնար է: Դա ի զորու են անել միայն ձուկը կամ հավի միսը: Դրա համար էլ կիսաբուսակերները, որոնք երբեմն գոնե ձուկ կամ ծովային այլ կենդանիների միս են ուտում, ավելի շահեկան վիճակում են: Եթե սննդակարգում չկա միս, բայց կա ձուկ և թչնամիս, ուրեմն նման սննդակարգն անթերի է: Բայց այդ դեպքում չլուծված է մնում բարոյական խնդիրը, որը կարևոր է շատ բուսակերների համար: Ստացվում է, որ խոզեր, ոչխարներ և հորթեր մորթելը նրանց վրդովեցնում է, բայց ձուկ որսալուն դեմ չեն: