ԵՄ-ն պատրաստվում է նվազեցնել աճի կանխատեսումը՝ Իրանի դեմ պատերազմով պայմանավորված «ստագֆլյացիոն շոկի» պատճառով

Եվրոպական միությունը մտադիր է վատթարացնել իր տնտեսական կանխատեսումը Մերձավոր Արևելքում բռնկված պատերազմով և շարունակվող էներգետիկ ճնշմամբ պայմանավորված ահագնացող ճգնաժամի պայմաններում։ Դրա մասին Փարիզում G7-ի ֆինանսների նախարարների հանդիպման շրջանակում CNBC-ին տված հարցազրույցում հայտարարել է Եվրոպական հանձնաժողովի տնտեսության և արտադրողականության հարցերով հանձնակատար Վալդիս Դոմբրովսկիսը:

Ըստ նրա՝ Եվրահանձնաժողովի գարնանային տնտեսական կանխատեսման մեջ, որը կհրապարակվի այս շաբաթվա վերջին, տնտեսական աճի ցուցանիշները կվերանայվեն դեպի նվազում, իսկ գնաճային սպասումները կբարձրացվեն։

«Մենք բախվում ենք ստագֆլյացիոն շոկի»,- ընդգծել է Դոմբրովսկիսը։ Նման սցենարը նշանակում է տնտեսական աճի դանդաղման և արագացող գնաճի համակցում, ինչը տնտեսական քաղաքականության համար ամենաբարդ մարտահրավերներից մեկն է:

Իրավիճակի վատթարացման պատճառ է դարձել Իրանի շուրջ ձգձգվող պատերազմը և Հորմուզի նեղուցի շարունակվող շրջափակումը, որով անցնում է համաշխարհային նավթի մատակարարումների զգալի մասը։ Այս ֆոնին նավթի գներն կայուն կերպով պահպանվում են մեկ բարելի դիմաց 100 դոլարի սահմանագծից բարձր՝ ուժեղացնելով ճնշումը Եվրոպայի արդյունաբերության, տրանսպորտի և սպառողական շուկաների վրա։

Դոմբրովսկիսը նշել է, որ պետական լայնամասշտաբ միջամտության հնարավորությունները, որոնք կիրառվում էին ՔՈՎԻԴ-19 համավարակի ժամանակաշրջանի հակաճգնաժամային միջոցառումների նման, այսօր էապես սահմանափակ են։

«Կարևոր է, որ աջակցության միջոցառումները լինեն ժամանակավոր և հասցեական, այլ ոչ թե այնպիսին, որոնք խթանում են հանածո վառելիքի բարձր պահանջարկը»,- հայտարարել է նա։

Լրացուցիչ անհանգստություն են առաջացնում Միջազգային էներգետիկ գործակալության տվյալները, ըստ որոնց՝ նավթի համաշխարհային պաշարները նվազում են ռեկորդային տեմպերով։ Վերլուծաբանները զգուշացնում են, որ էներգակիրների ֆիզիկական դեֆիցիտը Եվրոպայում կարող է զգացվել արդեն ընթացիկ ամսվա վերջին, իսկ պաշարների վերականգնումը կարող է ձգձգվել մինչև 2027 թվականի վերջը։

Այս ֆոնին ԵՄ-ն արդեն սկսել է օգտագործել նավթի ռազմավարական պաշարները, սակայն Դոմբրովսկիսը խոստովանել է, որ ձգձգվող հակամարտության դեպքում մեծանում է մատակարարումների լուրջ խափանումների վտանգը, հատկապես այն ոլորտներում, որոնք կրիտիկական կախվածություն ունեն վառելիքից։

Ստեղծված իրավիճակը մեծացնում է ճնշումը եվրոպական կառավարությունների վրա, որոնք ստիպված են լինելու հավասարակշռություն գտնել գնաճի դեմ պայքարի, տնտեսությանն աջակցելու և դեպի նավթից քիչ կախվածություն ունեցող էներգետիկ մոդելի անցումն արագացնելու միջև։