Շուշիում իրականացվում են հայկական մշակութային ինքնության վերացման և պատմության կեղծման ծրագրեր

«Բաքվի բռնապետական ռեժիմը շարունակում է իր հակահայ և ցեղասպան քաղաքականությունը՝ թիրախավորելով ոչ միայն հայ ժողովրդի հիմնարար իրավունքները, այլև Արցախի հայկական պատմամշակութային ժառանգությունը։ Ինչպես Արցախի մյուս բնակավայրերում, այնպես էլ Շուշիում իրականացվում են հայկական մշակութային ինքնության վերացման և պատմության կեղծման հետևողական ծրագրեր»,- նշում է Արցախի մշակութային ժառանգության օմբուդսմեն, «Ազգային» պատմամշակութային ՀԿ փոխնախագահՀովիկ Ավանեսովը։

Նա գրել է. «Ադրբեջանական իշխանությունները նպատակաուղղված կերպով ոչնչացնում, պղծում և աղավաղում են հայկական եկեղեցիները, պատմաճարտարապետական հուշարձանները, գերեզմանատները և մշակութային արժեքները՝ փորձելով վերացնել հայկական պատմական ներկայության բոլոր հետքերը։ Այդ քաղաքականությունը միջազգային իրավունքի, համամարդկային արժեքների և քաղաքակիրթ աշխարհի հիմնարար սկզբունքների կոպտագույն խախտում է։ Սա մշակութային ցեղասպանություն է, որը պահանջում է անհապաղ և հասցեական արձագանք։

Արցախի մշակութային ժառանգության դեմ իրականացվող այս քաղաքականությունը պետք է արժանանա միջազգային հանրության, մասնագիտական կառույցների և մշակութային կազմակերպությունների հստակ ու սկզբունքային գնահատականին։ Այլևս անթույլատրելի է ձևական հայտարարություններով կամ պասիվ դիտորդի դիրքով սահմանափակվելը, երբ համակարգված կերպով ոչնչացվում է հազարամյակների հայկական մշակութային ժառանգությունը։

Այս առումով անհրաժեշտ եմ համարում հստակ պահանջ ներկայացնել ինչպես Հայաստանի Հանրապետության իշխանություններին, այնպես էլ միջազգային հանրությանը՝ դադարեցնել անգործությունն ու լռությունը և ձեռնարկել իրական, գործուն և արդյունավետ քայլեր Ադրբեջանի կողմից իրականացվող մշակութային ցեղասպանությունը կանխելու ուղղությամբ։

ՀՀ իշխանությունները պարտավոր են միջազգային բոլոր հարթակներում հետևողականորեն բարձրաձայնել Արցախի մշակութային ժառանգության պաշտպանության հարցը, նախաձեռնել իրավաքաղաքական և դիվանագիտական գործուն գործընթացներ, ինչպես նաև ապահովել հայկական մշակութային արժեքների պահպանությանն ուղղված համազգային և միջազգային ջանքերի համակարգումը։

Միաժամանակ միջազգային կառույցները, հատկապես մշակութային ժառանգության պահպանությամբ զբաղվող կազմակերպությունները, պարտավոր են ոչ միայն դատապարտել Ադրբեջանի կողմից իրականացվող մշակութային ցեղասպան քաղաքականությունը, այլև կիրառել հստակ վերահսկողական և կանխարգելիչ մեխանիզմներ՝ ապահովելու հայկական մշակութային և հոգևոր ժառանգության պահպանությունը Արցախի բռնազավթված տարածքներում։ Միջազգային հանրության լռությունն ու անգործությունը միայն խրախուսում են նոր հանցագործությունները։

Այդուհանդերձ, որևէ բռնապետական վարչակարգ ի զորու չէ վերացնելու ժողովրդի պատմական հիշողությունը, մշակութային ինքնությունը և հայրենիքին պատկանելու գիտակցությունը։ Շուշին եղել է, կա և մնալու է հայկական քաղաք։ Նրա հոգևոր ու մշակութային էությունը անքակտելիորեն կապված է հայ ժողովրդի բազմադարյա պատմության հետ։

Մենք համոզված ենք, որ պատմական արդարությունը վերականգնվելու է։ Վստահ ենք, որ Շուշին վերազատագրվելու է և կրկին դառնալու է հայ ժողովրդի հաղթանակի, ազգային վերածննդի և միասնականության խորհրդանիշը։ Վերականգնվելու են հայկական սրբավայրերը, մշակութային օջախներն ու պատմական հուշարձանները, իսկ Շուշին իր արժանի տեղն է զբաղեցնելու համահայկական հոգևոր և մշակութային կյանքի կենտրոնում։

Հատկապես կարևոր եմ համարում ընդգծել, որ ապագայում Շուշին պետք է վերածվի համահայկական մշակութային մայրաքաղաքի՝ դառնալով հայկական մշակույթի, գիտության, կրթության, արվեստի և հոգևոր կյանքի համազգային կենտրոն։ Շուշին կոչված է վերագտնելու իր պատմական առաքելությունը և նորից դառնալու հայ ժողովրդի ստեղծագործական ու ազգային ոգու խորհրդանիշ։