Աշխարհում վտանգված է ավելի քան 3,000 լեզու․ որտեղ են դրանք կենտրոնացած

Փետրվարի 21-ը նշվում է որպես Մայրենի լեզվի միջազգային օր։ Այսօր աշխարհում խոսվում է ավելի քան 7,000 լեզու, սակայն դրանցից շուրջ 3,000-ը՝ մոտ 40-44 տոկոսը, համարվում են վտանգված։ Տվյալների համաձայն՝ առավել վտանգված լեզուները կենտրոնացած են Օվկիանիայում, ապա՝ Ասիայում, Աֆրիկայում և Ամերիկայում։ Միայն 25 երկիր է պարունակում աշխարհի վտանգված լեզուների շուրջ 80 տոկոսը։

Ամենատարածված լեզուն անգլերենն է՝ մոտ 1.5 միլիարդ խոսնակով 186 երկրում։ Դրան հաջորդում է մանդարին չինարենը՝ շուրջ 1.2 միլիարդ խոսնակով, ապա՝ հինդին, իսպաներենը և գրական արաբերենը։ Սակայն լեզուն համարվում է վտանգված, երբ համայնքը դադարում է այն փոխանցել հաջորդ սերունդներին և անցնում է առավել ազդեցիկ լեզվի։ Աշխարհում կան ավելի քան 1,400 լեզու, որոնք ունեն 1,000-ից պակաս մայրենի խոսնակ, իսկ 110 լեզու ունի 10-ից էլ պակաս խոսող։

Վտանգված լեզուների օրինակներից են Ավստրալիայի յուգամբեհ լեզուն, Ճապոնիայի այնու լեզուն, Եթովպիայի օնգոտան, Բոլիվիայի լեկոն և ԱՄՆ-ում օգտագործվող լուիզիանյան կրեոլը։ Եվրոպայում կորնիշերենը, որը ժամանակին համարվում էր վերացած, վերակենդանացվել է և այժմ դասվում է վտանգված լեզուների շարքին։ Մասնագետները զգուշացնում են, որ լեզվի կորուստը նշանակում է նաև մշակութային հիշողության, ինքնության և պատմական ժառանգության կորուստ։