Կանադայում եկեղեցուց 136 կգ-անոց զանգ են գողացել Արմավիրում կասեցվել է ձկնաբուծարանի ապօրինի ջրառը. ԲԸՏՄ-ն հաղորդում է ներկայացրել ՔԿ Քննարկվել են շրջակա միջավայրի պահպանության ոլորտում հայ-մոնղոլական համագործակցության ընդլայնման հնարավորությունները Խուդաթյանը Իրանի գործընկերների հետ քննարկել է էներգետիկ ոլորտում համագործակցության ընդլայնմանն առնչվող հարցեր Հայաստանի Մ17 թիմը չկարողացավ հաղթել Լյուքսեմբուրգի հասակակիցներին Մոսկվան հայտարարում է Զալիվնոյեի գրավման մասին․ ինչ է հայտնի ռուսական առաջխաղացումից Թրամփը խոստանում է ճնշում գործադրել Պուտինի և Սի Ծինփինի վրա՝ հանուն Ուկրաինայի խաղաղության Ադրբեջանում հարցականի տակ է դրվել ռուսական դպրոցական բաժինների պետական ֆինանսավորումը Բենզալցակայանների գործունեությունը կարգավորող նորմերը կարող են վերանայվել Թրամփը սպառնացել է Իրանին աննախադեպ պատասխանով՝ Վաշինգտոնի վրա հարձակման դեպքում Եվրոպայում երկխոսության սուր պակաս կա․ Պեսկովը քննադատել է եվրոպացի առաջնորդներին Քննարկվել են ՀՀ նոր Սահմանադրության նախագծին առնչվող հարցեր 

Նարեկ Հախնազարյան. Լեզուն թավջութակից ստորադասողը. «Մշակութային Հրապարակ»

Գիտություն և Մշակույթ

Թավջութակահար Նարեկ Հախնազարյանը վատ լեզու ունի: Աչքի չի ընկնում մտքի սրությամբ: Բնական տաղանդ է: Կարելի է ենթադրել՝ նույնիսկ հակառակ իր կամքին: 

Այսինքն, գուցե աշխատել է իր վրա, որովհետեւ միայն բնական տաղանդը քո անունը համաշխարհային չի դարձնի: Մի խոսքով, մարդը փառք է վաստակել, որին իսկապես արժանի է: Ու որպես մեկը, որը պատահական մարդ չէ մշակույթում, մտածել է իր քաղաքացիական խոսքն ասել նրանց հասցեին, որոնք այդքան էլ լուրջ չեն վերաբերվում կորոնավիրուսին: Բայց հո չի ասել, շրխկացրել է: 

«Դուք բառադի եք»,- կորոնավիրուսի վտանգը ստորադասող անպատասխանատուներին ախտորոշել է մեծ արվեստագետը: Դիմակի հետ խնդիր ունեցողների մասին, որոնք պատճառաբանում են, թե դիմակով շնչելը դժվար է, խեղդվում են, Նարեկ Հախնազարյանն ավելի կոպիտ է արտահայտվել: Նա ասել է. «Դու ավելի լավ ա խեղդվես, քան վարակվես, քան 100 հոգի քեզնից հետո վարակես»: Ինչ խոսք, համարձակ մտքեր են: Այսպիսի մտքերով ամեն օր փողոց դուրս չես գա: Հատկապես՝ թավջութակով: Գլխիդ կջարդեն: Նույնիսկ եթե լսողը վտիտ կին է: Որովհետեւ մեծ արվեստագետն այսպես չի խոսի նույնիսկ տականքի հետ: Որովհետեւ չի կարելի բառերի հետ այսպես վարվել: Ուղղակի չի կարելի: Ճշմարտության հետ, առավել եւս, եթե վստահ ես, որ ասածդ 100 տոկոսանոց ճշմարտություն է: 

Նարեկն ամբողջ աշխարհը ոտքի տակ է տվել, աշխարհ տեսած արվեստագետ է, աշխարհ է տեսել, որովհետեւ աշխարհը նրա տաղանդի կամ գուցե հանճարի կարիքն ունի: Նա ուրախացրել է աշխարհին իր վարպետությամբ, բացառված չէ, որ նրա մասին բառեր չխնայեր հռչակավոր թավջութակահար Մստիսլավ Ռոստրոպովիչը: Եվ, ահա, Նարեկը լսել է, թե ինչպես են հազարավոր հայաստանցիներ երազում, որ Հայաստանը դառնա Շվեյցարիա: Այս օրերին Նարեկ Հախնազարյանը նրանց էլ ասելու բան ունի՝ ո՞նց կարող ենք ապրել Շվեյցարիայում, եթե մենք բառադի հայ ենք: Այսպես, ուրեմն՝ մենք բառադի հայ ենք: 

Ո՞րն է խնդիրը: Ես վաղը կարող եմ դուրս գալ փողոց ու բղավել՝ դուք՝ բոլորդ, ինձ լսողներդ ու չլսողներդ, քնածներդ եւ արթուններդ, հանճարներդ ու անտաղանդներդ, հոգեպես ազնիվներդ ու հոգեկան հիվանդներդ, իշխանություններն ու ընդդիմությունը, բացառապես բոլորդ կամ ուղիղ կեսը բառադի եք: Ի՞նչ կանեն լսողները: Մեծ մասը կմտածի, որ ես գիժ եմ, բանի տեղ չի դնի: Ու դժվար է ասել՝ կսխալվե՞ն նրանք: Կգտնվեն լուրջ վերաբերվողներ: Նրանք ունեն երկու տարբերակ՝ լռեցնել ինձ, ասենք, գլուխս ջարդելով, լռեցնել ինձ առանց գլուխս ջարդելու եւ հանձնել ոստիկանության ձեռքը: Գոնե հասարակական կարգը խախտելու համար ինձ մի պատիժ կնշանակեն: Եթե ես նույնն անեմ Ֆեյսբուքում, ամեն ինչ նույն արձագանքին կարժանանա: 

Ո՞րն է իմ ու Նարեկ Հախնազարյանի տարբերությունը: Ես ոչնչի տաղանդ չունեմ: Իմ մտքերը նույնիսկ ինձ են կասկածելի թվում: Եվ հենց այդ պատճառով ես զգուշանում եմ որեւէ անպատասխանատուի մասին մտածել, որ նա բառադի է: Նույնիսկ եթե համոզված եմ, որ նրա արածը բառադիություն է: Ես դատավոր չեմ: Ես նույնիսկ Նարեկ Հախնազարյանին չեմ դատապարտում: Մեր տարբերությունն այն է, որ ես ոչ մեկն եմ: Եթե ես փողոցում եւ Ֆեյսբուքում հայտարարեմ, որ ո՞նց կարող ենք ապրել Շվեյցարիայում, եթե մենք բառադի հայ ենք, ոչ մի եղանակ չեմ ստեղծի, մարդկանց մեծ մասը նույնիսկ կխնայի իմ հանդեպ ծաղրը, որովհետեւ ո՞նց կարելի է ծիծաղել մեկի վրա, որն ինքն իրենով ծիծաղելի է: Բայց Նարեկ Հախնազարյանը մեծ արվեստագետ է, Բախի «Սարաբանդան» է նվագում, այսինքն, ճաշակ է թելադրում: Եվ երբ նա ասում է, որ մենք բառադի ենք, նա կտրում է արվեստի հետ ինձ կապող թելը, որովհետեւ լեզուն թավջութակից բառադի չէ, ընկեր: 

Չի կարելի լեզվով ասել մտքովդ անցածը, իսկ թավջութակով Բախ նվագել: Թավջութակը նույնպես լեզու է, եւ նա իրենից դուրս կմղեր «բառադի» բառը, ինքը լեզվի մեծահոգությունը չունի: Հենց դա է ինձ տարբերում Նարեկ Հախնազարյանից: Ես թավջութակի արժանապատվությունը դեմքով գիտեմ, թեպետ նույնիսկ լեզվի մեջ իմ անտաղանդությունն աշխարհներ կապականեր, եթե միայն չունենայի լեզվի արժանապատվության զգացումը: Այլ հարց է, որ, գուցե, լեզուն ավելի ճշգրիտ արժանապատվություն ունի, քան ես եմ պատկերացնում: 

Նարեկ Հախնազարյանը որոշ հայաստանցիներին ուղղված իր մեղադրանքների թեման փակում է առնվազն ոչ ճիշտ տեղեկությամբ: Նա տեղյակ է, ասենք, ինձնից լավ, որ Հայաստանում երբեք դիմակների դեֆիցիտ (պակասորդ) չի եղել: Կոպիտ վրիպում է: Եղել է, այն էլ ոնց է եղել: Նույնիսկ Վրաստանի սահմանից դա լավ չի երեւա: Հայաստանի մեջ պիտի լինես, որ տեսնես: Հետո ասում է, որ մեր կառավարությունը երկրի դավաճան չէ, «դուք եք երկրի դավաճանը»: Հարց է ծագում՝ իրավունք ունի՞ մեծ արվեստագետը, որը երկրի փողերը չի ուտում, ազատ ստեղծագործող է եւ երկրի քաղաքացի, ասել նման բաներ: Գուցե ունի: Գուցե ամբողջ աշխարհն է համաձայն, որ նա ունի նման իրավունք: Գուցե ամբողջ աշխարհն է համաձայն նրա ամեն բառի հետ: Գուցե Տիեզերքը ոչնչանար, եթե նա չասեր այն, ինչ ասաց: Բայց ոչ արվեստի անունից: Արվեստի լեգիտիմությունն իշխանության լեգիտիմություն չէ: Արվեստը հաճախ սկսվում է այնտեղից, որտեղ վերջանում է իշխանությունը, երբեմն նույնիսկ այն ժողովուրդը, առանց որի գնահատականի այդ արվեստը չի ընկալվում: Եթե ամբողջ աշխարհն էլ լռի, արվեստին ոչինչ չի սպառնում: Նարեկ Հախնազարյանը պետք է իր լռությունը խոսեցնի իր թավջութակի հետ: Ընդամենը այսքանը: 

ՀԳ. Ես լսել եմ երկրորդ լայվում նրա մեղայականը: Լեզվի արժանապատվությունն այդ մեղայականից ոչինչ չի շահում: 

Մհեր ԱՐՇԱԿՅԱՆ 

«Մշակութային Հրապարակ» ամսաթերթ

Հետևե՛ք Euromedia24-ին
Youtube-ում`
Կանադայում եկեղեցուց 136 կգ-անոց զանգ են գողացելԱրմավիրում կասեցվել է ձկնաբուծարանի ապօրինի ջրառը. ԲԸՏՄ-ն հաղորդում է ներկայացրել ՔԿ Քննարկվել են շրջակա միջավայրի պահպանության ոլորտում հայ-մոնղոլական համագործակցության ընդլայնման հնարավորություններըԽուդաթյանը Իրանի գործընկերների հետ քննարկել է էներգետիկ ոլորտում համագործակցության ընդլայնմանն առնչվող հարցերՀայաստանի Մ17 թիմը չկարողացավ հաղթել Լյուքսեմբուրգի հասակակիցներինՄոսկվան հայտարարում է Զալիվնոյեի գրավման մասին․ ինչ է հայտնի ռուսական առաջխաղացումիցԹրամփը խոստանում է ճնշում գործադրել Պուտինի և Սի Ծինփինի վրա՝ հանուն Ուկրաինայի խաղաղությանԱդրբեջանում հարցականի տակ է դրվել ռուսական դպրոցական բաժինների պետական ֆինանսավորումըԲենզալցակայանների գործունեությունը կարգավորող նորմերը կարող են վերանայվելԹրամփը սպառնացել է Իրանին աննախադեպ պատասխանով՝ Վաշինգտոնի վրա հարձակման դեպքումԵվրոպայում երկխոսության սուր պակաս կա․ Պեսկովը քննադատել է եվրոպացի առաջնորդներինՔննարկվել են ՀՀ նոր Սահմանադրության նախագծին առնչվող հարցերՌուսական հարձակումից հետո Հունգարիան դադարեցնում է Ուկրաինայի հետ երկաթուղային հաղորդակցությունըՈւիթքոֆն ու Քուշները Բեռլինում կքննարկեն Ուկրաինայի անվտանգության երաշխիքներըՀունգարիան դադարեցրել է երկաթուղային հաղորդակցությունը Ուկրաինայի հետԼիտվան և Լատվիան կարող են հետևել Էստոնիային․ Ռուսաստանի հետ սահմանին նոր լարվածությունԹրամփը նոր արգելք է պատրաստում Չինաստանի դեմ․ տեխնոհսկաները դեմ ենAxios. Եվրոպան և Ուկրաինան անհանգստությամբ սպասում են Ռուսաստանի, Չինաստանի և Միացյալ Նահանգների առաջնորդների հանդիպմանըՌուսաստանի հետախուզությունը Եվրամիությանը մեղադրել է Սերբիայի ընտրություններին միջամտելու փորձի մեջԼը Պենը պատրաստ է կտրել Ուկրաինային Ֆրանսիայի ֆինանսական օգնությունը՝ ընտրվելու դեպքումԿիևի մի մասը անցել է պահեստային ջեռուցման համակարգի՝ էլեկտրական ցանցում տեղի ունեցած վթարից հետոԱրցախի թեման ՀՀԿ-ի համար մնում է քաղաքական օրակարգի հիմնական ուղղություններից մեկը․ ԱբրահամյանԹուրքիան Ուկրաինայի խաղաղության համար առաջարկում է վերափոխել Եվրոպայի անվտանգության համակարգըՎլադիմիր Պուտինը ժամանել է ՇենժենԹրամփը հայտարարել է, որ Պուտինը կարող էր ավելի կոշտ գործել Ուկրաինայում․ Կրեմլն արձագանքել է10-ամյա երեխայի մահից հետո սպանության գործ է հարուցվել ՊետերբուրգումՀրդեհ բարձրահարկում․ Օմսկում փրկել են չորս բնակչի, այդ թվում՝ երկու երեխայիԲելգորոդի մարզում անօդաչուի հարվածից կին է զոհվել․ ամուսինը վիրավոր էԿուբան օգնություն է խնդրել Ռուսաստանից․ Հավանան ահազանգում է ԱՄՆ-ի ճնշումների մասինԿյանքից հեռացել է ՀՀ ժողովրդական արտիստ Հակոբ ԱզիզյանըԵվրահանձնաժողովը կանխատեսում է, որ Ուկրաինայում հակամարտությունը կշարունակվի առնվազն մինչև 2028 թվականի վերջըՄիացյալ Նահանգների գաղտնի միջուկային ծրագրի նոր մանրամասներ․ բացահայտվել է B94 անվանումըԲայդենը խոստովանել է, որ Ռուսաստանի բացառումը G8-ից բարդացրել է երկխոսությունըՀայաստանի եվրոպական ուղին՝ խոստումների և պարտավորությունների միջևՊայթյուն Կորսիկայում․ թիրախում պետական ծառայությունների շենքն էՉինաստանն ու Կանադան նոր գործարք են կնքել․ Վաշինգտոնի հետ լարվածության ֆոնինԵրևանի և մարզերի որոշ հասցեներում լույս չի լինի Թրամփը հայտարարել է ԱՍԵԱՆ-ի գագաթնաժողովում Պուտինի հետ առանձին հանդիպելու իր պատրաստակամության մասին«Հարավկովկասյան երկաթուղու» կոնցեսիոն կառավարման հարցով առաջին հանդիպումն է կայացել. ՏԿԵՆՄոսկվայի պայթյունի գործով կնոջը մեղադրանք է առաջադրվելՄիկրոավտոբուսն ընկել է 20 մետր բարձրությունից․ 14 տուժած ՆեպալումՀՖՖ-ն չի ցանկանում Ինֆանտինոյին տեսնել ՖԻՖԱ-ի նախագահի պաշտոնում Խոշոր հրդեհ Բելգիայում․ ծխի պատճառով բնակիչներին զգուշացրել ենԴուք ստեղծել եք քաոս, վաղը դրա զոհը հենց դուք եք դառնալու․ ԴերզյանՀանրային տարածքներում դեն նետված գույքը կդառնա համայնքի սեփականությունըՆոյեմբերի վերջը հաջողություն կբերի այս կենդանակերպի նշաններին. նրանք կհաջողեն ամեն ինչում Հրդեհը ոչնչացրել է երկու հաստատություն Ֆրանսիայում․ բնակիչները տարհանվել ենՎիճաբանութոյւն, ծեծկռտուք՝ Արմավիրի մարզում. Կան վիրավորներՄիԳ-29 է կործանվել Սերբիայում․ օդաչուն զոհվել էՀՀ-ն և Գերմանիան համաձայնեցրել են 2027 թվականի պաշտպանական համագործակցության ծրագիրը
Ամենադիտված