Կարտելների ստորգետնյա պատերազմը․ ինչպես են թմրավաճառները Մեքսիկայից ԱՄՆ թունելներ փորում

ԱՄՆ իշխանությունները Մեքսիկայի հետ սահմանին գտնվող նարկոթունելները դիտարկում են որպես անվտանգության հիմնական սպառնալիքներից մեկը և հայտարարում են, որ պատրաստ են ներգրավել տեխնոլոգիաներ, մարդկանց և ռեսուրսներ՝ դրանք հայտնաբերելու և փակելու համար։ Խոսքը թունելների ճյուղավորված ցանցի մասին է, որը հանցավոր խմբավորումներն օգտագործում են առաջին հերթին թմրանյութեր, զենք և գումար Մեքսիկայից ԱՄՆ տեղափոխելու համար։

Ինչպես El Universal պարբերականը պարզել է ԱՄՆ սահմանապահ ծառայության աշխատակիցների հետ ուղևորության ընթացքում, նման թունելներն առավել ակտիվորեն կառուցվում են Տիխուանայի և Սան Դիեգոյի շրջանում։ Դրանցից մի մասը օգտագործում է արդեն գոյություն ունեցող ենթակառուցվածքը, ներառյալ Տիխուանայի կոյուղու համակարգը և Սան Իսիդրոյի սահմանային անցակետի շրջանը։

Ամերիկյան իշխանությունների համար առանձնահատուկ վտանգ են ներկայացնում, այսպես կոչված, բարձր տեխնոլոգիական թունելները։ Ի տարբերություն պարզունակ ստորգետնյա անցուղիների՝ դրանք հագեցած են օդափոխությամբ, էլեկտրականությամբ և ռելսային համակարգերով, որոնք թույլ են տալիս արագ տեղափոխել բեռների խոշոր խմբաքանակներ։ 2026 թվականի հունիսին ամերիկյան իշխանությունները հայտնաբերել էին Տիխուանայի և Սան Դիեգոյի միջև մոտ 590 մետր երկարությամբ, մինչև 17 մետր խորությամբ թունել՝ ամրացված պատերով, օդափոխությամբ, էլեկտրականությամբ և ռելսերով։ Քննության վարկածով, դրա միջոցով նախատեսվում էր տեղափոխել կոկաինի խոշոր խմբաքանակներ։

Ամերիկացի սահմանապահներն ընդունում են, որ նման կառույցներ հայտնաբերելը չափազանց բարդ է․ սահմանն անցնում է արդյունաբերական գոտով՝ բազմաթիվ պահեստներով, տրանսպորտի ինտենսիվ երթևեկությամբ և աղմուկի բարձր մակարդակով։ Հանցավոր խմբավորումնենրը օգտագործում են այս ենթակառուցվածքը՝ ստորգետնյա երթուղիների կառուցումն ու գործարկումը թաքցնելու համար։

Սահմանապահ ծառայության տվյալներով, Սան Դիեգոյի շրջանում ավելի վաղ արդեն հայտնաբերվել էր հարյուրերորդ անօրինական թունելը։ ԱՄՆ արդարադատության նախարարության պաշտոնական վիճակագրությունն այժմ հաշվարկում է 1993 թվականից ի վեր Հարավային Կալիֆոռնիայում հայտնաբերված 99 ստորգետնյա անցում, որոնցից 28-ը ճանաչվել են կառուցվածքով բարդ։

Ամերիկացի սահմանապահները նշում են, որ կարտելները հարմարվում են վերահսկողության ուժեղացմանը ոչ միայն գետնի տակ։ Ծառայության աշխատակիցները նաև հետևում են պարեկների նկատմամբ հսկողության համար անօդաչու սարքերի օգտագործմանը և մտավախություն ունեն, որ հանցավոր խմբավորումները կարող են փորձել դրանք կիրառել հարձակումների համար։

Սան Դիեգոյի շրջանում ամերիկյան իշխանությունները տարածքի համար պայքարի հիմնական մասնակիցներ են անվանում Խալիսկոյի նոր սերնդի կարտելը (CJNG), Սինալոայի կարտելը և Արելյանո եղբայրների մնացորդների հետ կապված խմբավորումները։ Սահմանապահների գնահատմամբ, նրանց միջև դիմակայությունը սպառնալիք է ստեղծում ոչ միայն Մեքսիկայի, այլև սահմանի ամերիկյան կողմի համար։

Միևնույն ժամանակ, ծառայության աշխատակիցների վկայությամբ, ժամանակակից թունելները հիմնականում օգտագործվում են թմրանյութերի, գումարի և զենքի, այլ ոչ թե մարդկանց տեղափոխման համար։ Անօրինական միգրացիայի համար հանցագործները կարող են օգտագործել ավելի պարզունակ ստորգետնյա անցուղիներ, ինչպես նաև կոյուղու ենթակառուցվածքը։

Ամերիկյան իշխանությունները պնդում են, որ փորձում են առաջ ընկնել կարտելներից, որոնք մշտապես փոխում են աշխատանքի մեթոդները։ Միայն 2026 թվականի հունիսին թունելներից մեկի հետաքննությունը հանգեցրել է չորս անձի մեղադրանք առաջադրելուն և ավելի քան մեկ տոննա կոկաինի առգրավմանը, որի արժեքը կազմում է մոտ 45 մլն դոլար։