Ինչու՞ են մարդիկ կախվածություն ձեռք բերում սոցիալական ցանցերից

Սոցիալական ցանցերն այսօր դարձել են միլիոնավոր մարդկանց առօրյայի անբաժանելի մասը։ Շատերը օրը սկսում և ավարտում են հեռախոսը ստուգելով, իսկ որոշ դեպքերում մի քանի րոպեով նախատեսված օգտագործումը վերածվում է ժամերի։ Ի՞նչն է պատճառը, որ սոցիալական ցանցերը կարող են կախվածություն առաջացնել։

Մասնագետների կարծիքով՝ պատճառներից մեկը մարդու ուղեղի աշխատանքի առանձնահատկություններն են։ Ամեն անգամ, երբ մարդը ստանում է հավանում, մեկնաբանություն կամ նոր հաղորդագրություն, ուղեղում արտադրվում է դոֆամին՝ հաճույքի և պարգևատրման զգացողության հետ կապված նյութ։ Այդ պատճառով մարդիկ կրկին ու կրկին վերադառնում են սոցիալական հարթակներ՝ նույն զգացողությունը ստանալու համար։

Կարևոր դեր ունի նաև անորոշության գործոնը։ Օգտատերը երբեք նախապես չի գիտի, թե ինչ նոր հրապարակում, տեսանյութ կամ նորություն կտեսնի հաջորդ պահին։ Հենց այդ անորոշությունն էլ մարդկանց ստիպում է անվերջ թերթել լրահոսը։

Սոցիալական ցանցերը նաև մարդկանց տալիս են շփման և ընդունված լինելու զգացողություն։ Շատերը հաճույք են ստանում իրենց մտքերով կիսվելուց և ուրիշների արձագանքը տեսնելուց։ Սակայն երբ այդ գործընթացը դառնում է չափազանց հաճախակի, կարող է վերածվել կախվածության։

Մեկ այլ պատճառ է վախը ինչ-որ կարևոր բան բաց թողնելուց։ Շատ 

օգտատերեր անընդհատ ստուգում են իրենց էջերը՝ համոզվելու համար, որ չեն բաց թողել նորություններ, հետաքրքիր հրապարակումներ կամ ընկերների ակտիվությունը։ Այս երևույթը հայտնի է «FOMO» անվամբ՝ անգլերեն «Fear of Missing Out» արտահայտությունից։

Մասնագետները նշում են, որ սոցիալական ցանցերի չափից շատ օգտագործումը կարող է հանգեցնել ուշադրության նվազման, քնի խանգարումների և սթրեսի աճի։ Այդ պատճառով խորհուրդ է տրվում սահմանել օգտագործման հստակ ժամանակ, անջատել ոչ անհրաժեշտ ծանուցումները և ժամանակ առ ժամանակ հանգիստ տալ թվային սարքերից։

Թեև սոցիալական ցանցերը բազմաթիվ առավելություններ ունեն՝ սկսած շփումից մինչև տեղեկատվության արագ տարածում, կարևոր է պահպանել հավասարակշռությունը, որպեսզի դրանք ծառայեն մարդուն, ոչ թե կառավարեն նրա ժամանակը։