Հայտնաբերվել է ուղեղի վնասվածքը ախտանիշների ի հայտ գալուց առաջ հայտնաբերելու միջոց

Չալմերսի տեխնոլոգիական համալսարանի գիտնականները հայտնաբերել են Պարկինսոնի հիվանդության հետ կապված ուղեղի զգալի փոփոխությունները հայտնաբերելու միջոց՝ նույնիսկ մինչև բնորոշ ախտանիշների ի հայտ գալը: Ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ հիվանդության ամենավաղ փուլերում արյան մեջ հայտնվում է մոլեկուլային «ստորագրություն», որը կապված է վնասից բջջային պաշտպանության խանգարման հետ: Ուսումնասիրությունը հրապարակվել է npj Parkinson's Disease ամսագրում:

Արյան անալիզը ցույց է տվել ԴՆԹ-ի վերականգնման և բջջային սթրեսային արձագանքի համար պատասխանատու գեների ակտիվացում՝ գործընթացներ, որոնք ակտիվանում են դեռևս շատ առաջ, նախքան մարդու մոտ դող, կաշկանդվածություն կամ շարժողական խանգարումներ զարգացնելը: Հիվանդության պրոդրոմալ փուլի հիմնական մարկերների շարքում հետազոտողները նույնականացրել են ERCC6, PRIMPOL, NEIL2 և NTHL1 գեները:

Գիտնականները նշել են, որ այս մոլեկուլային պրոֆիլը բնորոշ է Պարկինսոնի հիվանդության վաղ փուլին. հիվանդության զարգացմանը զուգընթաց այն անհետանում է: Մեքենայական ուսուցման մեթոդների միջոցով գիտնականները կարողացել են հուսալիորեն տարբերակել այս արյան նմուշները ինչպես առողջ անհատներից, այնպես էլ արդեն արտահայտված ախտանիշներ ունեցող հիվանդներից:

«Սա կարևոր է, քանի որ Պարկինսոնի հիվանդության կլինիկական ախտորոշման պահին նեյրոնների զգալի մասն արդեն անդառնալիորեն վնասված է։ Այս նոր մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հայտնաբերել հիվանդությունը, երբ ուղեղի փոփոխությունները դեռևս պոտենցիալորեն շրջելի կամ դանդաղելի են», - բացատրել են հետազոտողները։

Հեղինակները կարծում են, որ ապագայում այս բիոմարկերները կարող են հիմք հանդիսանալ պարզ և մատչելի արյան վրա հիմնված սկրինինգային թեստերի համար։ Նրանք գնահատում են, որ նման թեստերի առաջին կլինիկական փորձարկումները կարող են սկսվել առաջիկա մի քանի տարիների ընթացքում։