Բարձր բարձրության վրա ապրելը անսպասելի ազդեցություն ունի շաքարախտի ռիսկի վրա

Բարձր բարձրություններին բնորոշ ցածր թթվածնի պայմաններում կարմիր արյան բջիջները սկսում են ակտիվորեն կլանել գլյուկոզը արյունից՝ իջեցնելով դրա մակարդակը և հնարավոր է՝ նվազեցնելով շաքարախտի առաջացման ռիսկը: Այս եզրակացությանն են հանգել Գլադսթոունի ինստիտուտի (ԱՄՆ) գիտնականները: Ուսումնասիրության արդյունքները հրապարակվել են «Բջջային նյութափոխանակություն» (CellMet) ամսագրում:

Նախկինում համաճարակաբանական դիտարկումները ցույց էին տալիս, որ բարձր բարձրություններում ապրող մարդիկ ավելի քիչ հավանականություն ունեն շաքարախտ զարգացնելու: Սակայն այս ազդեցության մեխանիզմը մնում էր անհասկանալի: Սա պարզաբանելու համար հետազոտողները փորձեր են անցկացրել 1-ին և 2-րդ տիպի շաքարախտով մկների վրա:

Կենդանիները ենթարկվել են քրոնիկ հիպօքսիայի՝ թթվածնի ցածր մակարդակի, որը նման է բարձր բարձրություններում հայտնաբերվածին: Այս պայմաններում կարմիր արյան բջիջների կողմից գլյուկոզի կլանումը մեծացել է մոտ երեք անգամ: Արդյունքում, մկների արյան մեջ շաքարի մակարդակը նվազել է, և ներարկված գլյուկոզը արագորեն անհետացել է արյան շրջանառությունից:

Սկզբում գիտնականները ենթադրում էին, որ գլյուկոզը վերաբաշխվում է իր ավանդական թիրախային հյուսվածքներին՝ մկաններին, լյարդին կամ ուղեղին: Սակայն լրացուցիչ պատկերագրական մեթոդները ցույց են տվել, որ այս էներգիայի զգալի մասը կլանվում է կարմիր արյան բջիջների կողմից: Այս նախկինում թերագնահատված մեխանիզմը օգնում է մարմնին հարմարվել թթվածնի պակասին։

Ըստ ուսումնասիրության հեղինակների՝ այս նյութափոխանակության փոփոխությունը նպաստում է հյուսվածքներին թթվածնի մատակարարմանը։ Հետազոտողները հայտնաբերել են մի մոլեկուլ, որը ազդում է հեմոգլոբինի՝ կարմիր արյան բջիջներում թթվածին կրող սպիտակուցի վրա։ Այն թուլացնում է դրա կապը թթվածնի հետ՝ նպաստելով գազի արտազատմանը հյուսվածքներում, միաժամանակ ուժեղացնելով գլյուկոզի կլանումը։

Լրացուցիչ փորձերը ցույց են տվել, որ շաքարախտով մկների մոտ բարձր բարձրության ազդեցությունը ընդօրինակող փորձարարական դեղամիջոցի ընդունումը նպաստել է արյան մեջ շաքարի մակարդակի իջեցմանը։ Ավելին, նյութափոխանակության ազդեցությունը շարունակվել է նույնիսկ կենդանիների նորմալ թթվածնի մակարդակին վերադառնալուց մի քանի շաբաթ անց։

Հեղինակները ընդգծում են, որ արդյունքները ստացվել են միայն կենդանիների վրա։ Այնուամենայնիվ, նրանք ենթադրում են, որ կարմիր արյան բջիջների՝ գլյուկոզի կարգավորմանը ակտիվորեն մասնակցելու ունակությունը կարող է դառնալ շաքարախտի կանխարգելման և բուժման մեթոդների մշակման նոր թիրախ։

Թարգմանությունը՝ Lurer.com-ի