«ՀԺ». Փոփոխություններ ընտրական օրենսգրքում. առաջարկ ՀԱԿ–ից

ՀՀ ԱԺ Հայ ազգային կոնգրես խմբակցությունը երեկ պաշտոնապես շրջանառության մեջ է դրել ՀՀ ընտրական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին օրենքի նախագիծը:

Ըստ թերթի՝ նույն փաթեթի մեջ ներառված են նաև «Բնակչության պետական ռեգիստրի մասին օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» և «Քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» նախագծերը, ըստ որոնց՝ մի շարք առանցքային փոփոխություններ են առաջարկվում, որոնք հեղափոխական ազդեցություն կարող են ունենալ ՀՀ ընտրական համակարգի համար: Դրանցից մեկը քվեաթերթիկների ազատականացման առաջարկն է, ըստ որի՝ դրանք պետք է տպագրվեն ընտրողների թվի կրկնապատիկի չափով, առանց համակարալման և տրցակներով տեղադրվեն քվեարկության խցիկներում, որ ընտրողն իր ձեռքով վերցնի, քվեարկի և դնի ծրարի մեջ: Քվեարկության ծրարները կլինեն համարակալված և կունենան ելունդ՝ ինչպես հիմա է:

Այս մեխանիզմն անհնար կդարձնի ընտրությունները դրսից վերահսկելու գործընթացը, որը ՀՀ- ում իրականացվում է «կարուսել» անվանումը ստացած ընտրակեղծարարության միջոցով:

«Կարուսելի» իմաստն այն է, որ ընտրողին տրվում է լրացված քվեաթերթիկ, որը նա տեղամասում դնում է ծրարի մեջ և գցում քվեատուփը, իսկ տեղամասում ստացած դատարկ քվեաթերթիկը վերադարձնում է ընտրակեղծարարին: Քվեաթերթիկները ազատականացնելով՝ ընտրողը կարող է լրացված քվեաթերթիկը ծրարի մեջ չդնել և տեղամասում վերցնել երկու քվեաթերթիկ՝ մեկն իր նախընտրած թեկնածուի օգտին քվեարկելու և քվեատուփ գցելու համար, մյուսը՝ դրսում սպասող ընտրակեղծարարին տալու:

Նախագծով առաջարկվում է նաև՝ պարտադիր ժամկետային զինծառայողներին զրկել ընտրություններին մասնակցելու իրավունքից: Այսպիսով, զինվորներն այլևս չեն դառնա ընտրակեղծիքների գործիք և զերծ կմնան քաղաքական գործընթացների մեջ ներքաշվելուց: Նախագծով ենթադրվում է Աժ ընտրություններում իսպառ վերացնել մեծամասնական ընտրակարգը և խորհրդարանը ձևավորել միայն համամասնական ընտրակարգով:

Այս առաջարկը պետք է ուժի մեջ մտնի 2016-ից, որ մինչ այդ թափուր մնացած մեծամասնական ընտրակարգով մանդատների համար նոր ընտրություններ անցկացվեն: Ըստ նախագծի, նախագահական և ԱԺ ընտրությունների ժամանակ հանրային հեռուստաընկերությամբ և հանրային ռադիոյով թեկնածուներին հատկացվող եթերաժամանակը պետք է տրամադրվի միայն անվճար հիմունքներով՝ ժամը 20.00-ից մինչև 24.00-ն ընկած միջակայքում: Հանրային հեռուստաընկերության դեպքում թեկնածուին օրական պետք է հատկացվի մինչև տասը, իսկ ռադիոյով՝ մինչև քսան րոպե եթերաժամանակ:

Ըստ «Բնակչության պետական ռեգիստրի մասին» օրենքում առաջարկվող փոփոխությունների՝ վեց ամսից ավելի ՀՀ-ից բացակայող քաղաքացիները մեխանիկորեն պետք է հանվեն բնակության վայրի հաշվառումից և չընդգրկվեն ընտրացուցակներում: Նրանց հաշվառումը մեխանիկորեն կվերականգնվի, և նրանք վերստին կընդգրկվեն ընտրողների ցուցակում՝ ՀՀ վերադառնալուց հետո:

«ՀԺ».–ն գրում է, որ ՀԱԿ-ի առաջարկների ընդունվելու և օրենքի ուժ ստանալու դեպքում՝ ընտրությունների կեղծման գործընթացն էապես կդժվարանա: Ուստի, Աժ իշխանական մեծամասնությունն ամեն կերպ կպայքարի առաջարկվող փոփոխությունները կյանքի կոչելու դեմ։