Հոնկոնգի հայ արքայազնը՝ սըր Խաչիկ Փոլ Չաթերը

Սըր Խաչիկ Փոլ Չաթերը (իրական անունը՝ Խաչիկ Աստվածարյան) ձեռներեց, միլիոնատեր, բարերար է, ով հայտնի է դարձել՝ որպես «Հոնկոնգի հայ արքայազն»։

Խաչիկ Աստվածարյանը ծնվել է 1846 թվականի սեպտեմբերի 8-ին՝ Կալկաթայում (Հնդկաստան)՝ հայ մեծ ընտանիքում։ Տղայի ծնողները տասնչորս երեխա են մեծացրել։ Չնայած ընտանիքի համախմբվածությանը, Աստվածասարյանի մանկությունը ծանր է անցել՝ 7 տարեկանում տղան կորցրել է հորը, ով խեղդվել է գետում, իսկ 9-ում՝ մորը։

Աստվածարյանը մանկուց մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել ուսման նկատմամբ. գերազանցությամբ ավարտել է La Martiniere դպրոցը, որը հետագայում մեծապես նրա ջանքերի շնորհիվ դարձել է Կալկաթայի ամենահայտնի մասնավոր դպրոցներից մեկը։ 1920 թվականին, արդեն մուլտիմիլիոնատեր Աստվածարյանը միջոցներ է հատկացրել դպրոցի վերակառուցման համար, որն այն ժամանակ փակման եզրին էր։ Խաչիկ Փոլ Չաթերի անունը ներառված է ուսումնական հաստատության հուշամատյանում և առ այսօր կարդացվում է ուսանողների ամենօրյա աղոթքում։

18 տարեկանում Խաչիկ Աստվածարյանը տեղափոխվում է Հոնկոնգ, որտեղ սկսում է իր առաջխաղացումը՝ որպես ձեռներեց։ Երիտասարդն իր առաջին քայլերն անում է՝ որպես բանկի աշխատակից, որից հետո աշխատում է տարբեր ընկերություններում, որտեղ Աստվածարյանը զբաղվում է ֆինանսական ու հաշվապահական հարցերով։ Զուգահեռաբար երիտասարդն ուսումնասիրում է Հոնկոնգի աշխարհագրական դիրքը, ինչը նրան օգնում է նոր գաղափարներ առաջ քաշել քաղաքի զարգացման համար։ Հենց Աստվածարյանն է մշակում կղզին օվկիանոսային տարածությունների զարգացման միջոցով ընդլայնելու ծրագիրը։

1890թվականին Աստվածարյանը դառնում է աշխարհի առաջին էլեկտրակայաններից մեկի սեփականատերը։ Այդ ժամանակ նա արդեն Հոնկոնգի օրենսդրական խորհրդի անդամ էր և Հոնկոնգի Բարձրագույն մագիստրատական ​​դատարանի հյուպատոս։ Նա նաև քառասուն տարի ծառայում է՝ որպես Հոնկոնգի նահանգապետի խորհրդական։

Խաչիկ Աստվածարյանը արժանացել է Բրիտանական կայսրության ու «Սուրբ Միքայել» և «Սուրբ Գեորգի» շքանշանների ասպետի կոչման, եղել է նաև մասոնական օթյակի անդամ։

Իր բազմամյա կյանքի ընթացքում Աստվածարյանը չի մոռացել իր հայկական արմատների մասին։ Քանի որ գործարարը ժառանգներ չուներ, նրա կտակը բաժանվել է Հոնկոնգում, որին նա նվիրել է յուրահատուկ թանկարժեք ինտերիերով պալատական ​​համալիր և Կալկաթայի հայկական եկեղեցին։ Գործարարի մահից հետո՝ 1926 թվականին, որոշվեց հայկական եկեղեցուն կցել առանձին շինություն, որը կոչվում է «Սըր Փոլ Չաթերի տուն»։