Արզումանյանը միացել է Ղազարյանին․ նոր զարգացում ֆուտբոլի ֆեդերացիայի ընտրություններից առաջ Միզապարկի քաղցկեղ․ փորձարկման ընթացքում կրկնության ռիսկը նվազել է 68%-ով «Հրավիրում եմ քննարկման». Ռուբինյանը ընդդիմադիրներին քաղաքական «գործա՞րք» է առաջարկում Երկարակեցության նոր հուշում՝ աղիքային մանրէներից Լարված իրավիճակ՝ ԱԺ-ում. Թրամփի նոր քայլը, Իրանի սպառնալիքն ու Ուկրաինան Սեմագլուտիդը փորձարկվել է 6–11 տարեկանների մոտ․ ի՞նչ են ցույց տվել արդյունքները Միրզոյանն ու ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղարի ներկայացուցիչը անդրադարձել են Կոսովոյում խաղաղապահ առաքելությանը Հայաստանի մասնակցությանը և դրա շարունակականությանը Կրծքագեղձի քաղցկեղ․ ԱՄՆ-ում նոր դեղային համակցություն է հաստատվել Մենք Սահմանադրության հարցը ժողովրդի հետ կորոշենք՝ առանց ընդդիմության.Բադալյան ՈՒղիղ․ ԱԺ նախագահ Ռուբեն Ռուբինյանը պատասխանում է լրագրողների հարցերին Ադրբեջանցի զինծառայողը Անիի ուղղությամբ 6 կրակոց է արձակել․ գործը դատարանում է Արհեստական եղջերաթաղանթ․ նոր հույս՝ տեսողությունը վերականգնելու համար 

«Գալիլեյի պատրաստածը». գիտնականը հայտնաբերել է XVII դարի աստղադիտակի առեղծվածային նկարագրություն

Այլ

Մինչև այժմ անհայտ XVII դարի աստղադիտակի նկարագրությունը կարող է էապես փոխել վաղ օպտիկայի պատմության և Գալիլեո Գալիլեյի փորձերի մասին պատկերացումները։ Լիմերիկի համալսարանի հետազոտողը իսպանական ձեռագրում հայտնաբերել է չորս ոսպնյակով ցամաքային աստղադիտակի մանրամասն նկարագրություն, որը փաստաթղթի հեղինակը անվանում է հենց Գալիլեյի ստեղծածը։

1666 թվականի ձեռագիրը հայտնաբերել է դոկտոր Խոսե Մարիա Մորենո Մադրիդը՝ Լիմերիկի համալսարանի Պատմության և աշխարհագրության դպրոցի հետազոտողը։ De Tellescopiis Stellarum վերնագրով փաստաթուղթը պատկանել է իսպանացի դոմինիկյան վանական Իգնասիո Մունյոսին։

Դրանում Մունյոսը ներկայացնում է աստղադիտակի կառուցվածքի մանրամասն նկարագրություն, ներառյալ դրա առանձին բաղադրիչները, և սարքը ուղղակիորեն անվանում է «fabricatum a Galilaeo»՝ «Գալիլեյի պատրաստածը»։ Ձեռագրում պահպանվել են նաև աստղադիտակի սխեմաներն ու նկարները։

Մորենո Մադրիդի հետազոտությունը հրապարակվել է Annals of Science գիտական ամսագրում։ Դրա արդյունքները ցույց են տալիս, որ չորս ոսպնյակով աստղադիտակների հետ փորձարկումները կարող էին սկսվել զգալիորեն ավելի վաղ, քան մինչև այժմ համարվում էր։

Պատմական տվյալները սովորաբար առաջին չորս ոսպնյակով աստղադիտակների ի հայտ գալը վերագրում են մոտավորապես 1643–1645 թվականներին։ Իսկ եթե Մունյոսի նկարագրած սարքն իսկապես պատրաստվել է Գալիլեյի կողմից, ապա նման կառուցվածքով առաջին հայտնի փորձերը պետք է թվագրվեն ոչ ուշ, քան 1630 թվականով, այսինքն՝ դեռևս նշանավոր գիտնականի կենդանության օրոք։

Հատկապես հետաքրքիր է, որ չորս ոսպնյակով կառուցվածքը տարբերվում էր այն աստղադիտակից, որն ավելի ուշ սկսեցին անվանել գալիլեյան։ Ձեռագրում նկարագրված սարքը ցամաքային աստղադիտակ էր՝ չորս ոսպնյակով, շրջված կոնաձև կորպուսով և ուղիղ պատկեր տվող ակնապակով։ Ոսպնյակները ուռուցիկ էին և տեղադրված էին միմյանցից մոտավորապես իրենց երկու ֆոկուսային հեռավորություններին հավասար հեռավորության վրա։

Այս գործիքի պատմությունը կապված է իսպանական գաղութների հետ։ Ըստ ձեռագրի, աստղադիտակը Մունյոսին էր փոխանցել Անտոնիո Սեբաստիան դե Տոլեդո Մոլինա-ի-Սալասարը՝ Նոր Իսպանիայի փոխարքան և դե Մանսերայի մարկիզը։ Փոխարքան վանականին հանձնարարել էր մանրակրկիտ ուսումնասիրել սարքը, որպեսզի ստուգի դրա գիտական կարողությունները։

Ավելի վաղ Մունյոսը հայտնվել էր աքսորում Պորտուգալական Հնդկաստանում՝ Ֆիլիպիններում դոմինիկյանների նոր միաբանություն ստեղծելու փորձից հետո։ Ավելի ուշ նա դիմել էր իսպանական թագավոր Ֆիլիպ IV-ին՝ առաջարկելով իսպանական նավատորմերի նավարկությունը բարելավելու հեղափոխական միջոց։ Դրա դիմաց նա հույս ուներ ստանալ միապետի աջակցությունը՝ Իսպանիա վերադառնալու համար։

Նոր Իսպանիայի փոխարքան կասկածում էր, որ Մունյոսը կարող էր չափազանցնել իր գիտական ունակությունները՝ թագավորական ֆինանսավորում ստանալու համար։ Այդ պատճառով նա նրան հանձնարարել էր աստղադիտակի մանրամասն հետազոտություն անցկացնել։

Գտածոն հատկապես կարևոր է Գալիլեյի պահպանված աստղադիտակների մասին հավաստի տեղեկությունների պակասի պատճառով։ Ինքը՝ գիտնականը, պնդում էր, որ երբեք չի վաճառել իր աստղադիտակները։ XVII դարի առաջին կեսի՝ մեր օրեր հասած ութ աստղադիտակներից և ոչ մեկը չի կարող անվիճելիորեն վերագրվել Գալիլեյին։ Ֆլորենցիայի թանգարանի երկու գործիքներ ավանդաբար կապում են գիտնականի հետ, սակայն այս վերագրումը մնում է վեճերի առարկա։

Բացի այդ, Գալիլեյն ինքը չի թողել իր աստղադիտակների տեխնիկական նկարագրություններ։

Հայտնի է, որ նա իսպանական թագավոր Ֆիլիպ IV-ին էր փոխանցել մեկ մեծ և երկու փոքր աստղադիտակ՝ հույս ունենալով շահել թագավորական արքունիքի բարեհաճությունը և վարձատրություն ստանալ, այսպես կոչված, երկայնության խնդրի՝ ծովում նավի երկայնությունը որոշելու հարցի լուծման համար։

Մորենո Մադրիդը ենթադրում է, որ Մունյոսի նկարագրած չորս ոսպնյակով աստղադիտակը կարող էր հասնել դե Մանսերայի մարկիզին իսպանական թագավորական արքունիքի միջոցով։ Սակայն գործիքի այս ճանապարհը հաստատող ուղիղ փաստաթղթեր առայժմ չեն հայտնաբերվել։

Հետազոտողը շեշտում է, որ առայժմ անհնար է վերջնականապես հաստատել աստղադիտակի պատկանելությունը Գալիլեյին։ Այնուամենայնիվ, ձեռագրում առկա ուղիղ գրառման և այն պատմական վկայությունների համադրությունը, ըստ որոնց Մանսերան կարող էր իսպանական արքունիքի միջոցով հասանելիություն ունենալ Գալիլեյի աստղադիտակներին, նման վարկածը դարձնում է լուրջ քննարկման արժանի։

Նույնիսկ եթե հետագա ուսումնասիրությունները չհաստատեն սարքի գալիլեյան ծագումը, Մունյոսի ձեռագիրը մնում է կարևոր պատմական աղբյուր։ Այն պարունակում է XVII դարի աստղադիտակի ամենամանրամասն հայտնի տեխնիկական նկարագրություններից մեկը և ցույց է տալիս, թե որքան հեղինակավոր գիտական գործիքներ էին դրանք այդ դարաշրջանում։

Այժմ հետազոտողները հույս ունեն հայտնաբերել նոր փաստաթղթային կամ նյութական վկայություններ, որոնք թույլ կտան վերջնականապես պարզել այս անսովոր աստղադիտակի ծագումը։

Հետևե՛ք Euromedia24-ին
Youtube-ում`
Վրաստանում ավարտվել է դեպի Ռուսաստանի սահման տանող կամրջի շինարարությունըԱրզումանյանը միացել է Ղազարյանին․ նոր զարգացում ֆուտբոլի ֆեդերացիայի ընտրություններից առաջՄիզապարկի քաղցկեղ․ փորձարկման ընթացքում կրկնության ռիսկը նվազել է 68%-ով«Հրավիրում եմ քննարկման». Ռուբինյանը ընդդիմադիրներին քաղաքական «գործա՞րք» է առաջարկումՌուբիոն բանակցություններ է վարել Բահրեյնի արտաքին գործերի նախարարի հետ՝ երկրի վրա Իրանի կողմից հասցված հարվածից հետոԵրկարակեցության նոր հուշում՝ աղիքային մանրէներից Լարված իրավիճակ՝ ԱԺ-ում. Թրամփի նոր քայլը, Իրանի սպառնալիքն ու ՈւկրաինանՍեմագլուտիդը փորձարկվել է 6–11 տարեկանների մոտ․ ի՞նչ են ցույց տվել արդյունքներըՇվեյցարիան պատրաստ է հյուրընկալել Ուկրաինայի հարցով բանակցությունների նոր փուլը Միրզոյանն ու ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղարի ներկայացուցիչը անդրադարձել են Կոսովոյում խաղաղապահ առաքելությանը Հայաստանի մասնակցությանը և դրա շարունակականությանըԿրծքագեղձի քաղցկեղ․ ԱՄՆ-ում նոր դեղային համակցություն է հաստատվելԱՄՆ-ը հայտարարել է Թրամփի վարչակազմի օրոք ավելի քան 2000 ահաբեկչի ձերբակալման մասին Մենք Սահմանադրության հարցը ժողովրդի հետ կորոշենք՝ առանց ընդդիմության.ԲադալյանՈՒղիղ․ ԱԺ նախագահ Ռուբեն Ռուբինյանը պատասխանում է լրագրողների հարցերինԱդրբեջանցի զինծառայողը Անիի ուղղությամբ 6 կրակոց է արձակել․ գործը դատարանում էԱրհեստական եղջերաթաղանթ․ նոր հույս՝ տեսողությունը վերականգնելու համարԱՄՆ տրանսպորտի նախարարությունը պարզել է օդային երթևեկության խափանման հավանական պատճառը Լը Պենի առաջարկը բախում է առաջացրել Ֆրանսիայի նախագահական բանավեճում Այսօր բանտերը լցված են քաղաքական հալածանքի ենթարկվող մեր քաղաքացիներով». Լիլիթ ԳալստյանՖիդան. Ուկրաինայի վերաբերյալ համաձայնագիրը նաև խաղաղություն է նախատեսում ՌԴ-ի և Եվրոպայի միջև Ինքնավար զենքերի շուրջ բանակցությունները Ժնևում փակուղի են մտելՌուսաստանը ենթարկվել է 1441 ԱԹՍ-ի զանգվածային հարձակման, 800-ը՝ Մոսկվայի ուղղությամբՎենսը հայտարարել է ԱՄՆ-ում էլեկտրաէներգիայի հնարավոր անջատումների նախապատրաստական ​​աշխատանքների մասին Չշահարկեիք մարդու մահը. մենք ենք սպանե՞լ. խոսալ-թռնելն էլ նոր մշակույթա. Հասմիկ ՀակոբյանԱՄՆ-ը բացահայտել է Megaspeed-ի նկատմամբ քննության նոր մանրամասներՄոնղոլիայի նախագահը հայտարարել է հրաժարականի մասին Կանադան ու Չինաստանը համաձայնել են ընդլայնել մաքսային արտոնություններըԱԺ-ն օրակարգ չընդգրկեց Հայաստանում ժողովրդավարության հետընթացի վերաբերյալ նախագիծըՃապոնիան կործանիչներ է օդ բարձրացրել ու բողոք հայտնել ՄոսկվայինՎենս. ԱՄՆ-ում թռիչքների կառավարման խնդրի լուծումը մեծ ռեսուրսներ չի պահանջում ԱԺ-ում թեժ իրավիճակ է. ընդդիմությունը լքեց նիստերի դահլիճըԱՄՆ Սենատում առաջարկվել է գրեթե 1,1 տրիլիոն դոլարի ռազմական բյուջե Պատգամավոր Արթուր Սարգսյանը մինչ օրս զրկված է ԱԺ աշխատանքներին մասնակցելու հնարավորությունից. ՂազինյանՎենս․ Իրանի հետ պատերազմը չի վերածվի անվերջ ռազմական արշավիՀորմուզում մեկ օրում 4-րդ լցանավն է ականի բախվել․ Իրանի հայտարարությունըԲրյուսել, Փարիզ, Անթալիա, Դուբլին, Նյու Դելի, Պնոմ Պեն, Երևան. Նիկոլ Փաշինյանի «բանանային» տեսանյութը61-ամյա տղամարդը հափշտակել է 13 տոննա հանքաքար, որից 3 տոննան տեղափոխել է լաբորատորիա և կորզել ոսկինՄոսկվայի ուղղությամբ մոտ 800 անօդաչու է թռչել․ ՍոբյանինԹափառող շների հարձակումների կանխարգելումը պահանջում է հրատապ և համակարգային լուծումներ․ ՄԻՊԲեռլինում նոր հանդիպում է սպասվում Ուկրաինայի անվտանգության շուրջՈՒղիղ․ ՀՀ ԱԺ իններորդ գումարման երկրորդ նստաշրջանի հերթական նիստԵրևանի «հավասարակշռված» դիվանագիտության գինը. վերադարձ դեպի Մոսկվա՞Մասիս Մելքոնյանի և Գևորգ Պողոսյանի գործով ներգրավվել է 6 քննիչ և 3 դատախազ․ նոր բացահայտումներ են նախապատրաստվում ՔՊ-ում ընդվզում են Ավինյանի «ախորժակի» դեմ Անձեռնմխելիության պատրանքը. ի՞նչ դասեր է տալիս դատավոր Մասիս Մելքոնյանի շուրջ ծավալվող գործըՓոխնախարարի պաշտոնից հեռացված Լևոն Հակոբյանը Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնի ղեկավարի պաշտոնն է «ուզում»Արմավիրի դատարանից փախուստի դիմած Հենրիկ Ենոքյանը․ ի՞նչ է հայտնի նրա հոր մասին«Հրապարակ»․ «Մատյան գունդ» են ձեւավորել Արմեն Գրիգորյանի շուրջ ՔՊ-ում սկանդալ է հասունանում․ խաղաղության գործընթացը տապալե՞լ էԲանանի «դիվանագիտությունը» և «պրիմիտիվ» քաղաքականության վիրուսային բանաձևը
Ամենադիտված