Առաջին անգամ կազմվել է Տիեզերքը թափանցող «տիեզերական ցանցի» քարտեզ

Գիտնականների միջազգային թիմը մշակել է մի գործիք, որը կօգնի ավելի արագ և ճշգրիտ ուսումնասիրել «տիեզերական ցանցը»՝ գալակտիկաների և դատարկությունների հսկայական ցանցը, որը կազմում է Տիեզերքի կառուցվածքը: Effort.jl անվամբ նոր ծրագիրը կարող է կատարել հաշվարկներ, որոնք նախկինում պահանջում էին գերհամակարգիչներ ընդամենը մի քանի րոպեում՝ սովորական նոութբուքի վրա: Աշխատանքը հրապարակվել է «Տիեզերագիտության և աստղամասնիկների ֆիզիկայի հանդեսում» (JCAP):

Տիեզերքի մեծածավալ կառուցվածքի մոդելների կառուցումը չափազանց ռեսուրսատար խնդիր է: Առավել առաջադեմ տեսություններից մեկը՝ մեծածավալ կառուցվածքի արդյունավետ դաշտի տեսությունը, վիճակագրորեն նկարագրում է Տիեզերքի «կմախքը»՝ կապելով դիտարկման տվյալները հիմնարար ֆիզիկայի հետ: Այնուամենայնիվ, անընդհատ աճող տվյալների հավաքածուների մշակումը, ինչպիսիք են DESI նախագծի կամ Եվրոպական Էվկլիդես առաքելության տվյալները, պահանջում է հսկայական հաշվողական հզորություն:

«Մեր էմուլյատորը, ըստ էության, կրկնօրինակում է այն, ինչ անում է մոդելը, բայց շատ ավելի արագ և ավելի ցածր գնով»: «Կարծես նեյրոնային ցանցը սովորել է տեսական արձագանքները և սովորել կանխատեսել նոր պարամետրերի համադրություններ՝ առանց ամեն ինչ վերահաշվարկելու», - բացատրեց Վաթեռլոոյի համալսարանի հետազոտող և հոդվածի գլխավոր հեղինակ Մարկո Բոնիչին։

Գիտնականի խոսքով՝ Effort.jl-ը եզակի է նրանով, որ օգտագործում է այն գիտելիքները, թե ինչպես են կանխատեսումները փոխվում պարամետրերի փոփոխության հետ մեկտեղ։ Սա թույլ է տալիս համակարգին մարզվել շատ ավելի փոքր օրինակների վրա՝ խնայելով ռեսուրսներ։ Ավելին, որոշ դեպքերում էմուլյատորը ցույց է տվել նույնիսկ ավելի մեծ ճշգրտություն, քան մոդելն ինքը, քանի որ թույլ է տվել ներառել վերլուծության այն մասերը, որոնք սովորաբար բաց կթողնվեին արագության համար։

«Մենք ցույց տվեցինք, որ Effort.jl-ի ճշգրտությունը թե՛ մոդելավորված, թե՛ իրական տվյալների վրա մոտ է մոդելի ճշգրտությանը», - ընդգծեց Բոնիչին։ «Սա նշանակում է, որ մենք այժմ ունենք հզոր գործիք, որը կարող է արդյունավետորեն մշակել DESI-ից և Euclid-ից ստացված առաջիկա տվյալների հավաքածուները»։

Հեղինակների կարծիքով՝ նոր էմուլյատորը կարող է դառնալ աստղաֆիզիկոսների համար հիմնական գործիք առաջիկա տարիներին, երբ մարդկությունը կստանա դիտարկումների պատմության մեջ «տիեզերական ցանցի» ամենամանրամասն քարտեզները։

Թարգմանությունը՝ Lurer.com-ի