Ստեղծվել է «գերգոյատևող» կիբորգ խավարասեր, որը կարող է ջրի տակ լողալ

Սինգապուրի Նանյանգի տեխնոլոգիական համալսարանի և Ճապոնիայի Վասեդա համալսարանի հետազոտողները մշակել են կիբորգ խավարասեր, որը կարող է ոչ միայն քայլել ցամաքի վրա, այլև մինչև երեք ժամ անցկացնել ջրի տակ։ Զարգացումը նկարագրված է Nature Communications (NatCom) ամսագրում։

Սովորական խավարասերները շնչում են ոչ թե թոքերով, այլ բարակ շնչափողերի ցանցի միջոցով, որոնք թթվածինն ուղղակիորեն մատակարարում են բջիջներին։ Գիտնականները օգտվել են այս եզակի առանձնահատկությունից և ստեղծել են մանրանկարչական կյանքի ապահովման համակարգ։ Միջատի մեջքին ամրացվել է նոսրացված ջրածնի պերօքսիդի փոքր ռեզերվուար։ Երբ կատալիզատոր է ավելացվում, այն դանդաղորեն արտանետում է թթվածին, որը չորս սիլիկոնե խողովակների միջոցով ուղղակիորեն մատակարարվում է խավարասերի շնչառական համակարգին։

Սուզման սարքավորումներից բացի, կիբորգը հագեցած է էլեկտրոնային հեռակառավարման մոդուլով։ Հրամանները միջատին փոխանցվում են էլեկտրոդների միջոցով, և այն շարունակում է շարժվել իր սեփական մկանների միջոցով։ Այս սարքը վերացնում է ծանր մարտկոցների կամ բարդ շարժիչների անհրաժեշտությունը, ինչը համակարգը դարձնում է թեթև և էներգաարդյունավետ։

Փորձարկումների ընթացքում խավարասերը ազատորեն լողում էր ջրի տակ, ապա դուրս էր գալիս ցամաքի վրա և շարունակում էր շարժվել առանց որևէ սահմանափակման։ Մշակողների խոսքով՝ հիմնական մարտահրավերը բավականաչափ կոմպակտ և ճկուն համակարգ ստեղծելն էր, որը չէր խանգարի միջատի բնական շարժունակությանը։

Հեղինակները կարծում են, որ կիբեռնետիկ միջատները կարող են ավելի արդյունավետ լինել, քան ավանդական մինի-ռոբոտները՝ ավերակների, ջրհեղեղված թունելների, կոյուղու և ստորջրյա քարանձավների ուսումնասիրության ժամանակ։ Միլիոնավոր տարիների էվոլյուցիայի շնորհիվ խավարասերները կարողանում են թափանցել նեղ ճեղքեր և հաղթահարել այնպիսի խոչընդոտներ, որոնք սովորական ռոբոտները չեն կարող։

Նմանատիպ մշակումներ արդեն կիրառվել են գործնականում։ 2025 թվականին Մյանմայում տեղի ունեցած ավերիչ երկրաշարժից հետո տեսախցիկներով և սենսորներով հագեցած կիբորգ խավարասերներն օգտագործվել են ավերակների տակ փրկվածներին որոնելու համար։ Նոր համակարգը թույլ կտա նրանց գործել ջրհեղեղված տարածքներում, որտեղ սովորական ռոբոտները հաճախ անարդյունավետ են լինում։

Թարգմանությունը՝ Lurer.com-ի