Կազմվել է գալակտիկաների և սև խոռոչների խոշորագույն քարտեզը (տեսանյութ)

Սլոանի թվային շրջահայության (Sloan Digital Sky Survey) աստղագետները կազմել են զանգվածեղ գալակտիկաների և հայտնի սև խոռոչների խոշորագույն եռաչափ քարտեզը, հաղորդվում է նախագծի կայքում։ Այս մասին հոդվածը տպագրվել է Astrophysical Journal Supplement Series պարբերականում։

Քարտեզն աշխարհում խոշորագույնն է և տեղեկություններ է պարունակում մոտ միլիոն գալակտիկաների տեղաբաշխման վերաբերյալ։ Համեմատության համար նշենք, որ վերջերս ներկայացված մեկ այլ քարտեզ պարունակել է 45,000 գալակտիկայի նկարագրություն։ Այնուամենայնիվ, այս քարտեզում առկա տվյալները դեռևս 1/3-ն են նրա, ինչ պիտի պարունակի վերջնական տարբերակը Սլոանի վեցամյա շրջահայության ավարտին։

Քարտեզում առկա գալակտիկաներից յուրաքանչյուրն ունի մոտ հարյուր միլիարդ աստղ և գտնվում է մեր գալակտիկայից՝ Ծիր Կաթնից (որն ինքնին պարունակում է մոտ 400 միլիարդ աստղ) 1-6 միլիարդ լուսատարի հեռավորությունների գոտում։ Տիեզերքի եռաչափ կառուցվածքին կարելի է ծանոթանալ կցվող տեսանյութի միջոցով։ Ինքը՝ քարտեզը, պահանաջում է հատուկ ծրագրային ապահովում և հնարավոր չէ ներկայացնել այստեղ։

Տարածության մեջ գալակտիկաների տեղաբաշխումը կարևորագույն նշանակություն ունի կոսմոլոգիայում (տիեզերքի առաջացումը նկարագրող տեսությունը)։ Գալակտիկաների բաշխման այսօր գոյություն ունեցող խտացումներն ու բացատները սկզբնավորվել են վաղ Տիեզերքում նյութի խտության համասեռության շեղումներից (ֆլուկտուացիաներից), որոնք էլ, տիեզերածնության առկա մոդելի համաձայն, հարուցվել են բարիոնների ակուստիկ ալիքների կողմից։ Մնացորդային (ռելիկտային) ճառագայթումից հայտնի այս ֆլուկտուացիաները գիտնականներն օգտագործում են որպես երկարության չափման միավոր Տիեզերքի երկրաչափության փոփոխության որոշման գործում։

Տիեզերքի սկզբնավորման ընթացքում նյութի տարածական անհամասեռությունների և նյութի ժամանակակից բաշխման համեմատությունը և դրանում առկա տարբերությունները կարող են լույս սփռել մութ էներգիայի և մութ զանգվածի ազդեցության ուսումնասիրության վրա։