Անորեքսիա. վտանգավոր խանգարում, որը կարող է սպառնալ կյանքին

Վերջին տարիներին սննդային վարքագծի խանգարումները դարձել են առողջապահական լուրջ խնդիր ամբողջ աշխարհում։ Դրանցից ամենավտանգավորներից մեկը անորեքսիան է, որը ոչ միայն ազդում է մարդու ֆիզիկական առողջության վրա, այլև կարող է հանգեցնել ծանր հոգեբանական և սոցիալական հետևանքների։

Ի՞նչ է անորեքսիան

Անորեքսիան, կամ անորեքսիա ներվոզան, սննդային վարքագծի խանգարում է, որի դեպքում մարդը չափազանց վախենում է քաշ հավաքելուց և ձգտում է հնարավորինս նվազեցնել մարմնի քաշը։ Չնայած հաճախ արդեն իսկ նորմայից ցածր քաշ ունենալուն, անորեքսիայով տառապող մարդիկ կարող են իրենց «գեր» համարել և շարունակել սահմանափակել սննդի ընդունումը։

Այս խանգարումը դասվում է հոգեկան առողջության խնդիրների շարքին և պահանջում է մասնագիտական միջամտություն։

Ովքե՞ր են առավել խոցելի

Անորեքսիան կարող է զարգանալ ցանկացած տարիքում և ցանկացած սեռի մոտ, սակայն առավել հաճախ հանդիպում է դեռահասների և երիտասարդ կանանց շրջանում։ Միևնույն ժամանակ, վերջին տարիներին աճում է նաև տղամարդկանց և միջին տարիքի մարդկանց շրջանում ախտորոշվող դեպքերի թիվը։

Մասնագետները նշում են, որ հիվանդության զարգացման վրա կարող են ազդել մի շարք գործոններ.

• Ցածր ինքնագնահատական,
• Մարմնի արտաքին տեսքի նկատմամբ դժգոհություն,
• Սոցիալական ցանցերի և գեղեցկության չափանիշների ազդեցություն,
• Սթրեսային իրավիճակներ,
• Ընտանեկան կամ գենետիկ նախատրամադրվածություն։

Հիմնական ախտանիշները

Անորեքսիայի նշանները կարող են դրսևորվել տարբեր ձևերով, սակայն առավել տարածված են.

• Քաշի կտրուկ նվազում,
• Սննդի խիստ սահմանափակում,
• Կալորիաների նկատմամբ մոլուցքային վերահսկողություն,
• Չափազանց ֆիզիկական ակտիվություն,
• Սեփական մարմնի խեղաթյուրված ընկալում,
• Մշտական վախ՝ գիրանալուց,
• Հոգնածություն և թուլություն։

Կանանց մոտ հաճախ դիտվում է նաև դաշտանային ցիկլի խանգարում կամ բացակայություն։

Ինչպիսի՞ վտանգներ է առաջացնում

Անորեքսիան կարող է ազդել գրեթե բոլոր օրգան համակարգերի վրա։ Երկարատև թերսնուցումը հանգեցնում է օրգանիզմի բնականոն գործունեության խախտմանը։

Հնարավոր բարդություններից են.

• Սրտի ռիթմի խանգարումներ,
• Արյան ճնշման նվազում,
• Ոսկրային հյուսվածքի թուլացում,
• Հորմոնալ խնդիրներ,
• Իմունային համակարգի թուլացում,
• Երիկամների և լյարդի աշխատանքի խանգարումներ։

Ծանր դեպքերում հիվանդությունը կարող է կյանքի համար վտանգավոր լինել։

Բուժումը հնարավոր է

Մասնագետները շեշտում են, որ անորեքսիան բուժելի է, հատկապես եթե այն հայտնաբերվում է վաղ փուլում։ Բուժումը սովորաբար ներառում է մի քանի ուղղություն.

• Հոգեբանական աջակցություն և հոգեթերապիա,
• Սննդաբանի խորհրդատվություն,
• Բժշկական վերահսկողություն,
• Անհրաժեշտության դեպքում՝ հոգեբուժական օգնություն։

Բուժման գործընթացում կարևոր դեր ունի նաև ընտանիքի և մտերիմների աջակցությունը։

Ինչպե՞ս օգնել անորեքսիա ունեցող մարդուն

Եթե մտահոգիչ փոփոխություններ եք նկատում հարազատի կամ ընկերոջ մոտ, մասնագետները խորհուրդ են տալիս.

• Չքննադատել և չմեղադրել նրան,
• Խոսել հոգատար և աջակցող տոնով,
• Խրախուսել դիմել մասնագետի,
• Համբերատար լինել վերականգնման ընթացքում։

Անորեքսիան պարզապես «դիետա պահելու ցանկություն» չէ, այլ լուրջ հոգեկան և ֆիզիկական առողջական խանգարում, որը կարող է ծանր հետևանքներ ունենալ։ Վաղ ախտորոշումը, մասնագիտական բուժումը և շրջապատի աջակցությունը մեծացնում են լիարժեք ապաքինման հնարավորությունները։