ԱՄՆ-ը փակել է Հորմուզի նեղուցը․ ինչի է փորձում հասնել Թրամփը և ինչ հետևանքներ է սպասվում աշխարհին

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի որոշումը՝ սահմանափակել նավարկությունը Հորմուզի նեղուցում, ըստ փորձագետների, ուղղված է ոչ միայն Իրանին, այլև խոշոր էներգետիկ սպառողներին՝ Չինաստան-ին, Հնդկաստան-ին և Պակիստան-ին։ Քաղաքագետների գնահատմամբ՝ Վաշինգտոնը փորձում է տնտեսական ճնշման միջոցով ստիպել Թեհրանին փոխել իր քաղաքական գիծը՝ խուսափելով լայնամասշտաբ ռազմական բախումից։

ԱՄՆ-ի այս քայլը հաջորդել է Իրան-ԱՄՆ բանակցությունների ձախողմանը, որոնք տեղի էին ունեցել Իսլամաբադում։ Թրամփը հայտարարել է, որ սահմանափակումները վերաբերում են միայն այն նավերին, որոնք ուղևորվում են Իրանի նավահանգիստներ կամ դուրս են գալիս այնտեղից։ Միևնույն ժամանակ Իրանը հայտարարել է, որ լիովին վերահսկում է նեղուցը և զգուշացրել է ցանկացած միջամտության վտանգների մասին, ինչը մեծացնում է ռազմական էսկալացիայի ռիսկը տարածաշրջանում։

Փորձագետները զգուշացնում են, որ Հորմուզի նեղուցի շուրջ լարվածությունը կարող է ունենալ գլոբալ հետևանքներ՝ առաջին հերթին էներգետիկ շուկաների վրա։ Նավթի գները արդեն կտրուկ աճել են, և որոշ գնահատականներով կարող են հասնել մինչև 130–140 ԱՄՆ դոլարի մեկ բարելի համար, իսկ սրման դեպքում՝ նույնիսկ 200 ԱՄՆ դոլարի։ Այս իրավիճակը կարող է վերաձևավորել միջազգային ուժերի բալանսը և առաջացնել նոր տնտեսական ու քաղաքական ճգնաժամեր ամբողջ աշխարհում։