Եվրոպայում արգելել են չվաճառված հագուստն ու կոշիկը ոչնչացնել

ԵՄ հրահանգի՝ Էկոդիզայնի կանոնակարգի (ESPR) համաձայն՝ 2026 թվականի հուլիսի 19-ից խոշոր ընկերությունները չեն կարողանա ոչնչացնել չվաճառված կամ վերադարձված հագուստն ու կոշիկը։ Փոխարենը արտադրանքը պետք է վերաօգտագործվի, փոխանցվի բարեգործությանը կամ վերամշակվի։ Նպատակն այն է, որ ապրանքներն ավելի երկար մնան շրջանառության մեջ և վաղաժամ աղբ չդառնան, հաղորդում է Tagesschau-ն։

Ամեն տարի ԵՄ-ում նման ապրանքների միլիոնավոր միավորներ հայտնվում են աղբավայրերում։ Միայն Գերմանիայում 2021 թվականին ոչնչացվել է վերադարձված հագուստի մոտ 17 մլն միավոր։ Եվրոպական շրջակա միջավայրի գործակալության (EEA) տվյալներով, Եվրոպայում ամեն տարի մինչև 600 000 տոննա չկրած տեքստիլ է հայտնվում աղբավայրերում, հաղորդում է DW-ն։ Սա հանգեցնում է ռեսուրսների վատնման և հսկայական վնաս է հասցնում շրջակա միջավայրին ու կլիմային։

Ուժի մեջ մտնող կանոններն ավելի լայն ռազմավարության մաս են, որը միտված է ԵՄ-ում բազմաթիվ ապրանքներ դարձնել ավելի երկարակյաց, վերանորոգման և վերաօգտագործման համար պիտանի, և այդպիսով նվազեցնել CO₂-ի արտանետումները ողջ կենսացիկլի ընթացքում։ ESPR-ը գործում է 2024 թվականի ամառից, իսկ այժմ տեքստիլի ոչնչացման արգելքն ուժի մեջ է մտնում խոշոր ընկերությունների համար։ Միջին ձեռնարկությունների համար նախատեսված են ավելի երկար անցումային ժամկետներ՝ մինչև 2030 թվականը։

Սակայն այս արգելքը միանշանակ բացարձակ չէ։ Կանոնակարգը նախատեսում է բացառություններ, օրինակ՝ եթե արտադրանքը չի կարող վերաօգտագործվել անվտանգության նկատառումներից ելնելով, կամ եթե վերաօգտագործումը տեխնիկապես աննպատակահարմար է։