«Ջերմային գմբեթը» ծածկել է ԱՄՆ-ի արևմուտքը․ մինչև 47 աստիճան շոգը մեծացնում է խոշոր հրդեհների ռիսկը

ԱՄՆ-ի արևմտյան շրջանների զգալի մասը պատվել է ծայրահեղ շոգի լայնածավալ ալիքով, որտեղ ջերմաստիճանը մոտեցել է ռեկորդային ցուցանիշներին, հայտնում է Associated Press-ը։

Օդերևութաբանների տեղեկացմամբ, շոգը մեծացնում է նոր անտառային հրդեհների վտանգը այն շրջաններում, որոնք արդեն տառապում են երաշտից և գործող հրդեհներից։

ԱՄՆ-ի Ազգային օդերևութաբանական ծառայության տվյալներով, անոմալ շոգի պատճառը այսպես կոչված «ջերմային գմբեթն» է՝ բարձր ճնշման մի շրջան, որը տաք օդը պահում է երկրի մակերևույթի մոտ։ Այն տարածվել է Արիզոնայից մինչև Մոնտանա։

Սինոպտիկները նշում են, որ շոգը համեմատաբար կարճատև կլինի, սակայն առաջիկա օրերին վտանգավոր իրավիճակը կպահպանվի։

Լաս Վեգասում շաբաթ օրը ջերմաստիճանը բարձրացել է մինչև 46 աստիճան Ցելսիուս՝ դա տարվա ամենաշոգ օրն էր և օրական ռեկորդից ընդամենը մեկ աստիճանով ցածր։ Ֆինիքսում սպասվում էր մինչև 47 աստիճան, իսկ Կալիֆոռնիայի Էլ Սենտրոյում սինոպտիկները կանխատեսում էին ռեկորդային 48 աստիճան։ Նույնիսկ Մոնտանայում ջերմաստիճանը կարող էր հասնել 40 աստիճանի․ Գրեյթ Ֆոլս քաղաքում սպասվում էր այս ժամանակահատվածի համար նոր առավելագույն ցուցանիշ։

Օդերևութաբանները զգուշացրել են, որ հատկապես վտանգավոր են գիշերային ջերմաստիճանները․ որոշ շրջաններում դրանք չեն իջնում 31–33 աստիճանից ցածր, ինչը թույլ չի տալիս օրգանիզմին վերականգնվել ցերեկային շոգից հետո։

Շրջանների բնակիչներին խորհուրդ է տրվում հնարավորության դեպքում մնալ փակ տարածքներում, ավելի շատ ջուր խմել և խուսափել դրսում երկար մնալուց։ Քաղաքներում բացվում են հովացման կետեր։ Օրինակ՝ Ֆինիքսում նման կենտրոններից մեկն ամեն օր ընդունում է մոտ 200 մարդու՝ այցելուներին տրամադրելով ջուր, սնունդ և զով տարածքում մնալու հնարավորություն։

Շոգը նաև զգալիորեն մեծացնում է անտառային հրդեհների վտանգը։ Մոնտանայում, որտեղ հրդեհներն արդեն շարունակվում են, իշխանությունները նախազգուշացրել են վտանգի մասին՝ բարձր ջերմաստիճանի, չորության և ուժեղ քամու համադրության պատճառով։ Նահանգի մեծ մասը գտնվում է հրդեհավտանգ եղանակի նախազգուշացման գոտում։

Նևադայում «ջերմային գմբեթի» ազդեցության պատճառով նվազել է օդի խոնավությունը․ որոշ շրջաններում այն ցերեկը իջնում է մինչև միանիշ արժեքների, ինչը նպաստավոր պայմաններ է ստեղծում կրակի տարածման համար։

Հարավային Կալիֆոռնիայում ԱՄՆ-ի Անտառային ծառայությունը հայտարարել է հրդեհների բարձրացված ռիսկ՝ բացառությամբ ափամերձ շրջանների։ Վաշինգտոն նահանգում նահանգապետ Բոբ Ֆերգյուսոնը արտակարգ դրություն է հայտարարել այն բանից հետո, երբ անոմալ շոգն ու ուժեղ քամին սրել են անտառային հրդեհների իրավիճակը։ Տարածաշրջանում այրվում է 12 խոշոր օջախ՝ ավելի քան 800 քառակուսի կիլոմետր ընդհանուր մակերեսով։

Վաշինգտոնի արևելյան մասը Ազգային օդերևութաբանական ծառայությունից ստացել է «հատկապես վտանգավոր իրավիճակ» կարգի նախազգուշացում՝ հրդեհների ծայրահեղ վտանգի պատճառով։ Նահանգում նաև մինչև սեպտեմբերի վերջ արգելվել են բաց և գյուղատնտեսական այրման տեսակների մեծ մասը։

Հրդեհավտանգ իրավիճակը պահպանվում է նաև Օրեգոնում, որտեղ հրշեջները պայքարում են մի քանի խոշոր հրդեհների դեմ։ Rowe Creek Complex հրդեհի մակերեսը հասել է մոտ 1,270 քառակուսի կիլոմետրի, թեև փրկարարներին հաջողվել է վերահսկողության տակ առնել դրա տարածքի ավելի քան կեսը։

Գիտնականները նման շոգի ալիքների հաճախացումն ու ուժգնացումը կապում են կլիմայի փոփոխության հետ, որն առաջացել է ածխի, նավթի և գազի այրումից գոյացող արտանետումների հետևանքով։ Տաքացումը նպաստում է ծայրահեղ շոգի ավելի երկարատև ժամանակաշրջաններին, երաշտների ուժեղացմանը և ավելի լայնածավալ անտառային հրդեհների համար պայմանների ստեղծմանը։

Այս տարի լրացուցիչ գործոն կարող է լինել Էլ Նինյո բնական երևույթը՝ Խաղաղ օվկիանոսի հասարակածային հատվածի ջրերի տաքացումը, որը ազդում է համաշխարհային եղանակային պայմանների վրա և նպաստում ջերմաստիճանների բարձրացմանը։ Փորձագետների տվյալներով, ներկայիս Էլ Նինյոն կարող է դառնալ ամենաուժեղներից մեկը՝ 1950 թվականից ի վեր դիտարկումների սկզբից սկսած։