Ռուդոլֆյան մարդն առանձին տեսակ է

Մարդաբանները պարզել են, որ մոտ 2 միլիոն տարի առաջ ապրած Ռուդոլֆյան մարդը (Homo rudolfensis) ոչ թե Կարող մարդու (Homo habilis) տեսակ է, այլ զուգահեռ ճյուղի ներկայացուցիչ։ Ուսումնասիրությունը տպագրվել է Nature պարբերականում, որի համառոտ բովանդակությունը ներկայացնում է ScienceNow-ն։

Գիտնականների եզրակացությունները հիմնված են Քենիայի Քոոբի Ֆորա տեղանքից հայտնաբերված 3 նոր գտածոների վրա։ Այս վայրը հայտնի է հնագույն մարդկանց նմուշների առատությամբ։ Հեղինակներին հաջողվել է գտնել 2 միլիոն տարի առաջ ապրած հնագույն մարդկանց դիմային ոսկորներ, լավ պահպանված ծնոտ և մեկ այլ հոմինիդի (մարդանմանի) ծնոտի մնացորդ։ Բոլոր երեք գտածոները պատկանել են տարբեր առանձնակների։

Հնագետների խոսքերով, գտածոները հիշեցնում են նույն վայրից անցյալ դարի 70-ական թվականներին հայտնաբերված KNM-ER 1470 գանգը, որի կրողին սովորաբար անվանում են Ռուդոլֆյան մարդ (Homo rudolfensis), և որի հայտնաբերումից ի վեր գիտնականները վիճում էին այն հարցի շուրջ, թե արդյոք այն միևնույն ժամանակաշրջանում ապրած Կարող մարդու մի յուրահատուկ վարիացիա՞ է, թե՞ հոմինիդների առանձին տեսակ։

Բանն այն է, որ KNM-ER 1470 գանգը զգալիորեն տարբերվում է սովորական Homo habilis-ից իր ավելի խոշոր չափերով և պակաս արտահայտված վերին ծնոտով (KNM-ER 1470 գանգի ստորին ծնոտը չի պահպանվել)։ Այնուամենայնիվ, այդ հատկանիշները դեռ բավարար չեն եղել Ռուդոլֆյան մարդու՝ H. habilis-ի տեսակ լինելու մեջ համոզված գիտնականներին տարհամոզելու համար։

Ներկա հետազոտության հեղինակների հայտնագործությունը թույլ է տալիս պնդել, որ Homo rudolfensis-ն իսկապես եղել է Homo ցեղի առանձին ներկայացուցիչ և ապրել է H. habilis-ին զուգահեռ։ Առաջին հերթին, գտնված դիմային ծնոտները պատկանել են երիտասարդ հոմինիդի և եղել են զգալիորեն ավելի փոքր, քան KNM-ER 1470-ի դեպքում է՝ միաժամանակ ունենալով նույն կառուցվածքը։ Երկրորդ հերթին, այս տեսակի ստորին ծնոտն անսովոր U-աձև է եղել, այլ ոչ՝ V-աձև, ինչը հատուկ է H. habilis-ին։ Այս երկու տեսակները տարբերվել են նաև ատամների կառուցվածքով։

Հնագետների հայտնագործությունը թույլ է տալիս խոսել Homo ցեղի առաջին ներկայացուցիչների էվոլյուցիայի ընթացքում երկու զուգահեռ ճյուղերի մասին։ Թե դրանցից որն է սկզբնավորել Ուղղաձիգ մարդու (Homo erectus) աֆրիկյան տեսակը՝ Աշխատող մարդուն (Homo ergaster), որը ևս որոշ ժամանակ ապրել է Ռուդոլֆյան և Կարող մարդկանց զուգահեռ, դեռ պարզ չէ։ Առավել ևս անհայտ է, թե դրանցից որն է եղել ժամանակակից՝ Բանական մարդու (Homo sapiens sapiens) նախնին։ Այս հարցին հնարավոր կլինի անդրադառնալ միայն այն ժամանակ, երբ նոր գտածոներից հնարավոր լինի արտազատել բազմապատկման համար պիտանի որակի ԴՆԹ։