Եվրոպայի կեսը հայտնվել է ծայրահեղ շոգի ճիրաններում․ «Copernicus»-ն ամփոփել է ամռան գլխավոր ռեկորդները

Այս ամառ Եվրոպայի տարածքի կեսից ավելին բախվել է խիստ ջերմային սթրեսի. ցուցանիշը հասել է ռեկորդային 52%-ի։ Դրան զուգահեռ՝ մայրցամաքում գրանցվել է տևական երաշտ, իսկ խոշոր գետերում ջրի մակարդակն աննախադեպ նվազել է։ Նման տվյալներ է հրապարակել Copernicus կլիմայական ծառայությունը՝ փոխանցում է AFP գործակալությունը։

2026 թվականի ամառը դիտարկումների ողջ պատմության ընթացքում երրորդ ամենատաքն էր Եվրոպայում, և ամենաշոգը՝ Արևմտյան Եվրոպայում։ Շոգն այս տարի սկսվեց արտասովոր շուտ. առաջին մեծ ալիքը նկատվեց դեռ մայիսի վերջին ու պահպանվեց ամբողջ ամառ։ Մի շարք երկրներում սահմանվեցին ջերմաստիճանի բացարձակ ռեկորդներ։

Ամռան վերջին Եվրոպայի տարածքի 52%-ում գրանցվել է առնվազն «շատ ուժեղ» ջերմային սթրես։ Այդ պայմաններում զգացվող ջերմաստիճանը կազմում է 38°C և բարձր։ Նման սթրեսի դեպքում մարդու օրգանիզմը չի կարողանում ինքնուրույն հովանալ, ինչը կարող է հանգեցնել գլխացավի, գլխապտույտի, արևահարության, օրգանների անբավարարության և նույնիսկ մահվան։

Շատ ավելի տարածված էր պարզապես «ուժեղ» ջերմային սթրեսը, երբ զգացվող ջերմաստիճանն անցնում էր 32°C-ից։ Արևմտյան Եվրոպայում նման պայմաններ պահպանվեցին միջինը 41 օր, ինչը նոր ռեկորդ է։ Ընդ որում, 17 օր շարունակ տարածաշրջանի արևմտյան հատվածի առնվազն 60%-ում օդի ջերմաստիճանը միաժամանակ գերազանցում էր 30°C-ը։ Համեմատության համար՝ 2003 թվականին նման օրերը 11-ն էին, իսկ 2025-ին՝ ընդամենը 7-ը։

Սակայն այս ամառն արտասովոր էր ոչ միայն սաստիկ շոգով։ Չոր եղանակը տարածվեց մայրցամաքի զգալի մասում, իսկ արդեն օգոստոսի վերջին երաշտը պատել էր Եվրոպայի գրեթե կեսը։ Հատկապես չորային էին արևմտյան ու կենտրոնական շրջանները, Սկանդինավիայի հարավն ու Եվրոպայի հարավ-արևելքը։

Այս ֆոնին եվրոպական գետերը դիմագրավեցին 1992 թվականից ի վեր ամենասակավաջուր ամռանը։ Ջրի ռեկորդային կամ դրան մոտ ցածր մակարդակ միաժամանակ գրանցվեց Հռենոս, Դանուբ, Պո, Լուար, Ռոն և Սեն գետերում։ Դա լուրջ խնդիրներ առաջացրեց բեռնափոխադրումների, գյուղատնտեսական հողերի ոռոգման, հիդրոէներգետիկայի և ատոմակայանների հովացման համակարգերի համար։

Շոգի ու չոր եղանակի համադրությունը նպաստեց նաև անտառային հրդեհների ակտիվացմանը։ Սեպտեմբերի սկզբի դրությամբ Եվրամիությունում հրդեհված տարածքների մակերեսը գրեթե կրկնակի գերազանցում էր 2006–2025 թվականների միջին ցուցանիշը։

Ըստ Copernicus-ի գնահատականի՝ 2026 թվականի ամռան գլխավոր առանձնահատկությունը ոչ թե մեկ առանձին կլիմայական շեղումն էր, այլ միանգամից մի քանի ծայրահեղ երևույթների համատեղումը՝ սաստիկ շոգ, երաշտ, ցածրահոս գետեր և արտասովոր տաք ծովեր։