Դանուբի ծանծաղացումը 44 տարվա մեջ առաջին անգամ հանգեցրել է Հունգարիայի «Պակշ» ԱԷԿ-ի լիակատար կանգին

Հունգարիայի «Պակշ» ատոմային էլեկտրակայանը 44 տարվա մեջ առաջին անգամ ամբողջությամբ կանգնեցվել է Դանուբում ջրի մակարդակի հետագա նվազման պատճառով։ Այս մասին ավելի վաղ Facebook սոցիալական ցանցում հայտարարել էր Հունգարիայի վարչապետ Պետեր Մադյարը։

«Դանուբում ջրի մակարդակի հետագա նվազման պատճառով վերջին գործող էներգաբլոկը կկանգնեցվի գիշերվա ժամը 1:30-ին։ Դա էլեկտրակայանին կթողնի ընդամենը 240 մեգավատ հզորություն, իսկ վաղը այն 44 տարվա մեջ առաջին անգամ ամբողջությամբ կկանգնի», — ավելի վաղ գրել էր Մադյարը։

Կանգառը տեղի է ունեցել այն պատճառով, որ ԱԷԿ-ը ռեակտորների սառեցման համար օգտագործում է Դանուբի ջուրը։ Ջրի մակարդակի քննադատական նվազման և դրա ջերմաստիճանի բարձրացման դեպքում կայանի շահագործումը դառնում է անհնար անվտանգության պահանջների տեսանկյունից։

«Պակշ» ԱԷԿ-ը Հունգարիայի միակ գործող ատոմային էլեկտրակայանն է և առանցքային դեր է խաղում երկրի էներգահամակարգում։ Կայանի խորհրդային նախագծի ՎՎԷՌ-440 տիպի չորս էներգաբլոկները շահագործման են հանձնվել 1980-ական թվականներին և ապահովում են Հունգարիայում էլեկտրաէներգիայի արտադրության մոտ կեսը։

Դանուբի մակարդակի նվազումը դարձել է Կենտրոնական Եվրոպայում տևական շոգի և չոր շրջանի հետևանք։ Վերջին տարիներին գետի ցածր ջրառատությունը բազմիցս խնդիրներ է ստեղծել Դանուբի ավազանի երկրների էներգետիկայի և նավագնացության համար։

«Պակշ» ԱԷԿ-ի համար սա առաջին նման դեպքը չէ։ 2022 թվականին ծայրահեղ շոգի և գետի ջրի ջերմաստիճանի բարձրացման ֆոնին կայանը բախվել էր սարքավորումների սառեցման հետ կապված սահմանափակումների։ Այն ժամանակ իշխանությունները թույլատրել էին ժամանակավորապես բարձրացնել ջրի թույլատրելի ջերմաստիճանը այն Դանուբ թափելուց հետո, որպեսզի պահպանվի էներգամատակարարման կայունությունը։

Կայանի ներկայիս կանգառը դարձել է հազվադեպ դեպք, երբ կլիմայական պայմաններն անմիջականորեն հանգեցրել են Հունգարիայի էներգետիկ ենթակառուցվածքի առանցքային օբյեկտի աշխատանքի դադարեցմանը։