Բացահայտվել են որոշ մարդկանց մոտ հոտառության սուր զգացողության պատճառները

Որսորդ-հավաքող գենետիկ ժառանգություն ունեցող մարդիկ ունեն ավելի սուր հոտառություն. նրանց գեները ապահովում են հոտերը ճանաչելու ավելի լավ ունակություն: Այս եզրակացությանը հանգել է գիտնականների միջազգային խումբը, որի արդյունքները հրապարակվել են Cell Reports ամսագրում։

Գիտնականների միջազգային խումբը վերլուծել է Մալայզիական թերակղզու բնիկ ժողովրդի՝ Օրանգ Ասլիի ԴՆԹ-ն և համեմատել այն աշխարհի ավելի քան 2800 մարդկանց գենոմների հետ: Հատուկ ուշադրություն է դարձվել որսորդ-հավաքող և գյուղատնտեսական համայնքների միջև եղած տարբերություններին։

Պարզվել է, որ անտառային որսորդ-հավաքողները պահպանել են հոտառական ընկալիչների՝ հոտառական մոլեկուլների ճանաչման համար պատասխանատու սպիտակուցների ավելի «աշխատող» գեներ: Նրանք ունեցել են ավելի քիչ վնասակար մուտացիաներ, ինչը թույլ է տվել նրանց ավելի արդյունավետորեն տարբերակել բնական ազդանշանները, ինչպիսիք են սննդի, ջրի կամ պոտենցիալ վտանգի հոտերը։

Ի տարբերություն դրա, հոտառական ֆունկցիայի գենետիկան ավելի փոփոխական էր գյուղատնտեսական խմբերում: Հետազոտողները սա վերագրում են գյուղատնտեսությանը անցմանը. հոտերի ճշգրիտ ճանաչման վրա կախվածությունը նվազել է, և սննդակարգի և շրջակա միջավայրի փոփոխությունները ազդել են համապատասխան գեների էվոլյուցիայի վրա։

Հեղինակները ընդգծում են, որ մարդու հոտառությունը շարունակում է զարգանալ։ Չնայած հոտի ընկալման հետ կապված գեների ավելի քան 60%-ը ներկայումս մարդկանց մոտ անգործուն են, մնացածները կարևոր դեր են խաղում և ենթարկվում են բնական ընտրության։

«Այս գեներից մի քանիսը ներգրավված են նաև այլ գործընթացներում, ինչպիսիք են նյութափոխանակությունը կամ իմունային համակարգը։ Սա նշանակում է, որ կենսակերպի փոփոխությունները կարող են ազդել հոտառական ֆունկցիայի վրա ոչ միայն ուղղակիորեն, այլև այլ կենսաբանական մեխանիզմների միջոցով», - բացատրեցին գիտնականները։

Ավելին, գիտնականները հոտառական գեներում հայտնաբերել են հին նեանդերտալյան և դենիսովյան ԴՆԹ-ի հետքեր։ Կարծիք կա, որ այս հատվածները պահպանվել են, քանի որ դրանք օգնել են նրանց ավելի լավ ճանաչել սննդի որոնման հետ կապված հոտերը։

Թարգմանությունը՝ Lurer.com-ի