Խոշորները՝ «փաս». հարկատուների ցանկի ուշագրավ փոփոխությունները

Առաջին 1000 խոշոր հարկ վճարողների կողմից 2023 թվականի հունվար-սեպտեմբեր ամիսների ընթացքում պետական բյուջե ընդհանուր առմամբ վճարվել է ավելի քան 1 տրիլիոն 266 միլիարդ 911 միլիոն դրամ կամ մոտ 3 միլիարդ 174 միլիոն դոլար: Հայաստանի պետական եկամուտների կոմիտեի հաղորդագրության համաձայն՝ հարկային մարմին կատարված վճարումների գումարը կազմել է ավելի քան 967 միլիարդ 676 միլիոն դրամ, իսկ մաքսային մարմին կատարված վճարումների գումարը՝ շուրջ 299 միլիարդ 235 միլիոն դրամ։

ՊԵԿ-ը հրապարակել է տվյալ ժամանակահատվածի 1000 խոշոր հարկ վճարողների ցանկը, խոշոր հարկ վճարողների ցուցակը գլխավորում է «Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատ»-ը։ Ընկերության կողմից պետական բյուջե է վճարվել 52,4 մլրդ դրամ։ Երկրորդ տեղում «Գազպրոմ Արմենիան» է, որը վճարել է  39 մլրդ 491,6 մլն դրամ հարկ, երրորդ տեղում ծխախոտի արտադրությամբ ու արտահանմամբ զբաղվող «Գրանդ Տոբակո»-ն է՝ 31 մլրդ դրամ վճարված հարկերով: Չորրորդ հորիզոնականում «Մոբայլ սենթր արթ» ՍՊԸ-ն (մոտ 30,1 մլրդ), հինգերորդում՝ «Փրիթի ուեյ»-ը  (մոտ 23 մլրդ ,354,4 մլն դրամ), վեցերորդում հորիզոնականում՝  «Ամերիաբանկ»-ը (մոտ 22,9 մլրդ դրամ), յոթերորդը՝ «Արդշինբանկ»-ը (21,3 մլրդ), ութերորդում՝ «Սի փի էս էներջի գրուպ»-ը (16 մլրդ 587,1 մլն դրամ), իներորդում՝ «Ինտերնեյշնլ Մասիս Տաբակ»-ը (մոտ 15,7 մլրդ դրամ)»։ «Ջեյ թի այ Արմենիա»-ն եզրափակում է տասնյակը։ Ընկերությունը պետական բյուջե է վճարել 13,4 մլրդ դրամ։ Նշենք նաև, որ առցանց առեւտուր իրականացնող «Վայլդբերիզ» ընկերությունը 2023 թվականի երրորդ եռամսյակի արդյունքներով Հայաստանում 13-րդ խոշոր հարկատուն է։ Ընկերությունը այս տարվա 9 ամիսներին Հայաստանի պետական բյուջե է վճարել 12 մլրդ 507,5 մլն դրամի հարկեր։ 2022 թվականի երրորդ եռամսյակում «Վայլդբերիզ»-ը Հայաստանի խոշոր հարկատուների ցանկում 528-րդ տեղում էր՝ վճարելով 366,2 մլն դրամ հարկ։

Բարսեղ Բեգլարյանի ընտանիքին պատկանող «Ֆլեշ» ընկերությունն ընդամենը 14-րդն է՝ 12,216,815 դրամ վճարած հարկերով, Սամվել Ալեքսանյանի «Սիթին»՝ 17-րդն է, 10,836,332 դրամ վճարած հարկերով, «Ալեքս ընդ Հոլդինգը» 20-րդն է՝ 8,649,534 դրամ հարկերով, Աշոտ Արսենյանին պատկանող «Ջերմուկ Գրուպը» 89-րդն է՝ 2,629,892 դրամ հարկերով, Սամվել Բալասանյանի ընտանիքին պատկանող «Գյումրի-գարեջուրը» 140-րդն է՝ 1,666,591 դրամ հարկերով:  Հարություն Փամբուկյանին պատկանող «Մաքս Օիլը» 23-րդն է՝ 8,243,377 դրամ վճարած հարկերով:

Նախորդ տարվա այս նույն ժամանակահատվածում «Ֆլեշը» 8-րդ հորիզոնականում էր, Սամվել Ալեքսանյանի «Սիթին»՝ 15-րդն էր, «Մաքս Օիլը»՝ 16-րդ հորիզոնականում էր, «Ջերմուկ Գրուպը» 169-րդն էր, «Գյումրի-գարեջուրը» 180-րդ հորիզոնականում էր:

2021-ի երկրորդ եռամսյակում պատկերը հետևյալն էր՝ «Ֆլեշը» 9-րդն էր, «Ալեքս Ընդ Հոլդինգը» 16-ը, «Սիթին»՝ 18-րդը, «Մաքս Օիլը»՝ 19-րդը, «Գյումրի-գարեջուրը» 114-րդ հորիզոնականում էր, «Ջերմուկ Գրուպը»՝ 149-րդ հորիզոնականում։

Եթե էլ ավելի հեռուն գնանք և դիտարկենք հետհեղափոխական առաջին տարվա՝ 2019 թվականի երկրորդ եռամսյակի տվյալները, ապա պատկերը հետևյալն էր․ «Ֆլեշը» 7-րդ հորիզոնականում էր, «Սիթին»՝ 18-րդը, «Ջերմուկ Գրուպը»՝ 67-րդը, «Գյումրի-գարեջուրը» 112-րդ հորիզոնականում էր:

Ինչպես տեսնում ենք՝ օլիգարխներն ու մեծահարուստները զիջում են իրենց դիրքերը խոշոր հարկատուների ցանկում: