Բացահայտվել է քնի կողմից ուղեղի պաշտպանության հիմնական մեխանիզմը

Ուղեղին քունը անհրաժեշտ է ոչ միայն հանգստի և դետոքսիկացիայի, այլև սթրեսին հարմարվելու, խափանումներից վերականգնվելու և ուսումը շարունակելու ունակությունը պահպանելու համար: Այս եզրակացությանն են հանգել Չինաստանի գիտությունների ակադեմիայի գիտնականները: Արդյունքները հրապարակվել են «Brain Medicine» (BM) ամսագրում:

Ուսումնասիրության հեղինակները կարծում են, որ քնի հիմնական գործառույթը այսպես կոչված նյարդային դիմադրողականության պահպանումն է: Պարզ կայունությունից տարբերվող դիմադրողականությունը վերաբերում է ուղեղի՝ վնասվածքից, սթրեսից կամ շրջակա միջավայրի փոփոխություններից հետո իրեն վերակազմավորելու ունակությանը՝ միաժամանակ պահպանելով նորմալ գործառույթը:

Հետազոտողների կարծիքով, քնի տարբեր փուլերը կատարում են տարբեր գործառույթներ: Խորը, ոչ REM քնի ընթացքում ուղեղը վերակազմավորում է նեյրոնների միջև կապերը՝ կանխելով սովորելուց և նոր տեղեկատվություն կուտակելուց հետո առաջացող գերբեռնվածությունը: Արագ աչքի շարժման (REM) քնի ընթացքում նեյրոնային ցանցերը դառնում են ավելի ճկուն. ուղեղը ուսումնասիրում է նոր կապի ձևեր և թուլացնում է չափազանց կոշտ դարձածները:

«Եթե ուղեղը դիտարկենք որպես բարդ դինամիկ ցանց, քունը ներկայացվում է ոչ թե որպես պարզ վերալիցքավորում, այլ որպես համակարգի վերականգնման և վերակազմակերպման համար հատուկ նշանակված ժամանակ», - նշել է ուսումնասիրության համահեղինակ Սյաոհույ Վանը Չինաստանի գիտությունների ակադեմիայից:

Ավելին, խորը քնի ընթացքում ակտիվանում է գլիմֆատիկ համակարգը՝ մեխանիզմ, որը մաքրում է ուղեղը նյութափոխանակության թափոններից, այդ թվում՝ բետա-ամիլոիդ սպիտակուցից, որը կապված է Ալցհայմերի հիվանդության զարգացման հետ։

Հեղինակների խոսքով՝ դանդաղ ալիքային և արագ աչքի շարժման (REM) քնի հերթագայող փուլերը թույլ են տալիս ուղեղին միաժամանակ հեռացնել «կենսաբանական թափոնները», վերականգնել նյարդային կապերը և պահպանել նոր պայմաններին հարմարվելու ունակությունը։

Հետազոտողները կարծում են, որ այս սկզբունքները կարող են օգտակար լինել ոչ միայն բժշկության, այլև արհեստական ​​բանականության զարգացման մեջ։ Ժամանակակից նեյրոնային ցանցերը հաճախ կորցնում են նախկինում ձեռք բերված գիտելիքները՝ նոր առաջադրանքներ սովորելիս, մինչդեռ «քնի» անալոգների ներդրումն արդեն իսկ օգնում է նրանց ավելի լավ հիշել տեղեկատվությունը և վերականգնվել խափանումներից հետո։