Գիտնականները պարզել են, թե որքանով են գեները ազդում կյանքի տևողության վրա

Վեյցմանի գիտության ինստիտուտի գիտնականները պարզել են, որ գենետիկան զգալիորեն ավելի մեծ դեր է խաղում մարդու կյանքի տևողության մեջ, քան նախկինում կարծում էին: Նրանց հաշվարկների համաձայն՝ ժառանգական գործոնները կարող են բացատրել մարդու կյանքի տևողության տատանման մոտավորապես 50-55%-ը: Ուսումնասիրության արդյունքները հրապարակվել են «Science» ամսագրում:

Նախկինում գենետիկայի ներդրումը երկարակեցության մեջ գնահատվում էր շատ ավելի համեստ՝ սովորաբար 10-25%-ի սահմաններում: Նոր ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ այս գնահատականները թերագնահատվել են մեթոդաբանական սահմանափակումների պատճառով: Նախորդ շատ ուսումնասիրություններ չեն կարողացել առանձնացնել կենսաբանական ծերացման հետ կապված մահերը արտաքին պատճառներով՝ վթարներ, վարակներ կամ շրջակա միջավայրի ազդեցություններ:

Հեղինակները վերլուծել են Շվեդիայից և Դանիայից երկվորյակների երեք խոշոր ռեգիստրների տվյալները, այդ թվում՝ առանձին մեծացած երկվորյակների եզակի տվյալների բազան: Արտաքին մահացության ազդեցությունը հաշվի առնելու համար թիմը մշակել է մաթեմատիկական մոդել՝ օգտագործելով այսպես կոչված «վիրտուալ երկվորյակներ»: Այս մոտեցումը թույլ է տվել նրանց բացառել ծերացման հետ անմիջականորեն չկապված մահերը և վերահաշվարկել կյանքի տևողության ժառանգականությունը:

Այս ճշգրտումից հետո պարզվել է, որ երկարակեցության մեջ գենետիկ ներդրումը մոտավորապես երկու անգամ ավելի բարձր է, քան նախկինում գնահատվել էր: Այս արժեքները լավ համապատասխանում են մարդկային այլ բարդ հատկանիշների ժառանգականության վերաբերյալ տվյալներին, ինչպես նաև կենդանիների մոդելների վրա կատարված փորձերի արդյունքներին։

Հետազոտության հեղինակների խոսքով՝ երկար տարիներ կարծում էին, որ կյանքի տևողությունը գրեթե ամբողջությամբ որոշվում է կենսակերպով և շրջակա միջավայրի պայմաններով, ինչը թուլացրել է ծերացման գենետիկական մեխանիզմների որոնման նկատմամբ հետաքրքրությունը։ Նոր տվյալները, ընդհակառակը, ցույց են տալիս, որ նման մեխանիզմներ գոյություն ունեն և կարող են հայտնաբերվել։

Հետազոտողները ընդգծում են, որ երկարակեցության բարձր ժառանգականությունը չի չեղարկում կենսակերպի գործոնների կարևորությունը, այլ ընդհակառակը, բացում է նոր ուղիներ ծերացման կենսաբանության ուսումնասիրման և մարդկանց կյանքի տևողության և որակի վրա ազդող գեների բացահայտման համար։

Թարգմանությունը՝ Lurer.com-ի