Իրան–Հայաստան–Վրաստան–Ռուսաստան. օրակարգում՝ նոր էներգետիկ միջանցքների ստեղծումն է

Իրանի էներգետիկայի նախարար Աբաս Ալիաբադին և Հայաստանի տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարար Դավիթ Խուդաթյանը քննարկել են համագործակցության հարցերը, հայտնում է Mehr-ը։

Կողմերն ընդգծել են երրորդ էլեկտրահաղորդման գծի կառուցման 12-ամյա նախագծի իրականացումն ու ավարտն արագացնելու անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև որոշել են շարունակել համագործակցությունը՝ նախագծի իրականացումն արագացնելու համար։

Հանդիպման ընթացքում Իրանի էներգետիկայի նախարարը բարձրացրել է «Մեղրի» հիդրոէլեկտրակայանի կառուցման հարցը, իսկ հայկական կողմը, հղում անելով ավելի վաղ ձեռք բերված պայմանավորվածություններին, հայտարարել է այս էլեկտրակայանի շինարարության հարցում համագործակցելու պատրաստակամության մասին։ Հայտարարվել է նաև, որ օմանական ընկերությունը պատրաստակամություն է հայտնել ֆինանսավորել և իրականացնել «Մեղրի» էլեկտրակայանի կառուցման նախագիծը։

Հանդիպման ընթացքում քննարկվել է նաև Իրան - Հայաստան - Վրաստան - Ռուսաստան էլեկտրաէներգետիկ միջանցքների ստեղծման հարցը։ Թեհրանը հայտարարել է պատրաստակամության մասին, որպեսզի Հայաստանի և Վրաստանի միջև էլեկտրահաղորդման գծի շինարարությունն իրականացվի իրանական ընկերությունների կողմից։

Իրանի էներգետիկայի նախարարը նաև աջակցել է Արաքս գետի աղտոտման հարցերով աշխատանքային խմբի նիստ անցկացնելու գաղափարին։

Հանդիպման կուլիսներում էներգետիկայի նախարարը, նշելով, որ Իրանը և Հայաստանը երկու հարևան և եղբայրական երկրներ են՝ հարաբերությունների և համագործակցության երկար պատմությամբ, անդրադարձել է երկրների միջև երկկողմ համագործակցության զարգացմանը և ասել. «Երկու երկրներն էլ միշտ ձգտել են զարգացնել այս հարաբերությունները։ Հայաստանի տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարի այցի նպատակը որոշ անավարտ նախագծերին հետևելն ու դրանք ավարտին հասցնելն է, ինչպես նաև նոր համատեղ նախագծերի մեկնարկը։ Կարծում եմ, որ այս այցը կարող է շատ կարևոր և արդյունավետ լինել այս առումով։ Մեզ համար հետաքրքրություն ներկայացնող ամենակարևոր նախագծերից մեկը իրանական էլեկտրացանցի միացումն է հյուսիսային երկրների հետ, և Հայաստանը այս երթուղու գլխավոր օղակներից մեկն է։ Հայաստանի հետ մեկտեղ այս ծրագրում ներգրավված են նաև այլ երկրներ, և մենք դիտարկում ենք Իրանի, Հայաստանի, Վրաստանի և Ռուսաստանի միացման նախագծի շահագործման հանձնելու հնարավորությունը»։

Խոսելով երկու երկրների համատեղ հանդիպման մյուս նպատակների մասին՝ էներգետիկայի նախարարը նշել է. «Մեկ այլ կարևոր հարց է էներգետիկ համագործակցության զարգացումը։ Իրանը արդեն երկար տարիներ գազ է արտահանում Հայաստան, իսկ փոխարենը ստանում է էլեկտրաէներգիա։ Այս համագործակցության զարգացումը վաղուց օրակարգում է, և դրա համար անհրաժեշտ է կառուցել նոր էլեկտրահաղորդման գիծ։

Այս նախագիծը ներկայումս իրականացվում է։ Հայ նախարարի այցի ընթացքում բանակցություններ են տեղի ունեցել դրա կատարման գործընթացն արագացնելու վերաբերյալ, որպեսզի այն հնարավոր լինի ավարտել ավելի կարճ ժամկետներում։ Քննարկման մեկ այլ առարկա էր Արաքս գետի վրա համատեղ նախագիծը։ Այս գետն ունի հիդրոէներգետիկայի համար համապատասխան ներուժ, և կա մոտ 200 մեգավատ հզորությամբ էլեկտրակայան կառուցելու հնարավորություն։  Այս նախագծի ուսումնասիրություններն արդեն ամբողջությամբ ավարտվել են, և այժմ անհրաժեշտ է սահմանել դրա ֆինանսավորման և իրականացման փուլերը»։

Իրանի Իսլամական Հանրապետության և Հայաստանի Հանրապետության միջև էներգետիկ համագործակցությունը գտնվում է շատ բարձր մակարդակի վրա։ Էներգետիկայի ոլորտում երկու երկրների միջև գազի և էլեկտրաէներգիայի փոխանակումն իրականացվում է արդեն երկար տարիներ, և Հայաստանի Հանրապետությունն ունի ամբողջ տարվա ընթացքում էլեկտրաէներգիա Իրան արտահանելու և փոխարենը գազ ստանալու հնարավորություն։

Այս հարցը նույնպես քննարկվել է հանդիպման ժամանակ։ Բացի այդ, դիտարկվել են երկկողմ համագործակցության զարգացման և երկու երկրների էներգետիկ ենթակառուցվածքների միացման հնարավորությունները։ Ամենակարևոր համատեղ նախագծերից մեկը 400 կՎ լարման էլեկտրահաղորդման գիծն է, որը ներկայումս գտնվում է իրականացման փուլում։ Իհարկե, այս նախագծի իրականացման ընթացքում կան որոշ խնդիրներ և խոչընդոտներ, որոնք քննարկվել են։ Հուսով ենք, որ այս նախագիծը շահագործման կհանձնվի մինչև տարեվերջ», - նշել է իրանցի նախարարը։