Գիտնականները բացահայտել են մարդու ԴՆԹ-ի էվոլյուցիայի անսպասելի գործոն

Կենսական միկրոէլեմենտների, ինչպիսիք են յոդի, մագնեզիումի և երկաթի պակասը, կարող է ազդել մարդու էվոլյուցիայի վրա՝ թողնելով հետք մեր ԴՆԹ-ում: Այս եզրակացությանն են հանգել Լոնդոնի համալսարանական քոլեջի (UCL) գիտնականները: Ուսումնասիրության արդյունքները հրապարակվել են «Մարդու գենետիկայի ամերիկյան հանդես» (AJHG) ամսագրում:

Գիտնականները վերլուծել են 276 գեն, որոնք կապված են 13 հիմնական հանքանյութերի, այդ թվում՝ ցինկի, սելենի, կալցիումի և կալիումի կլանման և նյութափոխանակության հետ: Որոշ տարրերի պակաս կամ ավելցուկ ունեցող բնակչության շրջանում գիտնականները նկատել են դրանց կլանման հետ կապված գեների փոփոխություններ:

Այս նյութերի մշակման համար պատասխանատու գեները ենթարկվել են դրական ընտրության: Սա նշանակում է, որ բնական ընտրությունը նախապատվություն է տվել գեների այն տարբերակներին, որոնք օգնում են մարմնին ավելի լավ հաղթահարել հանքային անհավասարակշռությունը:

Օրինակ, յոդից կախված ընկալիչների գենետիկական հարմարվողականություններ հայտնաբերվել են Կենտրոնական Աֆրիկայի Մբուտի ժողովրդի մոտ՝ յոդի պակասորդ հողերում ապրող կարճ խումբ: Նմանատիպ փոփոխություններ հայտնաբերվել են նաև Կենտրոնական Ամերիկայի մայաների մոտ: Այս շրջաններում գրանցվել է նաև վահանաձև գեղձի մեծացման համեմատաբար ցածր տարածվածություն: Գիտնականները ենթադրում են, որ հասակի նվազումը կարող է լինել յոդի պակասի նկատմամբ պաշտպանիչ հարմարվողականության մի մասը:

Հարավային և Կենտրոնական Ասիայում, որտեղ հողերը կարող են պարունակել մագնեզիումի ավելցուկ, մագնեզիումի կլանման հետ կապված FXYD2 և MECOM գեներում հայտնաբերվել են փոփոխություններ: Այս մուտացիաները, հնարավոր է, նվազեցրել են թունավորության ռիսկը՝ սահմանափակելով տարրի կլանումը։

«Մենք գրեթե բոլոր ուսումնասիրված պոպուլյացիաներում հայտնաբերել ենք առնվազն մեկ հանքանյութի նկատմամբ հարմարվողականության ապացույցներ», - նշում է նախագծի ղեկավար Ժասմին Ռիսը: «Սա ենթադրում է, որ միկրոէլեմենտները կարևոր էվոլյուցիոն գործոն են եղել մարդկության պատմության ընթացքում»։

Թարգմանությունը՝ Lurer.com-ի