Ավանակ, ձի և քունջութ․ գիտնականները բացահայտել են հնագույն եգիպտացիների ներկերի անսպասելի բաղադրատոմսերը

Հնագույն եգիպտացի նկարիչները օգտագործում էին ներկերի շատ ավելի բարդ բաղադրատոմսեր, քան նախկինում էր համարվում։ Գիտնականները հին ներկերի բաղադրության մեջ հայտնաբերել են տարբեր կենդանիներից ստացված սոսինձներ, ինչպես նաև բուսական նյութեր, այդ թվում՝ քունջութի և մորինգայի վերամշակման արտադրանքներ։

Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են Science Advances ամսագրում։

Հնագետների, վերականգնողների և պատմաբանների միջազգային խումբը ուսումնասիրել է 28 միկրոսկոպիկ նմուշ՝ 14 արվեստի գործերից, որոնք ստեղծվել են մոտավորապես մ.թ.ա. 1425 թվականից մինչև մ.թ. 400 թվականը։ Դրանց թվում եղել են ներկված սարկոֆագներ, դամբարանների պատի որմնանկարներ, կրաքարե ռելիեֆներ և սվաղ, որը կապված է թաղման ծիսակարգերի հետ։

Սպիտակուցների վերլուծությունը ցույց է տվել, որ հին վարպետներն իսկապես լայնորեն օգտագործել են կենդանական սոսինձ։ Ամենից հաճախ այն պատրաստված է եղել խոշոր եղջերավոր անասուններից, սակայն հետազոտողները գտել են նաև ոչխարներից կամ այծերից, ավանակներից, ձիերից և, հնարավոր է, վայրի անտիլոպներից ստացված սոսնձի կիրառման ապացույցներ։ Արդյունքների համաձայն, հումք են ծառայել հիմնականում կենդանիների կաշիներն ու միացնող հյուսվածքները, ոչ միայն ոսկորները, ինչպես ենթադրվում էր որոշ ավելի վաղ ուսումնասիրություններում։

Առավել անսպասելի էին բուսական բաղադրիչները։ Նմուշներում հայտնաբերվել են քունջութի և մորինգայի սպիտակուցներ՝ բուսական նյութեր, որոնք նախկինում չէին արձանագրվել հին եգիպտական արվեստի գործերում։

Գիտնականները կատարել են լրացուցիչ վերլուծություններ՝ պարզելու համար, թե ինչ ձևով են օգտագործվել այս բույսերը։ Արդյունքները ցույց են տվել սպիտակուցների մեծ քանակության և յուղի միայն փոքր հետքերի առկայություն։

Ուստի, հավանաբար, նկարիչները կիրառել են ոչ թե հենց բուսական յուղերը, այլ քուսպը՝ սպիտակուցով հարուստ մնացորդը, որը մնում է սերմերը ճզմելուց հետո։