Գիտնականը բացատրում է, թե արդյոք պետք է վախենանք չիկունգունյա վիրուսի համաճարակից

Չիկունգունյա վիրուսի՝ մոծակների միջոցով փոխանցվող տենդի, լայնածավալ բռնկում է գրանցվել Չինաստանի հարավում: Տեղական իշխանությունների տվյալներով՝ Գուանդուն նահանգում արդեն հիվանդացել է մոտ 3000 մարդ: Վարակը տարածաշրջան է եկել Հնդկական օվկիանոսի ափերից հուլիսի սկզբին և արագ տարածվում է: Պերմի պոլիտեխնիկական համալսարանի քիմիայի և կենսատեխնոլոգիայի ամբիոնի ավագ գիտաշխատող և բժշկական գիտությունների թեկնածու Վալերի Լիտվինովը Gazeta.ru-ին պատմել է, թե արդյոք ռուսները պետք է զգույշ լինեն նոր վիրուսից:

Չիկունգունյան զարգացել է Աֆրիկայում՝ ծառերի մոծակների և կապիկների շրջանում 300-500 տարի առաջ, ապա տեղափոխվել է ասիական երկրներ՝ սկսելով տարածվել մարդկանց շրջանում՝ Aedes մոծակների՝ դեղին տենդի և ասիական վագրի մոծակների միջոցով: Այս միջատները բնակվում են Աֆրիկայում, Ասիայում, Ամերիկայում և Հարավային Եվրոպայում, և գլոբալ տաքացման հետ մեկտեղ նրանց տարածման տարածքը ընդլայնվում է:

Վիրուսը օրգանիզմ է մտնում մոծակի խայթոցի միջոցով, արագ թափանցում է արյան մեջ և կարող է առաջացնել կյանքին սպառնացող ցիտոկինային փոթորիկ՝ չափազանց իմունային պատասխան, որը ոչնչացնում է մարդու հյուսվածքը: Ամենից հաճախ տուժում են հոդերը և նյարդային համակարգը: Ինկուբացիոն շրջանը 1-ից 12 օր է, սուր փուլը տևում է մինչև երեք շաբաթ: Ախտանիշներից են սուր ջերմությունը, գլխացավը, մկանների և հոդերի ցավը, ստամոքս-աղիքային համակարգի, սրտի և նյարդային համակարգի հնարավոր խանգարումները։

Հիմնական վտանգը քրոնիկ հիվանդությունների, մասնավորապես սրտի հիվանդությունների սրացումն է, ինչպես նաև ուղեղի հնարավոր վնասվածքը: Մահացության դեպքերը հազվադեպ են և սովորաբար կապված են ուղեկցող հիվանդությունների հետ՝ մի քանի տասնյակ մահեր են տեղի ունենում մի քանի հազար դեպքի դեպքում։

Դիմակները չեն փրկի ձեզ չիկունգունիայից. վիրուսը չի փոխանցվում օդակաթիլային ճանապարհով: Պաշտպանությունը հնարավոր է միայն մոծակների դեմ պայքարի միջոցով: Գիտնականները նշում են, որ խոստումնալից մեթոդներից մեկը միջատներին վարակելն է հատուկ մանրէներով, որոնք խոչընդոտում են վիրուսի վերարտադրությունը։

Չիկունգունիայի դեմ պատվաստանյութն արդեն հաստատվել է Միացյալ Նահանգներում 2023 թվականին, և հետազոտություններ են ընթանում այլ երկրներում, այդ թվում՝ Ռուսաստանում: Լիտվինովի խոսքով՝ համավարակը հնարավոր է միայն այն դեպքում, եթե մոծակների տարածման շրջանակը ընդլայնվի, և նրանք հարմարվեն ցուրտ կլիմային, ինչը այս պահին քիչ հավանական է։

Մասնագետը նաև նշեց, որ տեսականորեն չիկունգունյա վիրուսը, ինչպես COVID-19-ը, կարող է ստեղծվել կամ փոփոխվել լաբորատորիայում՝ որպես կենսաբանական զենք օգտագործելու համար, քանի որ այն կարող է ծանրաբեռնել առողջապահական համակարգերը։

Թարգմանությունը՝ Lurer.com-ի