Հայաստանի ամենավտանգավոր օձերը. որտեղ են դրանք ամենաշատը հանդիպում

Ամառային ամիսներին Հայաստանում օձերի ակտիվությունը զգալիորեն աճում է, ինչի հետևանքով ավելանում են նաև մարդկանց հետ հանդիպման դեպքերը։ Թեև հանրապետությունում հանդիպող օձերի մեծ մասը մարդու համար լուրջ վտանգ չի ներկայացնում, կան նաև թունավոր տեսակներ, որոնց խայթոցը կարող է առողջական ծանր հետևանքներ ունենալ։

Գյուրզա՝ Հայաստանի ամենավտանգավոր օձերից մեկը

Հայաստանում հանդիպող ամենավտանգավոր օձը համարվում է գյուրզան (Macrovipera lebetina)։ Այն խոշոր չափերի իժ է, որի երկարությունը կարող է հասնել մինչև 1,5-2 մետրի։ Գյուրզայի թույնը բավական ուժեղ է և առանց ժամանակին ցուցաբերված բժշկական օգնության կարող է լուրջ բարդություններ առաջացնել։

Այս տեսակը հիմնականում տարածված է Արարատյան դաշտավայրում, Վայոց ձորի որոշ հատվածներում և Սյունիքի մարզի ցածրադիր ու քարքարոտ տարածքներում։

Հայկական իժ

Հայկական իժը ևս թունավոր օձ է, որը հանդիպում է հիմնականում լեռնային շրջաններում։ Այն առանձնանում է համեմատաբար փոքր չափերով, սակայն նրա խայթոցը նույնպես պահանջում է անհապաղ բժշկական միջամտություն։

Հայկական իժերը հաճախ հանդիպում են քարքարոտ լանջերին, լեռնային մարգագետիններում և անտառամերձ հատվածներում։

Քթեղ իժ

Հայաստանում տարածված է նաև քթեղ իժը, որը ճանաչելի է գլխի առաջային մասում գտնվող փոքր ելուստով։ Այն առավել հաճախ հանդիպում է երկրի հարավային և հարավարևելյան շրջաններում։

Մասնագետների խոսքով՝ այս օձը սովորաբար խուսափում է մարդկանցից և հարձակվում է միայն վտանգ զգալու դեպքում։

Որտե՞ղ են օձերը հանդիպում ամենահաճախ

Օձերի հետ հանդիպման հավանականությունը հատկապես մեծանում է.

• քարքարոտ և արևոտ լանջերին,
• լքված շինությունների հարակից տարածքներում,
• թփուտներում և խիտ բուսականության մեջ,
• գյուղատնտեսական հողամասերում,
• գետերի և ջրամբարների մոտակայքում։

Ամենաշատ դեպքերը գրանցվում են Արարատի, Վայոց ձորի և Սյունիքի մարզերում, սակայն օձեր կարելի է հանդիպել Հայաստանի գրեթե բոլոր մարզերում։

Ինչ անել օձ տեսնելու դեպքում

Մասնագետները խորհուրդ են տալիս չփորձել բռնել կամ սպանել օձին։ Շատ դեպքերում այն ինքնուրույն հեռանում է, եթե իրեն վտանգված չի զգում։ Բնության գրկում զբոսնելիս ցանկալի է կրել փակ կոշիկներ, իսկ խիտ խոտածածկ տարածքներում լինել առավել զգոն։

Եթե օձը խայթել է, անհրաժեշտ է հնարավորինս արագ դիմել բժշկական օգնության։ Չի թույլատրվում վերքը կտրել, այրել կամ փորձել դուրս ծծել թույնը, քանի որ նման գործողությունները կարող են միայն վատթարացնել տուժածի վիճակը։

Թեպետ թունավոր օձերի հետ հանդիպումները Հայաստանում համեմատաբար հազվադեպ են, մասնագետները խորհուրդ են տալիս հատկապես ամռան ամիսներին պահպանել զգուշությունը և խուսափել այն վայրերից, որտեղ դրանց հանդիպման հավանականությունը մեծ է։