Հրաժեշտ մեծանուն կոմպոզիտորին

Հոկտեմբերի 5-ին կյանքի 91-րդ տարում վախճանվեց մեծանուն կոմպոզիտոր, հայտնի մտավորական, պետական ու հասարակական գործիչ, ԽՍՀՄ և ՀԽՍՀ Ժողովրդական արտիստ և ազգային մշակույթի նվիրյալ Էդվարդ Միրզոյանը:

Էդվարդ Միրզոյանը ծնվել է 1921 թվականի մայիսի 12-ին Վրաստանի Գորի քաղաքում՝ հայտնի արվեստագետների ընտանիքում: 1941 թ. ավարտել է Երևանի պետական կոնսերվատորիան՝ Վարդգես Տալյանի ստեղծագործական դասարանը, այնուհետև` 1946-48 թթ. կատարելագործվել Մոսկվայի Հայ մշա­կույ­թի տան երաժշտա­կան ստու­դի­ա­յում:

1948 թվականից Էդվարդ Միրզոյանը դասա­վան­դել է Երև­ա­նի կոն­սեր­վա­տո­րի­ա­յում (1965-ից` պրո­ֆե­սոր): 1956–91 թթ. եղել է Հայաստա­նի կոմ­պո­զի­տոր­նե­րի միության վար­չության նախագահ (1994-ից՝ պատ­վա­վոր), իսկ 1962 թվականից ընտրվել ԽՍՀՄ կոմպոզիտորների միության Նախագահության քարտուղար: 1977 թվականից Է. Միրզոյանը Հա­յաս­տա­նի խա­ղա­ղու­թյան հիմ­նադ­րա­մի վարչության (2009 թ-ից՝ պատ­վա­վոր) նախա­գահն է եղել:

Միրզոյանը մեկն էր այն անհատականություններից, ով հայ արվեստում ազդանշեց «60-ականների» նորարական շունչը՝ ուղիղ, ճշմարիտ և անկեղծ խոսքի արժևորմամբ: Միրզոյանը սիմֆոնիկ արվեստում զարգացրեց կոմիտասյան սկզբունքները՝ սերունդների համար հարթելով նոր ուղիներ: 35 տարի անընդմեջ ղեկավարելով Հայաստանի կոմպոզիտորների միությունը՝ Միրզոյանը մեծապես նպաստեց հայ երաժշտարվեստի բնականոն զարգացմանը: Նա սերունդներ դաստիարակեց' ազատասիրության և հայրենասիրության գաղափարներով:

Հարուստ և բազմաժանր է Էդվարդ Միրզոյանի ստեղծագործական ժառանգությունը: Նրա ստեղ­ծա­գոր­ծու­թյուն­նե­րում հատկապես առանձնա­նում են Ա. Իսա­հա­կյա­նի և Ե. Չա­րեն­ցի խոս­քե­րով գրած ռո­մանս­նե­րը («Ասում են, թե...», «Երազ տե­սա» և այլն), «Հայ­րե­նիքն է կանչում» խմբեր­գը, «Ինտ­րո­դուկ­ցիա և անընդ­հատ շար­ժում» (ջու­թա­կի և նվա­գախմ­բի հա­մար) գոր­ծե­րը: Հայ կա­մե­րա­յին երաժշ­տու­թյան գլուխգործոցներից են կոմ­պո­զի­տո­րի Լա­րա­յին կվար­տե­տն ու թավ­ջու­թա­կի և դաշնամուրի սո­նա­տը: Հայ­րե­նա­սի­րա­կան շնչով են տո­գոր­ված «Հայաս­տան» կանտատը և «Տո­նա­կան նախերգանքը»: Հայ­կա­կան սիմ­ֆո­նիկ երաժշտության մեծագույն նվա­ճում­նե­րից են լա­րա­յին նվագախմբի և գոսերի հա­մար սիմֆոնիան և Արամ Խաչատրյանին նվիրված «Էպիտաֆիան»: Միր­զո­յա­նը գրել է նաև կինո­երաժշտու­թյուն (գեղար­վես­տա­կան` «Քա­ոս», 1974 թ., «Հեղկո­մի նա­խա­գա­հը», 1977 թ., «Աք­սո­րա­կան դ 011» և այլն):

Էդվարդ Միրզոյանը արժանացել է տասնյակ մրցանակների ու պարգևների: 1971թ. պարգևատր­վել է Բուլղարիայի «Կի­րիլ և Մե­ֆո­դի», 2001 թ.՝ Հայ եկե­ղե­ցու Սուրբ Սահակ-Սուրբ Մես­րոպի և ՀՀ Սուրբ Մես­րոպ Մաշտոցի, 2005 թ.՝ Գերմանիայի «Պետ­րոս Մեծ», 2011թ.՝ ՀՀ Պատվո նշան շքան­շան­նե­րով, 1998 թ.՝ ՀՀ Մով­սես Խո­րե­նա­ցու, 2006 թ. ՀՀ ԳԱԱ Ոս­կե, 2006 թ. Լե­ո­նար­դո դա Վին­չիի ան­վան միջազգային և Ռուսաստանի Դաշնության «Եկա­տե­րի­նա II» մե­դալ­նե­րով, 1998 թ. ար­ժա­նա­ցել է ՀԽՍՀ մշակույթի նա­խա­րա­րու­թյան Արամ Խաչատրյա­նի ան­վան մրցա­նա­կի:

Էդվարդ Միրզոյանի քաղաքացիական հոգեհանգիստը տեղի կունենա հոկտեմբերի 7-ին, ժամը 18:00-ին, Կոմիտասի անվան կամերային երաժշտության տանը: Վերջին հրաժեշտը` հոկտեմբերի 8-ին, ժամը 12:00-14:00-ն, Արամ Խաչատրյան համերգասրահում: Հուղարկավորությունը՝ Կոմիտասի անվան այգու պանթեոնում: