Ք.ա 6-րդ դարի ուրարտական տուն` Արգիշտիխինիլիում. հնագետների նոր բացահայտումները

Գիտություն և Մշակույթ 4 Փետրվար, 2025 21:41

Վերջերս հայ-լեհական արշավախումբը Դավթի բլուր հնավայրում հայտնաբերել է Ք.ա. 6-րդ դարով թվագրվող ուրարտական բնակելի տուն, դիակիզման բնույթի թաղեր և երկրաշարժից ավերման հետքեր: Մարդկային գործունեության հետևանքով վտանգի տակ հայտնված այս հնավայրը դարձել է արշավախմբի նոր նախագիծը:

Դավթի բլուրը գտնվում է ուրարտական թագավորության նշանավոր ամրոցներից մեկի՝ Արգիշտիխինիլիի տարածքում, որը հիմնադրվել է Ք.ա. 8-րդ դարում Արգիշտի արքայի կողմից: Այս ամրոցը եղել է ուրարտական թագավորության ամենակարևոր վարչատնտեսական կենտրոններից մեկը: Ավելի վաղ այստեղ բացվել էին մեծահարստների առանձնատներ, սակայն ընթացիկ ուսումնաասիրությունները նոր բացահայտումներ են ի հայտ բերել: Հնագետները հայտնաբերել են մեր օրեր հասած բնակելի տան զանգվածեղ պատեր և երկու սենյակի հատակի հատվածներ:

Վարշավայի Համալսարանի Միջագետքի հնագիտության կենտրոնի դոկտոր, պրոֆեսոր Մատեշ Իսկրան նշում է. «Մեզ դեռ հայտնի չէ այս սենյակների նշանակությունը, բայց կարող ենք հաստատ ասել, որ այս տները թվագրվում են ամենաուշը մ.թ.ա. 6-րդ դարով»: Արշավախումբը նաև բացահայտել է դիակիզման բնույթ ունեցող թաղեր, որտեղ մահացածների մնացորդները և դիակիզման մոխիրը լցված են եղել կերամիկական խեցանոթների մեջ: Նման խեցանոթներից մեկը, որը դրոշմված է եղել, հնարավորություն է տվել թաղումը թվագրել մ.թ.ա. 7-րդ դարով: Հնավայրում արձանագրվել է ավերիչ երկրաշարժի հետքեր, ինչը թույլ է տալիս ենթադրել, որ այդ իրադարձությունը ուղիղ ազդել է համայնքի կյանքի վրա: Այսօր հնավայրը վտանգի մեջ է հայտնվել գանձագողերի, կրակակետի կառուցման և ժամանակակից գերեզմանների մեծացման պատճառով:

Դոկտոր Իսկրան զգուշացնում է, որ մեծածավալ պեղումների հնարավորությունը սահմանափակված է, և սա կարող է լինել տարածքը ուսումնաասիրելու վերջին հնարավորությունը: Ապագայում նախատեսվում է իրականացնել գտնված հնագիտական նյութի բիոքիմիական լաբորատոր հետազոտություններ: