ԱՄՆ-ում 20 տարվա ընթացքում առաջին անգամ, հնարավոր է, Կոնգրեսի ընտրություններ անցկացվեն առանց ԵԱՀԿ դիտորդների

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմը հրաժարվել է հրավիրել Եվրոպայում անվտանգության և համագործակցության կազմակերպության (ԵԱՀԿ) միջազգային դիտորդներին՝ Կոնգրեսի միջանկյալ ընտրությունների մոնիթորինգ իրականացնելու համար։ Որոշումն արժանացել է ամերիկացի օրենսդիրների և ժողովրդավարության պաշտպանության հարցերով զբաղվող կազմակերպությունների քննադատությանը, գրում է The Hill հանդեսը։

2002 թվականից ի վեր ԱՄՆ-ը պարբերաբար հրավիրում էր ԵԱՀԿ դիտորդներին՝ հետևելու միջանկյալ և նախագահական ընտրություններին։ Մոնիթորինգն իրականացնում է կազմակերպության Ժողովրդավարական հաստատությունների և մարդու իրավունքների գրասենյակը (ԺՀՄԻԳ)։ Դրա խնդիրն է գնահատել քվեարկության անցկացման պայմանները և առաջարկել միջոցներ՝ ընտրական ընթացակարգերը ժողովրդավարական չափանիշներին համապատասխանեցնելու համար։ Ընդ որում, առաքելությունը չունի հարկադրանքի լիազորություններ և չի որոշում ընտրությունների օրինակարգությունը։

Բազմամյա գործելակերպից Վաշինգտոնի հրաժարումը մտահոգություն է առաջացրել երկու կուսակցությունների ներկայացուցիչների շրջանում, թեև ամենակտրուկ քննադատությունն արտահայտել են դեմոկրատները։ Սենատոր Ջին Շահինը վարչակազմի որոշումն անվանել է ազատության, ժողովրդավարության և թափանցիկության սկզբունքներին հակասող։ Նրա գնահատմամբ՝ ԱՄՆ-ը պետք է պահպանի նույն չափանիշները, որոնք ակնկալում է այլ ժողովրդավարական պետություններից։

ԵԱՀԿ Խորհրդարանական վեհաժողովի նախագահ Պերե Ժոան Պոնսն իր հերթին որոշումն անվանել է ցավալի և նշել, որ այն էականորեն շեղվում է ձևավորված ժողովրդավարական գործելակերպից։ Սենատոր Շելդոն Ուայթհաուսը դիտորդների բացակայությունը բնութագրել է որպես ժողովրդավարության համար տագնապալի ազդանշան՝ հիշեցնելով, որ նրանց աշխատանքը աջակցել են երկու կուսակցությունների վարչակազմերը, ներառյալ Թրամփի առաջին վարչակազմը։

Սպիտակ տանը մերժել են քննադատությունը։ Վարչակազմի ներկայացուցիչ Լորեն Բիսը հայտարարել է, որ ամերիկյան ընտրությունները կկազմակերպվեն, դրանց կմասնակցեն և դրանց կհետևեն ԱՄՆ քաղաքացիները։

Օրենսդիրներից ոմանք մտավախություն ունեն, որ միջազգային մոնիթորինգից հրաժարվելը կարող է լինել քվեարկության արդյունքները վիճարկելու նախապատրաստության մաս, եթե դրանք անբարենպաստ լինեն հանրապետականների համար։ Կոնգրեսական Սթիվ Քոհենը հայտարարել է, որ դիտորդների բացառումը հարցեր է առաջացնում, թե ընտրությունների հատկապես որ կողմերը վարչակազմը չի ցանկանում դարձնել անկախ գնահատման առարկա։

Democracy Renewal Group կազմակերպությունը ևս դատապարտել է Վաշինգտոնի որոշումը։ Նրա կարծիքով՝ եթե հրաժարումը մնա ուժի մեջ, ԱՄՆ-ը կհայտնվի այն երկրների շարքում, որոնք չեն թույլատրում ընտրությունների նկատմամբ անկախ վերահսկողություն, դրանց թվում՝ Ռուսաստանի և Բելառուսի հետ մեկ շարքում։

Լրացուցիչ մտահոգությունները կապված են քվեարկության կազմակերպմանը դաշնային իշխանությունների հնարավոր միջամտության հետ, որը ԱՄՆ-ում հիմնականում գտնվում է նահանգների իրավասության ներքո։ VoteBeat-ի տվյալներով՝ որոշ նահանգների ներկայացուցիչներ, հիմնականում դեմոկրատներ, դիտարկում են դաշնային մարմինների հնարավոր միջամտության սցենարներ, դրանց թվում՝ ներգաղթի ծառայությունների աշխատակիցների հայտնվելը ընտրատեղամասերում և քվեաթերթիկների առգրավման փորձերը։

Կոնգրեսական Ջո Մորելլեն հայտնել է, որ պաշտոնյաների և իրավաբանների հետ քննարկում է դատական հայցերի նախապատրաստումը՝ այն դեպքի համար, եթե փորձեր արվեն սահմանափակել ամերիկացիների ընտրելու իրավունքը։ Միևնույն ժամանակ նա քաղաքացիներին կոչ է արել չկորցնել վստահությունը և մասնակցել ընտրություններին։