Մեկ ժեստ՝ տարբեր ընկալում. գիտնականները ուսումնասիրել են ճապոնական խոնարհման ազդեցությունը գրավչության վրա

Ճապոնական խոնարհումը կարող է ազդել այն բանի վրա, թե որքան գրավիչ են մարդիկ ընկալում դիմացինին, ընդ որում այդ ազդեցությունը կախված է դիտորդի մշակութային ծագումից։ Այս եզրահանգմանն են եկել Հոկայդոյի և Յամագատայի համալսարանների հետազոտողները։ Նրանց աշխատանքը հրապարակվել է «Japanese Psychological Research» ամսագրում։

Հոկայդոյի համալսարանից Ջուն Կավահարան և Յամագատայի համալսարանից Տակայուկի Օսուգին ուսումնասիրել են, թե արդյոք փոխվում է մարդու գրավչության ընկալումը, երբ նա խոնարհվում է՝ ուղիղ կանգնած վիճակի համեմատ։ Դրա համար գիտնականներն օգտագործել են մարդկանց եռաչափ համակարգչային մոդելներ։

Նախորդ փորձերը ցույց էին տվել, որ ճապոնացի մասնակիցները դիմանկարներն ավելի գրավիչ էին գնահատում, եթե պատկերը թեթևակի առաջ էր հակված՝ նմանակելով խոնարհումը։ Այնուամենայնիվ, անհայտ էր մնում՝ արդյոք դա կապված է ճապոնական մշակույթի առանձնահատկությունների հետ, թե՞ գլուխը խոնարհելը համամարդկային, ունիվերսալ սոցիալական ազդանշան է։

Հետազոտողները ենթադրել են, որ կախած գլուխը կարող է ընկալվել որպես առավել խոնարհության նշան, իսկ նման վարքագիծը պոտենցիալ կերպով կարող է բարձրացնել մարդու գրավչությունը տարբեր մշակույթներում։

Սկզբում գիտնականները համեմատել են ուղիղ կանգնած և խոնարհվող մարդկանց եռաչափ մոդելների գնահատականները։ Հետազոտությանը մասնակցել են Ճապոնիայի, ԱՄՆ-ի, Բրազիլիայի, Հնդկաստանի, Չինաստանի և Թայվանի բնակիչներ։ Մոդելներն ունեցել են արևելաասիական արտաքին։

Արդյունքն ակնառու էր. ճապոնացի մասնակիցները զգալիորեն ավելի բարձր են գնահատել խոնարհվող մարդկանց գրավչությունը։ Մյուս երկրների մասնակիցների շրջանում նման ազդեցություն գրեթե չի նկատվել։

Պարզելու համար, թե արդյոք մոդելների արտաքինը կարող էր ազդել արդյունքի վրա, հետազոտողները կրկնել են փորձը չորս տեսակի արտաքինով կերպարների հետ՝ արևելաասիական, եվրոպական, հարավասիական և աֆրիկյան։ Այս անգամ գնահատականներ են տվել Ճապոնիայի և ԱՄՆ-ի մասնակիցները։

Ճապոնացիները դարձյալ խոնարհվող մարդկանց ավելի գրավիչ են գնահատել՝ անկախ նրանց արտաքինից։ Ամերիկացի մասնակիցների շրջանում խոնարհումը գրեթե չի ազդել գրավչության գնահատականների վրա։

Լրացուցիչ փորձերում գիտնականները փոխել են նաև արևելաասիական մոդելների սկզբնական ֆիզիկական գրավչությունը։ Ե՛վ ճապոնացի, և՛ ամերիկացի մասնակիցներն արձագանքել են այդ տարբերություններին, սակայն ճապոնացիների դեպքում խոնարհումը զգալիորեն ավելի ուժեղ է բարձրացրել գրավչության գնահատականները։

Հեղինակների կարծիքով՝ արդյունքները ցույց են տալիս, որ միևնույն սոցիալական ժեստը կարող է տարբեր կերպ մեկնաբանվել՝ կախված դիտորդի մշակութային փորձից։ Ընդ որում, ուսումնասիրված յուրաքանչյուր խմբում խոնարհման նկատմամբ արձագանքը համեմատաբար կայուն է մնացել՝ անկախ մոդելի արտաքինից և սկզբնական գրավչությունից։

Հետազոտողները նշում են, որ եզրահանգումները հատկապես հետաքրքիր են Ճապոնիա այցելող և այնտեղ բնակվող օտարերկրացիների թվի աճի ֆոնին. մեկ մշակույթի համար սովորական ժեստը տարբեր մշակութային փորձ ունեցող մարդկանց կողմից կարող է բոլորովին այլ կերպ ընկալվել։