Ֆիզիկոսները առաջին անգամ հայտնաբերել են կամուրջների փլուզումից պաշտպանվելու թաքնված մեխանիզմներ

Վալենսիայի Պոլիտեխնիկական և Վիգոյի համալսարանների գիտնականները պարզել են, թե ինչու են պողպատե կամուրջները կարողանում դիմակայել աղետալի ազդեցություններին, ինչպիսիք են հարվածները կամ երկրաշարժերը, առանց լիովին փլուզվելու: Աշխատանքը հրապարակվել է Nature ամսագրում:

Հետազոտողները պարզել են, որ տեղայնացման դեպքում նման կամուրջները զարգացնում են թաքնված ամրություն. դրանց կառուցվածքները վերաբաշխում են բեռը և շարունակում են գործել, իսկ երբեմն նույնիսկ դիմակայում են ավելի մեծ ուժերի, քան սովորական շահագործման պայմաններում: Այս էֆեկտը զարմանալիորեն նման էր սարդոստայնի վարքագծին. ինչպես վնասված սարդոստայնը կարող է դեռ պահել իր որսը, այնպես էլ կամուրջը մնում է կայուն մասնակի փլուզումից հետո:

«Մենք ցույց ենք տվել, որ այս երկրորդական մեխանիզմների շնորհիվ կամուրջները կարող են պահպանել իրենց բեռնատարողունակությունը և չփլուզվել տարրերից մեկի խափանումից հետո», - բացատրել է Pont3 նախագծի համակարգող Խոսե Մ. Ադամը:

Ստացված արդյունքները կօգնեն մշակել կամուրջների ամրության և անվտանգության նոր պահանջներ, ինչպես նաև ստեղծել ավելի արդյունավետ ռազմավարություններ դրանց մոնիթորինգի, վիճակի գնահատման և վերանորոգման համար: Հեղինակները ընդգծում են, որ խնդիրը հատկապես արդիական է ավելի ու ավելի հաճախակի դարձող ծայրահեղ բնական երևույթների և ենթակառուցվածքների արագացված վատթարացման ֆոնին:

«Գաղտնիքը կրկին բնության մեջ է», - նշել է Ադամը: «Անցյալ տարի մենք ցույց տվեցինք, որ շենքերը կարող են ավելի դիմացկուն դառնալ՝ ոգեշնչվելով մողեսների կառուցվածքից, իսկ հիմա դիմել ենք սարդոստայնին։ Սարդոստայնի կառուցվածքներին նվիրված 2012 թվականի ուսումնասիրության հետ համեմատությունը հաստատեց դրա վարքագծի նմանությունը կամուրջների հետ»։

Թարգմանությունը՝ Lurer.com-ի