Ցեղակրոնությունը ազգայնամոլությունը չէ (Տեսանյութ)

Այսօր՝ հունվարի 14-ին, ցեղակրոնի օրն է: Այդ կապակցությամբ Հայաստանի ազգային արխիվի փոխտնօրեն Էդգար Հովհաննիսյանը եւ "Մայր Հայաստան" զինվորական թանգարանի տնօրեն Ավագ Հարությունյանը ներկայացրին որոշ պարզաբանումներ թեմայի շուրջ։ Ըստ բանախոսների ազգայնականության ամենակարևոր խնդիրն այժմ այն է, որ այս գաղափարախոսությունը հաճախ շփոթում են ազգայնամոլության՝ շովինիզմի հետ։  Ազգայնամոլությունն ազգայնականությունից տարբերող  հիմնական դրույթն այն է, որ առաջինը իր առջև խնդիր է դնում թշնամու ֆիզիկական ոչնչացման կամ ձուլման, մինչդեռ ազգայնական գաղափարախոսությունը չունի այլ ազգերի վերաբերյալ դրույթներ։ Բացի այդ ազգայնական գաղափարախոսությունը՝  ազգայնականությունը, ուղղված է սեփական  գաղափարները, արժեքները պաշտպանելուն։

Ինչպես նշեց Ա. Հարությունյանը՝ ցեղակրոնությունը, ի տարբերություն տարբեր ազգերի նման գաղափարախոսությունների, մարդասիրական ուսմունք է, և որպես դրա վկայություն մեջբերեց Նժդեհի խոսքը, որ լավ ազգայնական լինելու համար պետք է առաջին հերթին լինել լավ մարդ, իսկ ազգայնամոլության դեպքում դրա մասին խոսելն ավելորդ է։

Իսկ Է. Հովհաննիսյանը հավելեց, որ ցեղակրոնության դրույթները վերաբերում են ազգապահպանմանը, պետականության ստեղծմանը։ Ցեղակրոնությունը որպես ազգայնամոլություն ներկայացնելը, ըստ նրա,  ուղղված է այն արժեզրկելուն։ Ինչ վերաբերում է բառի ստուգաբանությանը, ապա նա նշեց, որ դրա հիմքում ընկած է ոչ թե «կրոն», այլ «կրել» բառը՝ Նժդեհի ստեղծած արժեհամակարգը կրող։

Արխիվի փոխտնօրենը նշեց, որ այս գաղափարախոսությունը հաճախ փորձում են ներկայացնել որպես ֆաշիստական, քանի որ Եվրոպայում շատ զգայուն են դրա նկատմամբ, բայց այն, որ Եվրոպայի ժողովրդական կուսակցությունը իր շարքերն է ընդունել այդ գաղափարախոսությամբ առաջնորդվող կուսակցության՝ ՀՀԿ– ին, ըստ դա վկայում է այն մասին, որ Եվրոպայում հասկանում են, որ այդ երկու արժեհամակարգերը միմյանց հետ առնչություն չունեն։

Անդրադառնալով օրվա պատմությանը՝ թանգարանի տնօրենը նշեց, որ այն անցկացվում է 1934թ.–ից, երբ Գարեգին Նժդեհը ամերիկահայ համայնքը ուծացումից փրկելու համար կատարեց շրջագայություն ԱՄՆ–ի ողջ տարածքով՝ իր ելույթներով հիմք տալով ցեղակրոն ուխտերի ստեղծմանը։