Կանանց օրգանիզմում հայտնաբերվել է երիկամների վնասվածքից պաշտպանող մեխանիզմ

Մանհայմի համալսարանական բժշկական կենտրոնի գիտնականները պարզել են, որ կանացի էստրոգեն հորմոնը պաշտպանում է երիկամների բջիջները ֆերոպտոզից, որը երկաթից կախված, կարգավորվող բջջային մահվան ձև է: Ուսումնասիրության արդյունքները հրապարակվել են Nature ամսագրում:

Բժիշկները վաղուց գիտեին, որ կանայք ավելի քիչ են հակված սուր երիկամային անբավարարության, քան տղամարդիկ. այս փաստը հաստատվել է համաճարակաբանական տվյալներով 1940-ական թվականներից ի վեր: Այնուամենայնիվ, այս պաշտպանիչ ազդեցության մեխանիզմը երկար ժամանակ մնում էր անհասկանալի:

Էգ և արու մկների վրա կատարված փորձերը ցույց են տվել, որ կանանց հիմնական սեռական հորմոնը արգելափակում է ֆերոպտոզը: Սա բացատրում է, թե ինչու է պաշտպանիչ ազդեցությունը թուլանում դաշտանադադարի ժամանակ, երբ դրա արտադրությունը նվազում է: Հիմնական դերը խաղում են էստրոգենն ինքը և դրա հիդրօքսիլացված ածանցյալները, մասնավորապես՝ 2-հիդրօքսիէստրադիոլը. դրանք առաջացնում են բարդ պաշտպանիչ կասկադ, որը ներառում է գենոմային և ոչ գենոմային մեխանիզմներ:

Գիտնականները բացատրել են, որ էստրոգենը գործում է երկու եղանակով: Այն ոչ միայն գործում է որպես բնական «արգելք» ֆերոպտոզի դեմ, այլև կապվում է բջիջներում գտնվող հատուկ ընկալիչի հետ՝ «միացնելով» օրգանիզմի պաշտպանական ռեակցիաները: Այս ռեակցիաները նվազեցնում են հյուսվածքը վնասող վնասակար մոլեկուլների մակարդակը և բջջային թաղանթի կարևոր տարրերը պահպանում են անվնաս։

Հեղինակները կարծում են, որ արդյունքները օգնում են բացատրել տղամարդկանց և կանանց մոտ երիկամային հիվանդության ռիսկի տարբերությունները և բացում են նոր թերապևտիկ մոտեցումների ուղղություն։

«Մեր արդյունքները կարող են նաև հետևանքներ ունենալ սրտաբանության համար։ Դրանք ենթադրում են, որ ֆերոպտոզը կարևոր դեր է խաղում սեռական տարբերությունների մեջ այնպիսի հիվանդությունների դեպքում, ինչպիսիք են սրտի կաթվածը և ինսուլտը, որոնցից կանայք, որպես կանոն, ավելի լավ են պաշտպանված, քան տղամարդիկ», - ասաց կենտրոնի 5-րդ բժշկական կլինիկայի տնօրեն և ուսումնասիրության համահեղինակ, պրոֆեսոր Անդրեաս Լինկերմանը